تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
یکشنبه، ۲۵ مرداد ۱۴۰۵
منبع: «چپ» (soL)
چهارشنبه، ۱۲ اوت ۲۰۲۶
بحران تولید برق در اروپا همزمان با موج گرما؛ کمآبی رودخانهها و کاهش فعالیت نیروگاههای هستهای
گرمای شدیدی که هفتههاست در اروپا ادامه دارد، اکنون خود را نه تنها در قالب دماهای بیسابقه و آتشسوزیهای جنگلی، بلکه در کاهش تولید برق و افزایش قیمت انرژی نیز نشان میدهد.
با موج جدید گرمایی که این قاره را تحت تأثیر قرار داده، انتظار میرود تولید برق هستهای در فرانسه کاهش یابد، در حالی که پیشبینی میشود تولید انرژی بادی در آلمان بسیار کمتر از هنجارهای فصلی باقی بماند. انقباض پیشبینیشده در عرضه، به سرعت بر بازارهای برق هر دو کشور تأثیر گذاشته است.
بر اساس دادههای «زیرساختها و دادههای بازارهای مالی»(LSEG)، قیمت برق برای روز آینده در فرانسه با ۲۱.۸ درصد افزایش به ۱۴۲.۵ یورو به ازای هر مگاوات ساعت رسید، در حالی که در آلمان با ۲۲.۸ درصد افزایش به ۱۳۸.۵ یورو افزایش یافت.
گرم شدن رودخانهها، کاهش تولید هستهای
برای فرانسه، مشکل به نیازهای سرمایشی نیروگاههای هستهای این کشور بستگی دارد که تقریباً ۷۰ درصد از تولید برق آن را شامل میشوند.
نیروگاههای هستهای برای دفع گرمای تولیدشده در رآکتورهای خود به مقدار زیادی آب رودخانه نیاز دارند. با این حال، در طول دورههای هوای گرم، زمانی که دمای آب رودخانه بالا میرود، این خطر وجود دارد که آب بازگردانده شده از نیروگاهها به رودخانه از محدودیتهای زیستمحیطی فراتر رود. قوانین فرانسه میزان آب گرمی را که نیروگاهها میتوانند تخلیه کنند محدود میسازد تا از گرم شدن بیشتر رودخانهها جلوگیری شود.
از این رو، شرکت «برق فرانسه» (EDF) مچبور است تولید برخی از رآکتورهای خود را کاهش دهد یا به طور کامل متوقف کند.
براساس محاسبات «رویترز» که بر پایه دادههای شرکت «برق فرانسه» انجام شده است، انتظار میرود ظرفیت تولید برق هستهای فرانسه تا بعدازظهر چهارشنبه با کاهشی ۷.۳ گیگاواتی مواجه شود. این رقم نشاندهنده حدود ۱۲ درصد از کل ظرفیت هستهای این کشور است. پیشبینی میشود که دو رآکتور به دلیل دمای بالای آب بهطور کامل خاموش شوند، در حالی که تولید در چهار واحد دیگر محدود خواهد شد. همچنین پیشبینی میشود رآکتور دیگری به دلیل کاهش سطح آب رودخانه از مدار خارج شود.
در اوایل اوت، شرکت «برق فرانسه» اعلام کرد که ممکن است توان رآکتورهای نیروگاه هستهای تریکاستن کاهش یابد تا به دلیل دمای کانال دونزر-موندراگون، با مقررات زیستمحیطی مطابقت داشته باشد. بر اساس این مقررات، اگر میانگین دمای روزانه در بخشی از کانال که پس از نیروگاه قرار دارد از ۲۸ درجه سانتیگراد فراتر رود، تولید میتواند کاهش یابد یا رآکتورها بهطور موقت خاموش شوند.
مشکل مشابهی نیز در نیروگاه هستهای چوز رخ داد. واحد ۱ این نیروگاه در اول اوت به دلیل کاهش جریان آب رودخانه موز خاموش شد؛ واحد دیگری نیز پیش از آن به همین دلیل از مدار خارج شده بود.
وزش باد متوقف شده، اما تقاضا برای گاز در حال افزایش است
تأثیر موج گرما بر سیستم انرژی فقط به فرانسه محدود نمیشود.
انتظار میرود تولید انرژی بادی در آلمان با کاهشی ۸.۱ گیگاواتی به ۴.۷ گیگاوات برسد. این میزان حدود ۶۰ درصد کمتر از میانگین این فصل از سال است.
این بدین دلیل است که موجهای گرما اغلب با سیستمهای پرفشار و شرایط هوای راکد همزمان میشوند. تضعیف باد باعث میشود آلمان، که سهم قابلتوجهی در تولید انرژیهای تجدیدپذیر دارد، این کمبود را با نیروگاههای گازسوز جبران کند.
عامل دیگری که امسال هزینههای گاز را در بازار انرژی افزایش داده، اختلالات مداوم در تنگه هرمز است. به این ترتیب، سیستم برق اروپا بهطور همزمان با تأثیر گرمای شدید بر تولید و فشار ژئوپلیتیک بر قیمت سوختهای فسیلی مواجه است.
کاهش تولید برق هستهای در فرانسه به مرزهای این کشور محدود نمیشود. با کاهش صادرات برق هستهایِ نسبتاً ارزان فرانسه به کشورهای همسایه، نیروگاههای گرانتر زغالسنگ و گاز در کشورهایی مانند آلمان و انگلستان نقش بزرگتری در تعیین قیمت برق ایفا میکنند.
