تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
جمعه، ۹ آبان ۱۴۰۴
منبع: «چپ» (soL)
نویسنده: جان کویومجو اوغلونو
پنجشنبه،۳۰ اکتبر ۲۰۲۵
افزایش تعداد کشورهایی که با محاصره کوبا توسط آمریکا مخالفت نمیکنند: ترامپ چگونه بر آن تأثیر گذاشت؟
مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در نشست امروز خود، قطعنامه جدیدی را تصویب کرد که خواستار لغو محاصره اقتصادی، تجاری و مالی اعمال شده توسط ایالات متحده علیه کوبا است. این قطعنامه که با ۱۶۵ رأی موافق، هفت رأی مخالف و ۱۲ رأی ممتنع تصویب شد، موضعی را که بیش از سه دهه در سازمان ملل برقرار بوده است، مجدداً تأیید کرد.
از سال ۱۹۹۲، مجمع عمومی سازمان ملل متحد سالانه از ایالات متحده خواسته است به محاصره کوبا پایان دهد. این رأیگیری در سال ۲۰۲۵، سی و سومین باری است که قطعنامهای با عنوان «ضرورت پایان دادن به محاصره اقتصادی، بازرگانی، و مالی تحمیل شده به وسیله ایالات متحده آمریکا علیه کوبا» به مجمع عمومی ارائه میشود.
حمایت قاطع از کوبا در مجمع عمومی سازمان ملل تعجبآور نبود. در سالهای اخیر، این نهاد معمولاً بین ۱۸۰ تا ۱۹۰ رأی به نفع کوبا داشت. با این حال، امسال، برخلاف اجماع عمومی که در سالهای گذشته مشاهده میشد، تعداد بیشتری از کشورها یا از حمایت از کوبا خودداری کردند یا رأی ممتنع دادند. هفت رأی مخالف از آرژانتین، مجارستان، مقدونیه شمالی، پاراگوئه، اوکراین، اسرائیل و ایالات متحده بود، در حالی که ۱۲ رأی ممتنع بود. رأیهای ممتنع عبارت بودند از: آلبانی، بوسنی و هرزگوین، کاستاریکا، جمهوری چک، اکوادور، استونی، لتونی، لیتوانی، مراکش، مولداوی، رومانی و لهستان.
این نشان دهنده یک تغییر قابلتوجه نسبت به سالهای اخیر بود، زمانی که کوبا از حمایت یکپارچه همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا و همچنین کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب برخوردار بود. سال گذشته، این قطعنامه ۱۸۷ رأی موافق، تنها دو رأی مخالف (ایالات متحده و اسرائیل) و یک رأی ممتنع (مولداوی) دریافت کرد.
کارزار مخفی ترامپ در مورد جنگ اوکراین
به نظر میرسد امسال فشار ایالات متحده بر برخی کشورها برای تغییر رأی یا خودداری از رأی دادن در مورد تحریم کوبا افزایش یافته است. طبق گزارشها، ایالات متحده در تلاش است تا متحدان خود را به رأی دادن علیه این قطعنامه، به ویژه با طرح ادعاهایی مبنی بر دخالت کوبا در درگیری در اوکراین، متقاعد کند.
به گفته برخی منابع غربی، واشنگتن امسال کارزار مخفیانهای را علیه این قطعنامه به راه انداخت. این کشور مکاتبات دیپلماتیکی را برای متحدان خود در اروپا و آمریکای لاتین ارسال کرد و با ادعاهای بیاساس مبنی بر اعزام هزاران نفر از شهروندان کوبا برای جنگیدن در جنگ روسیه علیه اوکراین، آنها را به رد یا خودداری از رأی دادن تشویق کرد.
طبق گزارشهای رسانهها، پس از اقدام دولت ترامپ، کشورهای آمریکای لاتین و اروپای شرقی نیز پیش از رأیگیری، عدم اطمینان یا تنش پیرامون مواضع خود را تجربه کردند.
مجارستان و مقدونیه شمالی در کنار ایالات متحده رأی دادند. کشورهای آمریکای لاتین دارای روابط گرم با دولت ترامپ، مانند اکوادور، پاراگوئه و آرژانتین نیز به همین ترتیب رأی دادند.
