تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
پنجشنبه، ۱۶ بهمن ۱۴۰۴
منبع: لاخورنادا (روز)
نویسنده: رزا میریام الیزالده
جمعه، ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶
چاقو در دست میمون
زمانیکه یک دولت از یک ابزار به مثابه یک راهحل اتوماتیک برای هر مشکل استفاده میکند، آن دیگر برای دنبال کردن یک سیاست آگاهانه نیست، بلکه صرفاً به یک عادت واکنشی تبدیل میشود. سیاست تحریمهای ایالات متحده دقیقاً به همین شکل عمل میکند، و مثال کوبا بار دیگر این موضوع را با تمام شدت آن آشکار میکند.
گزارشی که اخیراً در نشریه «پولیتیکو» منتشر شد، فاش کرد که دولت ترامپ در حال بررسی محاصره دریایی جامع برای جلوگیری از واردات نفت از کوبا است. این افشاگری نگرانی زیادی را ایجاد کرده است زیرا جدیدترین نمونه از رویکردی است که از فشار اقتصادی به عنوان یک سلاح برای «تغییر رژیم» استفاده میکند، حتی اگر بارها و بارها ثابت شده باشد که هزینه آن را مردم متحمل میشوند، نه دولتها.
دانیل دبلیو. درزنر، دانشمند علوم سیاسی از آمریکا، این موضوع را به روشنی در مجله «روابط خارجی» تعریف کرده است: ایالات متحده تحریمها را به «چاقوی سوئیسی» سیاست خارجی خود تبدیل کرده است. این ابزار که در هر زمینهای از گسترش سلاحهای هستهای گرفته تا حقوق بشر، از مهاجرت گرفته تا اختلافات ژئوپلیتیکی بکار گرفته میشود، برای حل ساختاری هیچ یک از این مشکلات طراحی نشده است. نتیجه، جایگزین کردن دیپلماسی، چندجانبهگرایی یا صرفاً واقعگرایی سیاسی با اجبار اقتصادی سیستماتیک است.
به گفته درزنر، دلیل جذابیت تحریمها این نیست که این روش خوب کار میکند، بلکه به این دلیل است که اجرای آنها آسان است، ظاهر یک «اقدام» سریع را به خود میگیرند، و هزینههای خود را به خارج از مرزهای ایالات متحده صادر میکنند. با این حال، این راحتی با هزینه استراتژیک همراه است. تحریمها به ندرت به اهداف سیاسی خود دست مییابند؛ بلکه، خسارات جانبی گستردهای ایجاد میکنند و مشروعیت بینالمللی بازیگر اجراکننده را از بین میبرند.
در مورد کوبا، معادله به ویژه روشن است. محاصره نفتی صرفاً یک گروه نخبه انتزاعی را «تحت فشار» قرار نمیدهد؛ بلکه آمبولانسها را متوقف میکند، جراحیها را کاهش میدهد، زنجیرههای سرد و تولید دارو را مختل میکند، زیرساختهای بهداشت آب را فلج میکند، ناامنی غذایی را تشدید میکند و قطع برق را تشدید میکند. این یک فرض ایدئولوژیک نیست، بلکه یک واقعیت مستند است. در واقع، در روزهای اخیر، قطع برق تا ۴۰ ساعت در شهرهایی مانند کولون در استان ماتانزاس در غرب جزیره گزارش شده است.
یک مطالعه سیستماتیک که در سال ۲۰۲۳ توسط دانشگاه تورنتو منتشر شد و ۳۰ سال تحقیقات پزشکی و بهداشت عمومی را پوشش میدهد و عنوان آن «خشونت عدم خشونت» است، به وضوح نشان میدهد که ۱۰۰٪ موارد بررسی شده تحت تحریمها و فشارهای خارجی، تأثیرات منفی بر سلامت دارند، و تقریباً ۹۰٪ آنها وخامت جدی در سیستمهای مراقبتهای بهداشتی را نشان میدهند. تحریمهای به اصطلاح «هوشمند» واشنگتن، زنجیرههای تأمین را مختل میکنند، پرداختها را مسدود میکنند، داروها را گرانتر میکنند و ظرفیت بیمارستانها را کاهش میدهند. این اثرات به طور نامتناسبی بر کودکان، سالمندان و مبتلایان به بیماریهای مزمن متمرکز است. این دقیقاً وضعیتی است که امروزه در کوبا مشاهده میشود.
یافتههای مشابهی نیز در مطالعهی برایان ارلی و دورسون پکسن که در فصلنامه «مطالعات جهانی» (۲۰۲۲) منتشر شد، نشان داده شده است. محققان با بررسی بیش از چهل سال تحریمهای تحت رهبری ایالات متحده، دریافتند که این تحریمها به طور سیستماتیک «بینوایی» اجتماعی را، آنطور که با شاخصهایی مانند تغذیه، امید به زندگی و آموزش اندازهگیری میشود، افزایش دادهاند. طبق این تحلیل، تحریمهایی که به نام حقوق بشر توجیه میشوند، به طور متناقضی منجر به بزرگترین شکستها میشوند و به ندرت به هدف «تغییر رژیم» دست مییابند.
کوبا یک نمونه بارز است. شصت سال محاصره نتوانسته است آن نتیجه سیاسی که واشنگتن میخواهد را به دست آورد؛ بلکه، یک شکنندگی ساختاری ایجاد کرده است که اکنون به نهایت خود رسیده است. در واقع، همانطور که منابع ذکر شده توسط «پولیتیکو» اذعان میکنند، این روند خطر ایجاد یک بحران انسانی منطقهای را به همراه دارد.
بنابراین، صحبت از محاصره دریایی که نفت را هدف قرار میدهد، به معنای توصیف یک اقدام «فنی» نیست. این یک گزینه سیاسی است که آگاهانه تصمیم به قطع انرژی و لجستیک میگیرد؛ تصمیمی که میداند تأثیر مستقیم آن در زندگی روزمره احساس خواهد شد و رنج مردم به عنوان یک «خسارت جانبی» قابلقبول و حتی مفید در راستای دستیابی به اهداف ژئوپلیتیکی تلقی خواهد شد. و با حاکم شدن یک دیوانه با عصا در کاخ سفید، هیچ نمایش سودآورتری از بیعدالتی وجود ندارد.
https://www.jornada.com.mx/noticia/2026/01/29/opinion/mono-con-navajas