تارنگاشت عدالت – بایگانی دورۀ دوم

منبع: چپ (Sol)، پایگاه خبری حزب کمونیست ترکیه
۲ اوت ۲۰۱۹

فقط سرمایه‌داری می‌تواند برابری جنسیتی در علم را مشکل بداند

سیما کارادال نویسنده «چپ» پیرامون مقاله بحث‌انگیز اکونومیست درباره دانشمندان زن در کشورهای اروپای شرقی می‌نویسد، و می‌گوید به نظر می‌رسد کفگیر سرمایه‌داری برای تحریف تاریخ سوسیالیسم به ته دیگ خورده است، زیرا نمی‌تواند چیزی را توضیح دهد که هفتاد سال پیش در سوسیالیسم یک واقعیت بود.


والنتینا ترشکوا کیهان‌نورد شوروی

اکونومیست، یکی از معروف‌ترین مجله‌های اقتصادی و سیاسی در جهان، گفت که رژیم شوروی «هم به مردان و هم به زنان فشار وارد می‌کرد وارد رشته‌های علمی شوند و در اینمورد همیشه به آن‌ها حق انتخاب نمی‌داد.» به گفته اکونومیست آن «اجبار» بوسیله رژیم شوروی «بخشی از دلیل» برای این ‌است که در برخی کشورهای اروپای شرقی ۴۹ درصد دانشمندان زن هستند.

این که سرمایه‌داری تاریخ سوسیالسم را تحریف کند چیز جدیدی نیست. اما، به نظر می‌رسد کفگیر سرمایه‌داری برای این تحریفات به ته دیگر خورده است. سرمایه‌دار‌ها حتا متوجه نیستند در حالی که سعی دارند تاریخ سوسیالیسم را تحریف کنند عملاً آن‌را می‌ستایند.

چیزی را که آن‌ها بمثابه یک مشکل توصیف می‌کنند برابری زنان و مردان در علم است! اکونومیست تأکید می‌کند در کشورهای اتحادیه اروپا- که پیشرفته‌تر از دیگر بخش‌های جهان فرض می‌شوند- تعداد زنان در مهندسی و علم دو-پنجم تعداد مردان است. سرمایه‌داری تا جایی به برابری جنسیتی اجازه می‌دهد که به منافع سرمایه‌داری پاسخ بدهد و ایدئولوژی آن‌را بازتولید نماید. گفتمان عدم علاقه زنان به علم و سیاست ساخته سرمایه‌داری است.

کسانی که نقش زنان در علم در اتحاد شوروی را اجبار تلقی می‌کنند الزامات مشخصی را نادیده می‌گیرند. یکی از الزامات این بود که هر فرد برای زندگی سرپناه داشته باشد.

از الزامات دیگر این بود که زنان و مردان نه فقط در برایر قانون بلکه در هر جنبه از زندگی برابر باشند. الزام بود که هر کودک به آموزش برابر و رایگان دسترسی داشته باشد. دسترسی آسان به بهداشت، ورزش، هنر، که آن‌را فقط با پول باید خرید، یک الزام بود.

کودکان در خیابان‌ها کشته نمی‌شدند و بنا بود جهان برای آن‌ها جای بهتری باشد. هزاران مهدکودک، غذا‌خوری، رخت‌شویی‌های عمومی باز بودند تا زنانی را از بار کارخانگی نجات دهند. دمکراسی‌های امروز از برکت تأثیر سوسیالیسم بهتر شدند. به سخن دیگر، سوسیالیسم سرمایه‌داری را مجبور کرد شرایط زندگی کارگران را بهتر کند.

در کشوری که قبلاً ۸۵ درصد زنان بیسواد بودند، تا سال ۱۹۵۴، ۵۳ درصد فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، ۷۶ درصد پزشکان، ۷۰ درصد اساتید، ۶۹ درصد کنترل‌کنندگان کیفیت و آمار زنان بودند. درصد زنان در علم نیز رو به افزیش بود. چیزی که سرمایه‌داری امروز نمی‌تواند توضیح دهد هفتاد سال پیش واقعیت بود.

تلاش‌ها برای تشویق زنان در هر جنبه از زندگی طی ساختمان سوسیالیسم صرفاً راجع به آمار نبود بلکه به شناخت نقش زنان بمثابه پیش ‌شرط رهایی بشر مربوط می‌شد. یک انقلاب نمی‌تواند بدون نقش زنان تحقق یابد.

آیا بین تشویق یک کودک به آموزش، و تأمین بخشی از جامعه -که تحت ستم بود، در حاشیه قرار داشت، و مدرسه نرفته بود- با شرایط لازم برای دانشمند شدن، تفاوتی وجود دارد؟ چقدر زیباست که سرمایه‌داری نتوانسته آن «اجبار» را که بوسیله زنان پذیرفته و ذاتی شده است نابود کند.

کسانی که ساختمان یا حفظ سوسیالیسم را هدف قرار داده اند، از روی اجبار این‌کار را نمی‌کنند.

آفریدن چیزهای خوب برای بشریت یک خواست انسانی است، و خواندن، آموختن، و درگیرشدن در علم، هنر و ورزش یک انگیره انسانی است. سوسیالیسم شراط مناسب را بوجود آورد، مردم را دگرگون ساخت.

سرمایه‌داری برای این‌که بیش‌تر استثمار کند مجبور است دروغ بگوید. و فقط سرمایه‌داری می‌تواند راجع به «اجبار» زنان یا مردان به گزیش حرفه در علم، هنر، و ورزش فکر کند.

http://news.sol.org.tr/only-capitalism-can-describe-gender-equality-science-problem-176089

——————————–
توضیح عدالت: نگاه کنید به «بانوان آزمایشگاه: چرا نیمی از دانشمندان در برخی از کشورهای اروپای شرفی زن هستند، میراث شوروی بخشی از دلیل است»، اکونومیست، ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۸.

https://www.economist.com/europe/2019/07/18/why-half-the-scientists-in-some-eastern-european-countries-are-women