پس از رأیگیری سال گذشته، خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین، دایانا موندینو، وزیر امور خارجه، را به دلیل رأی دادن مثبت به این قطعنامه برکنار کرد و گفت: «کشور ما قاطعانه با دیکتاتوری کوبا مخالف است، و قاطعانه سیاست خارجی را دنبال خواهد کرد که همه رژیمهایی را که مرتکب نقض حقوق بشر میشوند، محکوم کند.»
این در دوره دولت اول ترامپ نیز رخ داد. کشورهایی که متحدین نزدیک محسوب میشدند، مانند برزیل، اوکراین، مولداوی و کلمبیا، یا علیه تصمیم کوبا رأی دادند یا رأی ممتنع دادند.
اگرچه نتایج رأیگیری امسال نشاندهنده حمایت بیشتر از موضع ایالات متحده نسبت به سالهای گذشته است، اما همچنان محدودیتهای نهایی تلاشهای پشت پرده را منعکس میکند.
کشورهایی که رأی منفی دادند
کشورهایی که رأی منفی دادند، مشارکتهای مختلفی با ایالات متحده دارند.
روابط این کشورها با ایالات متحده به طور خلاصه به شرح زیر است:
آرژانتین: دولت خاویر میلی خود را با ایالات متحده و اسرائیل همسو میکند. میلی که سیاستهای دلاریزاسیون و خصوصیسازی را به شدت در اقتصاد اجرا کرده است، بزرگترین متحد ترامپ در منطقه است.
مجارستان و مقدونیه شمالی: در بلوک طرفدار ترامپ در ناتو و اتحادیه اروپا. دولت مجارستان به رهبری ویکتور اوربان، سیاستهایی را دنبال میکند که با تأکید ترامپ بر «ارزشهای ملیگرایانه، ضد مهاجرتی و محافظهکارانه» همسو است. مقدونیه شمالی نیز در سال ۲۰۲۰ به ناتو پیوست. در دوره اول ریاست جمهوری او، دولت ترامپ از ادغام مقدونیه شمالی در ناتو حمایت کرد.
پاراگوئه: متحد وفادار ایالات متحده در آمریکای لاتین. پاراگوئه نیز توسط دولت ترامپ به عنوان یک شریک استراتژیک در نظر گرفته میشود.
اوکراین: علیه حمایت نظامی ادعایی کوبا از روسیه رأی داد.
اسرائیل: به طور سنتی از ایالات متحده حمایت میکند.
کشورهایی که رأی ممتنع دادند
وابستگیهای کشورهایی که رأی ممتنع دادند به شرح زیر است:
آلبانی: ادی راما، نخستوزیر، نامزد عضویت در اتحادیه اروپا، یکی از کشورهای نزدیک به ترامپ و اسرائیل در این قاره است. دولت آلبانی همچنین پیشنهاد سرمایهگذاری از داماد ترامپ، جرد کوشنر، را تحت عنوان «سرمایهگذار استراتژیک» پذیرفت.
بوسنی و هرزگوین: دولت بوسنی و هرزگوین نیز روابط خوبی با ترامپ دارد. ریاست جمهوری این کشور از جمله کسانی بود که ترامپ را به خاطر «طرح غزه» برای جایزه صلح نوبل نامزد کرد.
کاستاریکا: یکی از معدود کشورهای آمریکای لاتین با روابط خوب با ایالات متحده. از نظر تجارت و سرمایهگذاری، ایالات متحده بزرگترین شریک تجاری کاستاریکا است. از نظر مهاجرت و سیاستهای مرزی، کاستاریکا نیز توافقنامههایی، از جمله اسکان مجدد مهاجران به آمریکا انجام داده است.
چک: دولت کنونی، که اغلب با دفتر مرکزی اتحادیه اروپا در بروکسل اختلاف نظر دارد، یکی از دولتهای محافظهکار این قاره است که روابط محکمی با ترامپ دارد.
