تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
چهارشنبه، ۲۴ تیر ۱۴۰۵
منبع: الاخبار
نویسنده: ریم هانی
چهارشنبه، ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶
«خزعبلات» ترامپ جهان را نگران میکند: ایران از کارت «هرمز» دست نخواهد کشید
ت
اعمال عوارض میتواند هزینه حملونقل نفت از طریق تنگه را بیش از دو برابر کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که هنگام امضای تفاهمنامه بین ایران و کشورش بخود میبالید و از کشتیها میخواست از تنگه هرمز عبور کنند، به تلاشهای خود برای «واژگونی» توافقی که با اکراه با امضای آن موافقت کرد، ادامه میدهد. در عین حال، به نظر می رسد تهران تمایلی به صرفنظر کردن از اهرم اصلی که از جنگ به دست آورده، ندارد. بار دیگر، «راهحلهای» ترامپ بسیار غیرمنطقی و مملو از خطر ایجاد پیامدهای نامطلوب برای ایالات متحده و جهان به نظر میرسند. در پی تهدید ترامپ در روز دوشنبه مبنی بر اعمال عوارض ۲۰ درصدی بر همه محمولههای عبوری از تنگه (تهدیدی که وی عصر دیروز پس گرفت و به جای آن پیشنهاد داد دولتهای خلیجفارس با ایالات متحده معاملات تجاری و سرمایهگذاری منعقد کنند) به عنوان وسیلهای برای «بازیابی هزینههای تأمین حفاظت نظامی» برای کشتیها، بسیاری از اپراتورهای نفتکش هزینههای قابل توجهی را برای متصدیان نفتکشها و تعرفهها برای کشتیها برای انتقال نفت و سایر محصولات از طریق این آبراه حیاتی را اقزایش دادند.
به گزارش «نیویورک تایمز»، عوارض پیشنهادی، که ترامپ چگونگی محاسبه آنها را توضیح نداده است، میتواند هزینه حمل نفت از طریق تنگه هرمز را بیش از دو برابر کند. این روزنامه به نقل از ریکو لومان، اقتصاددان ارشد لجستیک در «ING Research»، میگوید شرکتهای نفتکش در حال حاضر حدود ۱۰ دلار برای هر بشکه نفت حمل شده از خلیج فارس به اروپا هزینه میکنند، و «با توجه به اینکه نفت اکنون حدود ۸۰ دلار معامله میشود، تعرفههایی که ترامپ پیشنهاد میدهد میتواند ۱۶ دلار دیگر به آن اضافه کند و هزینه کل حمل هر بشکه از طریق هرمز را به ۲۶ دلار برساند.» برای یک ابرنفتکش که دو میلیون بشکه نفت حمل میکند، این تعرفهها میتواند بیش از ۳۰ میلیون دلار هزینه اضافه کند. طبیعتاً، واردکنندگان نفت احتمالاً بخشی از این هزینه را به مصرفکنندگان منتقل خواهند کرد
نیل کرازبی، رئیس تحقیقات نفتی در شرکت «تحلیل بازار انرژی اسپارت»، به نوبه خود، در مورد امکان اجرای این هزینهها در وهله اول تردید دارد. او میافزاید که اگر این هزینهها اجرا شوند، اپراتورهای کشتی را با انتخابی دشوار روبرو میکنند، و توضیح میدهند که «آنها باید بین پرداخت هزینههای گزاف و خطر حملات از سوی ایران، یا نادیده گرفتن ایالات متحده و معامله با ایران یکی را انتخاب کنند.» کرازبی خاطرنشان میکند که «این واقعیت، همراه با حملات مداوم، باعث میشود صاحبان کشتی در منطقه احساس راحتی و امنیت کمتری داشته باشند.» در همین حال، ویدیا مانی، استادیار دانشگاه ویرجینیا و متخصص زنجیرههای تأمین، هزینههای احتمالی را به عنوان «بار مالی قابل توجه» طبقهبندی میکند. در گزارشی جداگانه، همین روزنامه خاطرنشان میکند که اگرچه ترامپ در ماه ژوئن اعلام کرد که «نفت دوباره جریان دارد»، منتقدان هشدار میدهند که توافق امضا شده با ایران،به واقعیتی که مقامات ایرانی در طول جنگ در حال پرورش آن بودهاند، رسمیت بخشیده است: اینکه آنها «اکنون تنگه را کنترل میکنند». از این رو، مقامات و تحلیلگران آمریکایی معتقدند که بحران اخیر «نتیجهای کاملاً قابل پیشبینی از توافق ژوئن» است.
