کار آنلاین
نویسنده: مرتضی صادقی
۲۱ آذر ۱۴۰۳
جبهه عربی پایداری و مقابله…
سوریه لیبی الجزایر سازمان آزادبخش فلسطین و بعدها یمن جنوبی که همه در سیاست خارجی با اتحاد جماهیر شوروی نیز نزدیکی داشتند بعد از صلح کمپ دیوید این جبهه را تاسیس کردند. پس از روی کار آمدن جمهوری اسلامی از همان ابتدا حکومت ایران بیشترین ارتباط را با این جبهه برقرار کرد…..در دوران جنگ ایران و عراق این جبهه و به ویژه کشورهای سوریه و لیبی در حد توان خود کمکهای قابل توجهی به ایران کردند.
تاریخ متلاطم خاورمیانه در طی ۵۰ سال گذشته فراز و فرودهای عجیبی را طی کرده است.
اکنون با سرنگونی حکومت خانواده اسد برگ دیگری از تاریخ خاورمیانه ورق خورد. در سالهای میانه دهه ۷۰ میلادی با توجه به شکست ارتش آمریکا در ویتنام و اوجگیری مبارزات استقلال طلبانه یا بنابر ادبیات آن دوران 《انقلابات ملی دموکراتیک》، خاورمیانه نیز یکی است مراکز پر جوش و خروش بر علیه آمریکا بود .
مبارزه ضد امپریالیستی در آن دوران در مبارزه بر علیه اسرائیل متبلور بود و البته سوریه یکی از کانونهای اصلی این مبارزه بود .
انقلابیون ایرانی به ویژه انقلابیون نزدیک به آیتالله خمینی بطور مرتب به سوریه رفت و آمد داشتند. تا جایی که این روابط سوریه را به مامن و ماوایی برای انقلابیون عمدتاً نزدیک به آیتالله خمینی تبدیل کرده بود که نمونه بارز آن دفن دکتر شریعتی در زینبه در حومه دمشق پس از فوت او در لندن است.
آرامگاه دکتر علی شریعتی در زینبیه در حومه دمشق
بد ندانستم در این روزها برای یادآوری دوستانی که موضوعات تاریخی را دنبال میکنند یادآوری فهرستواری از تاسیس جبهه پایداری که شاید الگویی بود تا بعد از انحلالش «محور مقاومت» از آن ایده بگیرد یا کپیبرداری کند را متذکر شوم.
سوریه لیبی الجزایر سازمان آزادبخش فلسطین و بعدها یمن جنوبی که همه در سیاست خارجی با اتحاد جماهیر شوروی نیز نزدیکی داشتند بعد از صلح کمپ دیوید این جبهه را تاسیس کردند. پس از روی کار آمدن جمهوری اسلامی از همان ابتدا حکومت ایران بیشترین ارتباط را با این جبهه برقرار کرد…..در دوران جنگ ایران و عراق این جبهه و به ویژه کشورهای سوریه و لیبی در حد توان خود کمکهای قابل توجهی به ایران کردند. در ادامه به معرفی فهرستوار این جبهه میپردازم:
در سال ۱۹۷۷ همکاری کشورهای سوریه، لیبی، الجزایر و سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) در قالب گروهی به نام جبهه پایداری شکل گرفت.
شکل گیری این جبهه به عنوان پاسخی به توافق صلح کمپ دیوید میان مصر و اسرائیل بود. پس از امضای این توافق توسط انور سادات، رئیسجمهور مصر، و مناخیم بگین نخست وزیر اسرائیل بسیاری از کشورهای عربی به دلیل پذیرش صلح با اسرائیل، مصر را به خیانت به آرمان فلسطین متهم کردند. در همین راستا، برخی کشورها و گروههای عربی که مخالف این توافق بودند، تصمیم به ایجاد جبههای برای مقاومت در برابر اسرائیل و حفظ مبارزه برای آزادی فلسطین گرفتند. در آن موقع جبهه ای بنام جبهه پایداری تاسیس شد (جبهه الصمود والتصدی-Front of Steadfastness and Confrontation) که اعضای آن عبارت بودند از:
۱. سوریه: به عنوان یکی از کشورهای پیشرو در مخالفت با صلح با اسرائیل.
۲. لیبی: تحت رهبری معمر قذافی، که سیاستهای ضدغربی و ضداسرائیلی را دنبال میکرد.
۳. الجزایر: به دلیل سابقه انقلاب ضد استعماری و حمایت از آرمان فلسطین.
۴. سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف): به رهبری یاسر عرفات، که نماینده مبارزه فلسطینیها برای بازپسگیری سرزمینهای اشغالی بود.
۵. جمهوری دمکراتیک خلق یمن (یمن جنوبی): بعدها به این جبهه پیوست.
این جبهه برای خود اهدافی را تعریف کرده بود که عصاره آن بعدها توسط ایران نیز پیگیری شد که در راس آن مقابله با عادیسازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل بود از دیگر اهداف این چبهه می توان به تقویت مبارزات نظامی و سیاسی علیه اسرائیل.حمایت از آرمان فلسطین و بازپسگیری سرزمینهای اشغالی، تقویت همبستگی میان کشورها و گروههای مخالف سیاستهای غربی و اسرائیلی در منطقه اشاره کرد.
در مورد عملکرد و سرنوشت این جبهه میتوان گفت: این جبهه به دلیل اختلافات داخلی بین اعضا و تحولات سیاسی منطقه، در طول زمان نتوانست تأثیرگذاری بلندمدتی داشته باشد. [و رابطه حمهوری اسلامی با آن در نتیحه خرابکاری نهضت آزادی، و دیگر جریانات مذهبی راست طرفدار غرب در درون نظام جمهوری اسلامی به تیرگی گرایید- به عنوان مثال، قضیه متهم کردن لیبی به دست داشتن در ناپدید شدن امام موسی صدر، و موضع جمهوری اسلامی در جریان به اصطلاح «بیداری اسلامی» علیه لیبی- عدالت] با آن به ویژه، اختلافات میان سوریه و یاسر عرفات بر سر تاکتیکهای مبارزه با اسرائیل، کارایی این جبهه را محدود کرد. با گذشت زمان و تغییر اولویتهای سیاسی اعضا، این جبهه عملاً منحل شد، اما در تاریخ منطقه به عنوان یکی از تلاشهای مهم برای اتحاد کشورهای مخالف صلح با اسرائیل شناخته میشود.