اکوادور: رئیسجمهور دانیل نوبوآ یکی از معدود متحدین ترامپ در آمریکای جنوبی است. نوبوآ بر همکاری با ایالات متحده برای مبارزه با جرم، قاچاق مواد مخدر و تهدید «تروریسم مواد مخدر» در کشورش تأکید دارد. اکوادور همچنین در حال آمادهسازی اصلاحیه قانونی برای ایجاد پایگاههای نظامی خارجی است. این امر میتواند در را برای استقرار مجدد حضور نظامی ایالات متحده در اکوادور باز کند. علاوه بر این، دولت اکوادور از همکاری با اریک پرینس، بنیانگذار یک شرکت امنیتی خصوصی مرتبط با ترامپ در ایالات متحده، خبر داد. این نشان دهنده ارتباط غیرمستقیم با حلقه ترامپ است.
استونی، لتونی، لیتوانی (کشورهای بالتیک): آنها نماینده جناح شرقی ناتو هستند و از جمله کشورهایی هستند که بیشترین خطر تنش با روسیه را دارند.
مراکش: همکاری استراتژیک با ایالات متحده، به ویژه در آفریقا و خاورمیانه.
مولداوی: سال گذشته نیز رأی ممتنع داد. دولت طرفدار غرب و ضد-روسیه آن امسال نیز در انتخابات پیروز شد.
رومانی و لهستان: همکاری امنیتی نزدیک با ایالات متحده در اروپای شرقی.
ادعاهای مربوط به اعزام نیرو توسط کوبا به روسیه از کجا نشأت گرفته است؟
مقامات کوبایی بارها این ادعاها را با استناد به برآوردهای به دست آمده توسط اطلاعات نظامی اوکراین رد کردهاند، و اخیراً اعلام کردهاند که ۹ پرونده قضایی علیه ۴۰ نفر در دادگاههای کوبا به دلیل فعالیتهای مزدورانه آغاز کردهاند.
اوایل این ماه، خبرگزاری انگلیسی رویترز اسنادی را منتشر کرد که حاوی ادعاهای مقامات آمریکایی بود مبنی بر اینکه «پس از کره شمالی، کوبا بزرگترین عامل تجاوز روسیه است و تخمین زده میشود که ۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کوبایی در اوکراین میجنگند.»
در پاسخ به این ادعا، وزارت امور خارجه کوبا تأکید کرد که کوبا «هیچگونه تحملی در قبال فعالیتهای مزدورانه، قاچاق انسان و مشارکت شهروندانش در درگیریهای مسلحانه در کشور دیگری ندارد.»
قطعنامه سازمان ملل علیه تحریم ایالات متحده علیه کوبا
قطعنامه سازمان ملل برای لغو تحریم ایالات متحده علیه کوبا، خواستار لغو قوانین و مقرراتی است که بر حاکمیت سایر کشورها، تجارت آزاد و ناوبری بینالمللی تأثیر میگذارند. این قطعنامه، قانون جنجالی ایالات متحده مورخ ۱۲ مارس ۱۹۹۶ (قانون بدنام هلمز-برتون) را به عنوان ابزاری با اثرات فراسرزمینی بر کشورهای ثالث برجسته میکند. کوبا همچنین این تحریم را به عنوان نقض قوانین بینالمللی محکوم میکند.
قطعنامه همچنین از دبیرکل سازمان ملل متحد، و همراه نهادهای مربوطه، میخواهد گزارشی درباره رعایت قطعنامه و پیشرفت در این زمینه، پیش از هشتاد و یکمین اجلاس مجمع عمومی تهیه کند.
محاصره کوبا از سال ۱۹۶۰ آغاز شد، و در مقاطع مختلف تاریخی تشدید شده است. در سال ۱۹۹۲، مجمع عمومی نخستین درخواست خود را برای لغو محاصره به ایالات متحده ارائه داد.
اگرچه این قطعنامه از نظر قانونی الزامآور نیست، اما وزن سیاسی و نمادین قابل توجهی دارد. اکثریت قریب به اتفاق کشورها با تحریمها مخالفند و آسیبی را که به مردم کوبا وارد میکنند، تصدیق میکنند. همانطور که سرویس مطبوعاتی سازمان ملل متحد خاطرنشان کرد، این اقدامات پیامدهای جدی برای رفاه، توسعه و حقوق بشر کوباییها دارد.
با این حال، لغو محاصره به کنگره و دولت ایالات متحده بستگی دارد، نه مجمع عمومی. بنابراین، علیرغم درخواستهای مکرر بینالمللی، هیچ تغییر قابل توجهی در وضعیت تحریمها ایجاد نشده است.