تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
جمعه، ۳۰ مرداد ۱۴۰۵
منبع: الاخبار
جمعه، ۲۱ اوت ۲۰۲۶
«سختترین تحریمهای تاریخ» علیه ایران: آمریکا شکست را با شکست درمان میکند
واشنگتن در حال تبلیغ توانایی خود برای ایجاد یک دالان جنوبی، نزدیک به سواحل سلطاننشین عمان است.
ایالات متحده تمرکز رویارویی خود با ایران را به جبهه اقتصادی تغییر داده و آنچه را که «سختترین تحریمهای تاریخ» مینامد، اعلام کرده است، و در عین حال، محاصره دریایی را حفظ نموده و حضور نظامی ایالات متحده در منطقه را تقویت میکند. در حالی که واشنگتن روی فلج کردن اقتصاد ایران و مجبور کردن تهران به تجدیدنظر در موضع مذاکره خود شرطبندی میکند، تهران با تأکید بر اینکه فشارها به اهداف خود نرسیدهاند، پاسخ داد و اعلام کرد هرگونه پاسخ نظامی جدید ایران شامل استفاده از «سلاحهای مخربتر» خواهد بود.
به نظر میرسد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در مدیریت این درگیری دمدمی مزاج است و بدون یک برنامه منسجم و بلندمدت، از یک رویکرد به رویکرد دیگر تغییر میکند. به نظر میرسد مهمترین و مبرمترین انگیزه او ناتوانی در پذیرش شکست جنگ خود با ایران، یا – اگر به طور ضمنی آن را بپذیرد – عدم تمایل یا ناتوانی در تحمل هزینه چنین شکستی است. این هزینه صرفاً به محاسبات انتخاباتی داخلی مربوط نمیشود – گرچه این موارد شاید دغدغه اصلی ترامپ باشند – بلکه به پیامدهای استراتژیکی گسترش مییابد که تأثیر سریع و عمیقی بر نقش، هژمونی و جایگاه ایالات متحده در نظام بینالمللی خواهد داشت.
ترامپ دیروز از آغاز آنچه که او «خردکنندهترین اقدام اقتصادی علیه هر کشوری» توصیف کرد، خبر داد و سوگند یاد کرد که جنگ اقتصادی به راه خواهد و انزوای بیسابقهای را بر ایران تحمیل خواهد کرد. او همچنین از متحدان واشنگتن خواست تا به کارزار منزوی کردن تهران بپیوندند و تأکید کرد که «قاچاق نفت، ترتیبات تهاتری، انتقال پول، شرکتهای صرافی، ثبت کشتیرانی و شرکتهای صوری باید متوقف شوند.» او همچنین کشورهایی را که به مؤسسات مالی، شرکتها، فرودگاهها یا سازمانهای دولتی خود اجازه میدهند از ایران حمایت کنند، با «عواقب اقتصادی شدیدی» تهدید کرد. ایالات متحده هنوز جزئیات اقدامات جدید را اعلام نکرده است، اما اسکات بیسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، گفت که دوشنبه آینده آنها را اعلام خواهد کرد و با اشاره به تجربه فشار ایالات متحده بر ونزوئلا و کوبا، پیشبینی کرد که تحریمهای جدید منجر به «تغییر رژیم» خواهد شد.
این تشدید جنگ اقتصادی در حالی رخ میدهد که دولت آمریکا معتقد است در حال حاضر هیچ سودی در بازگشت به مذاکرات نمیبیند. در این زمینه ترامپ اعلام کرد که «واشنگتن در حال حاضر با تهران مذاکره نمیکند» و مذاکره با آنها را «اتلاف وقت» میداند. در همین حال، معاون رئیسجمهور آمریکا، جی دی ونس، تاکید کرد که «فشار اقتصادی محاسبات ایران را در مورد توافقی که به دنبال امضای آن با ایالات متحده است، تغییر خواهد داد و ایران را وادار به انتخاب بین ادامه اختناق اقتصادی یا برقراری رابطه بهتر با غرب خواهد کرد». ونس مدعی شد که چند هفته گذشته نشان داده است که ایرانیها «به مراتب بیشتر» از آمریکاییها فشار را احساس کردهاند و این نشان میدهد که «واشنگتن سعی دارد واقعیتی را ایجاد کند که ایران را از بازسازی تأسیسات هستهای خود باز دارد». وی همچنین مدعی شد که ایالات متحده تواناییهای نظامی متعارف ایران را «ویران کرده»، فشار زیادی بر صنعت نظامی این کشور وارد نموده و «کنترل تهران بر تنگه هرمز را شکسته است».