تهدیدات ترامپ، هزینه حمل نفت از طریق تنگه هرمز را بیش از دو برابر افزایش میدهد.
با وجود این، و با توجه به خشم عمومی از افزایش قیمت سوخت و افزایش تورم، ترامپ مشتاق بازگشایی تنگه هرمز و کاهش فشار بر اقتصاد جهانی بود. در نتیجه، او، از جمله موارد دیگر، موافقت کرد که محاصره نظامی بنادر ایران توسط ایالات متحده را پایان دهد، و به تهران اجازه دهد فروش نفت را به مدت ۶۰ روز از سر بگیرد. در حالی که بسیاری از مقامات آمریکایی و خارجی از آتشبس استقبال کردند، منتقدان هشدار دادند که این توافق به طرز خطرناکی مبهم است، به ویژه عبارتبندی ماده ۵ که بیان میکند ایران «ترتیباتی را اتخاذ خواهد کرد» و «تمام تلاش خود را برای تضمین عبور ایمن کشتیهای تجاری» از تنگه هرمز انجام خواهد داد. در این زمینه، مایکل راتنی، دیپلمات بازنشستهای که اخیراً به عنوان سفیر ایالات متحده در عربستان سعودی خدمت کرده است، ادعا میکند که «هیچ کس نباید تعجب کند که ایران این توافق را به عنوان یک دستور صریح میداند که به آن نقش دائمی در کنترل ترافیک از طریق تنگه هرمز میدهد.» او اضافه میکند: «واضح است که کنترل ایران به آنها اهرم قدرتمندی میدهد و به نظر میرسد که آنها حاضرند برای حفظ این اهرم، ریسک از سرگیری درگیری و شاید حتی فروپاشی آتشبس را بپذیرند.» اگرچه ایران متحمل آسیب اقتصادی شده است، اما ممکن است آماده تحمل بیشتر باشد و آینده تنگه هرمز و منطقه را به هر طرف که مقاومتر باشد، یعنی اقتصاد ایران یا اقتصاد جهانی، منوط کند.
بازارها تحت تأثیر قرار گرفتند
رقابت برای کنترل تنگه هرمز، شرکتهای کشتیرانی را با معضلی مواجه کرده است که اکنون نمیدانند آیا از مسیر جنوبی نزدیکتر به عمان استفاده کنند و خطر حمله ایران را بپذیرند، یا به مسیر شمالی ایران تکیه کنند و به تهران عوارض بپردازند و در نتیجه روایت اخیر مبنی بر کنترل تنگه را تقویت کنند. طبق توافق موقت با ایالات متحده، ایران موافقت کرد که به مدت ۶۰ روز از اصل وضع عوارض چشمپوشی کند، اما اظهارات اخیر ترامپ، اقتصاد جهانی و شرکتهای کشتیرانی را به نقطه صفر بازگردانده است. این باعث شد عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تهدیدات رئیسجمهور آمریکا را به سخره بگیرد و در پستی در «ایکس» اظهار داشت که ترامپ «کاملاً درست میگوید. هر کس که عبور ایمن و مطمئنی را برای کشتیهای تجاری از طریق تنگه هرمز فراهم کند، باید برای این خدمت پاداش دریافت کند. ایران همیشه نگهبان این تنگه بوده و برای همیشه نیز خواهد بود. البته، ۲۰٪ اغراق است، اما ما منصف خواهیم بود.»
با توجه به تهدیدهای مجدد ایالات متحده، قیمت نفت خام برنت با ۹.۵ درصد افزایش به بالای ۸۳ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت از ۷۸ دلار فراتر رفت، سطحی که تقریباً در یک ماه گذشته مشاهده نشده بود. نفت برنت در مسیر ثبت بزرگترین افزایش یک روزه خود از ماه مه ۲۰۲۰ است، در حالی که بازارهای سهام در پی این تحولات به پایینترین سطح خود رسیدهاند. در همین راستا، «سازمان بینالمللی دریانوردی» (IMO)، یک آژانس وابسته به سازمان ملل متحد، مخالفت خود را با اعمال هزینههای ترانزیت در تنگه هرمز ابراز کرد. سخنگوی این سازمان اظهار داشت: «موضع ما در مورد هزینهها همیشه ثابت بوده است. سازمان بینالمللی دریانوردی قاطعانه با اعمال هزینه برای عبور از تنگههایی که برای کشتیرانی بینالمللی استفاده میشوند، مخالف است» و افزود که «هیچ مبنای قانونی برای اعمال هزینههای ترانزیت اجباری صرفاً برای عبور از یک آبراه وجود ندارد.»