علاوه بر این، با افزایش دما، تقاضای برق به دلیل استفاده از کولر و پنکه افزایش مییابد. به این ترتیب، هوای گرم بهطور همزمان عرضه برق را کاهش و تقاضا را افزایش میدهد.
نمای هوایی از رود راین و بستر خشکشده رودخانه آر در زینتسیگ.
در اروپای غربی، ۲۰۴ میلیون نفر در معرض تهدید گرمای شدید قرار دارند. تنگنای موجود در بازار انرژی، بخشی از تصویر بسیار بزرگتری از گرما و خشکسالی است که اروپا با آن دستوپنجه نرم میکند.
بر اساس دادههای دیدهبان اقلیم «رویترز»، انتظار میرود حدود ۲۰۴ میلیون نفر در اروپای غربی، یا به عبارتی ۵۶ درصد از جمعیت این منطقه، دماهایی را تجربه کنند که حداقل ۵ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگینهای تاریخی این فصل از سال است.
سازمان هواشناسی فرانسه (Météo-France) اعلام کرد که موج گرما در روز پنجشنبه، ۱۳ اوت، در سراسر این کشور به اوج خود خواهد رسید و دما در بسیاری از مناطق بین ۳۵ تا ۴۰ درجه سانتیگراد خواهد بود. در برخی مناطق نیز دماهای حدود ۴۰ درجه پیشبینی میشود.
اتریش و اسلواکی نیز در ابتدای اوت رکوردهای ملی دما را شکستند. بر اساس دادههای مرکز پیشبینیهای جوی میانمدت اروپا، در ۵ اوت دمای ۴۱.۲ درجه سانتیگراد در اتریش و ۴۱.۴ درجه سانتیگراد در اسلواکی اندازهگیری شد.
حملونقل در رودخانههای راین و دانوب بهشدت آسیب دیده است
خشکسالی نهتنها تولید برق، بلکه خطوط کلیدی حملونقل و تولید اقتصاد اروپا را نیز تحت تأثیر قرار داده است. کاهش سطح آب در رودخانههای راین و دانوب حملونقل کالا را بهشدت محدود کرده است. این دو رودخانه که برای صنعت اروپا حیاتی هستند، بهطور گسترده برای حمل زغالسنگ، فرآوردههای نفتی، مواد شیمیایی، غلات و سایر مواد خام استفاده میشوند.
با کاهش سطح آب، کشتیها مجبورند برای جلوگیری از به گل نشستن، مقدار بار حملشده خود را کاهش دهند. این امر مستلزم سفرهای بیشتری برای حمل همان مقدار کالا است که هزینههای کشتیرانی را افزایش میدهد.
در سراسر اروپا، شش رآکتور هستهای به دلیل مشکلات خنککنندگی ناشی از کاهش سطح آب و دمای بالا، خاموش شده یا تولید خود را کاهش دادهاند. در بخش کشاورزی، خسارت و کاهش بازدهی محصولات تا ماه ژوئیه بین ۶ تا ۷ درصد برآورد میشود که این امر بهویژه برای محصولات دیربرداشت مانند ذرت و آفتابگردان صدق میکند.
یک کشتی باری در حال حرکت در رودخانه راین در دوسلدورف، در حالی که خط ساحلی آن نمایان شده است.
در انگلستان، ۴۵ میلیون نفر در مناطق خشکسالی قرار دارند
انگلستان یکی از کشورهایی است که خشکسالی در آن بیش از هر جا به چشم میآید.
بر اساس دادههای منتشرشده توسط دولت انگلیس در ۱۱ اوت، حدود ۴۵ میلیون نفر در این کشور در مناطقی زندگی میکنند که بهطور رسمی در وضعیت خشکسالی اعلام شدهاند. بیش از ۲۷ میلیون نفر تحت تأثیر محدودیتهای استفاده از آب قرار گرفتهاند.
ژوئیه، خشکترین ژوئیه ثبتشده در تاریخ انگلستان بود و جریان آب رودخانهها، سطح آبهای زیرزمینی و تراز مخازن سدها کاهش یافت. مخازن سدها در سراسر این کشور تا حد ۶۹ درصد از ظرفیت خود افت کردند.
خشکسالی بر بخش کشاورزی نیز تأثیر گذاشته است. در برخی از مناطق انگلستان، مقدار آبی که کشاورزان میتوانند از رودخانهها برداشت کنند به نصف کاهش یافته است و به دلیل بازدهی کم علوفه، دامداریها از هماکنون استفاده از ذخایر خوراک زمستانی خود را آغاز کردهاند.
وضعیت در اروپا فرارفتن از یک پدیده آبوهوایی منفرد است. گرمای شدید در حال گرم کردن رودخانهها و کاهش سطح آب آنهاست؛ تغییرات در رودخانهها تولید برق هستهای و حملونقل را محدود میکند؛ هوای راکد انرژی بادی را کاهش میدهد؛ و افزایش دما بهطور همزمان تقاضا برای برق را بالا میبرد.
چالش سیستم انرژی این قاره دیگر صرفاً «تولید برق» نیست، بلکه حفظ و پایداری آن در شرایطی است که بهطور فزایندهای گرمتر و خشکتر میشود.