واشنگتن تمرکز رویارویی را به عرصه اقتصادی و محاصره دریایی تغییر میدهد.
در مقابل، ایران ادعاهای دولت آمریکا مبنی بر اینکه رژیم در آستانه فروپاشی است را رد کرد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، آنچه ترامپ «روز پیروزی اقتصادی» نامید را تلاشی برای منحرف کردن توجه از بحران داخلی ایالات متحده توصیف کرد و اظهار داشت که پایبندی به سیاستهای کنونی «تنها منجر به شکست بیشتر آمریکا منجر خواهد شد» و «تروریسم اقتصادی آمریکا اقتصاد جهانی و حاکمیت ملی را در سراسر جهان تهدید میکند.»
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران در امور حقوقی و بینالمللی، در پیامی در پلتفرم اظهار داشت که «واشنگتن ادعا میکند ایران در آستانه شکست و فروپاشی است، اما در عین حال از متحدان خود درخواست کمک میکند.» وی افزود که «جنگ نظامی شکست خورد و اکنون آنها شکست بعدی را جنگ اقتصادی مینامند.» همزمان، تهران تهدیدات نظامی خود را تشدید کرد. سرتیپ حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، اظهار داشت که «ایران توسعه سلاحهای خود را متوقف نکرده است» و هر جنگ جدیدی شاهد استفاده از «سلاحهایی متفاوت از سلاحهای استفاده شده قبلی، چه از نظر کلاهک، دقت، برد موشک یا سایر جنبهها» خواهد بود.
در همین حال، دولت آمریکا همچنان بر ادعاهای خود مبنی بر اینکه «ایران تنگه هرمز را کنترل نمیکند» پافشاری میکند و به دنبال شواهدی برای تأیید این ادعاها است. واشنگتن روزها به شدت در حال تبلیغ توانایی خود برای ایجاد یک دالان دریایی جنوبی در نزدیکی سواحل عمان بوده است که به کشتیها اجازه عبور از آن را میدهد. مقامات آمریکایی که با «اکسیوس» صحبت کردند، ادعا کردند که ارتش آمریکا چند هفته پیش دالانی ایجاد کرده است که از طریق آن ۱۵ تا ۲۰ نفتکش شبانه عبور میکنند و تحت نظارت نیروهای آمریکایی وارد و خارج میشوند. این مقامات اظهار داشتند که «تقریباً ۱۰ میلیون بشکه نفت در روز اکنون از این تنگه عبور میکند» که تقریباً نصف مقداری است که قبل از جنگ از آن عبور میکرد. طبق روایت ایالات متحده، کشتیها در دو گروه جداگانه برای ورود و خروج حرکت میکنند، در حالی که جتهای جنگنده آمریکایی از آنها در برابر موشکها و پهپادهای ایرانی محافظت میکنند. این مقامات افزودند که کارزار نظامی دو هفتهای اخیر که توسط فرماندهی مرکزی ایالات متحده انجام شده است «سیستمهای راداری و نظارت دریایی ایران را تضعیف کرده و در نتیجه توانایی تهران برای نظارت بر دالان جنوبی را کاهش داده است». آنها افزودند که نیروهای آمریکایی اوایل این هفته هشت پهپاد و دو موشک کروز ایرانی را سرنگون کردند، در حالی که برخی از کشتیها در این حملات آسیب دیدند.
این روایت با ادعای ترامپ در مورد «مقدار عظیم نفت» که از تنگه هرمز می گذرد، و با اظهارات ونس که «ایالات متحده از عبور مقادیر زیادی نفت و گاز با وجود هدف قرار دادن کشتی های تجاری توسط ایران اطمینان حاصل کرده است، همسو است». هدف ظاهری همه این ادعاها آرام کردن قیمت نفت و جلوگیری از افزایش بیشتر آن است. با این حال، دادههای شرکت «کپلر»، یک شرکت ردیابی کشتی، نشان داد که تعداد کشتیهای باری عبوری از تنگه روز گذشته ۹ کشتی بوده است که نسبت به روز قبل تغییری نکرده است، در حالی که نفت خام برنت در زمان تسویه با ۲.۳ درصد افزایش به ۹۳.۷۰ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین سطح در سه هفته اخیر است. بلومبرگ همچنین گزارش داد که «پالایشگاه های ایالات متحده از زمان شروع جنگ با حداکثر ظرفیت خود کار می کنند، که نشان دهنده میزان فشاری است که اختلال در عرضه سوخت به بازار وارد کرده است.