تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم

دو‌شنبه، ۸ تیر ۱۴۰۵
منبع: چیستا، ویژه جوانان، سال پانزدهم، شماره ۱۰ – ۱۵۰، صفحه اول، تیر ماه ۱۳۷۷
گزینش و تایپ: کوشا

تیرگان، جشن پاسداری از مرز و بوم

 

«تیرگان سیزدهم تیرگان است. و این، آن روز بود که آرش کمانگیر تیرگان انداخت، اندر آن وقت که میان منوچهر و افراسیاب صلح افتاد…» زین‌الاخبار گردیزی (سده پنجم هجری قمری)

«[آرش] کمان را تا بناگوش خود کشید و خود پاره پاره شد و تیرگان از کوه رویان به اقصای خراسان که میان فرغانه و تخدستان است، به درخت گردوی بزرگی فرود آمد به مسافت هزار فرسنگ و مردم آن روز را جشن گرفتند.» آثارالباقیه ابو ریحان بیرونی (سده پنجم هجری قمری).

«ای نگار تیر بالا، روز تیرگان
خیز و جام‌ باده ده بر لحن زیر»
مسعود سعد سلمان (نیمه دوم سدهٔ پنجم و نیمه اول سده ششم هجری قمری)

«به روز تیر و مه تیر عزم شادی کن
که از سپهر تو را فتح و نصرت آمد تیر»
(شمس‌الدین فرزند فخرالدین اصفهانی، معروف به شمس فخری- مرگ در ۷۴۵ هجری قمری)

تیرگان، جشن پاسداری از مرز و بوم‌ و جشن پیروزی ایرانیان بر بیگانه متجاوز است و همان‌طور که می‌بینیم، دست کم‌تا سدهٔ هشتم هجری قمری (سدهٔ چهاردهم میلادی)، جشن همگانی، جشن ملی و جشن ایرانی بوده است. هنوز هم در برخی جاها، از جمله کرمان و یزد و مازندران، پاس این روز را نگه می دارند.

جشن تیرگان، بر همه ایرانیان خجسته باد.