صدای مردم
نویسنده: بایز افروزی
۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴
پ.ک.ک منحل شد، مبارزه ادامه دارد
حزب کارگران کردستان ترکیه (پ.ک.ک) در دوازدهین کنگره خود که در کوهستان قندیل در شرایط امنیتی و جنگی بسیار خطرناکی برگذار گردید، پس از سه روز بحث و گفتگو رای به انحلال خود داد.
این خبر به سرعت تبدیل به تیتر اصلی یا یکی از تیترهای مهم تقریباً اکثریت رسانههای جهان گردید و بسیاری از افراد و جریانات داخل و خارج از ترکیه را بهت زده نمود.
پس از بهت و حیرت اولیه، بلافاصله بازار تحلیل و اظهار نطر در باره دلایل و علتهای چنین رویدادی گرم شد و هر تحلیلگر و علاقمندی بر اساس اطلاعات و دیدگاههای خود فهم و برداشت خود از این رویداد را بیان نمودند.
در این میان رسانههای جمعی کشورهای اروپایی و آمریکا عمدتاً انحلال پ.ک.ک را با عنوان شکست این جریان و پیروزی دولت ترکیه ارزیابی کرده و القا نمودهاند که البته انتظاری جز این هم نمیتوان داشت.
در سال ۱۹۷۴ جمعی از دانشجویان و مبارزین چپگرای کرد ترکیه به رهبری عبدالله اوجالان، که او را «آپو» خطاب می کردند، یک محفل سیاسی مخفی را تشکیل دادند که چند سال پس از آن به تشکیل حزب کارگران کردستان (ترکیه) یعنی پ.ک.ک منجر گردید.
پ.ک.ک در سال ۱۹۸۷ اولین کنگره خود را تشکیل داد و رسماً اعلام موجودیت نمود.
این سازمان که همه اعضای بنیانگذار آن خود را «آپوچی» یعنی پیروان عبدالله اوجالان مینامیدند هدف خود را مبارزه در راه استقلال کردستان و تشکیل حکومت سوسیالیستی کردستان اعلام کردند.
پ.ک.ک در شرایطی موجودیت خود را اعلام نمود که بیش از پنجاه سال بود نه تنها زبان و فرهنگ کردی در ترکیه ممنوع اعلام شده بود بلکه اساساً وجود وجود جمعیتی با عنوان کرد در آن کشور انکار می شد و آنها را ‘«ترک کوهی» می نامیدند.
امروز، درست ۴۷ سال بعداز آن تاریخ، چندین شبکه رادیو تلویزیونی حکومتی و غیرحکومتی، دهها روزنامه و مجله کردی، دهها گروه هنری و چندین ناشر و صدها کلاس خصوصی آموزش زبان کردی در ترکیه فعالیت میکنند و دگر هیچ رسانه، مقام حکومتی یا فرد و گروه دیگری نه تنها جرئت ندارد کرده را «ترک کوهی» بنامد، بلکه به موعی موجودیت و هویت زبانی و فرهنگی آنها را به رسمیت شناختهاند.
واقعیت این است که جامعه ترکیه و به ویژه کردهای آن کشور همه این تحولات را مرهون مبارزات پ.ک.ک و «رهبر آپو» میدانند و قدردان آنها هستند.
بنابر این اغراق نیست اگر بگوییم، پ.ک.ک زبان و فرهنگ و هویتی را که زیر ضربات همه جانبه «پان ترکهای» حاکم بر ترکیه بود و بیم محو و نابودی آن میرفت، با مبارزات خود نجات داده و به رشد و شکوفایی آن یاری رسانده است.
راز محبوبیت، کاریزما و احترام کم مانند عبدالله اوجالان در پ ک ک و جامعه ی کرد ترکیه دقیقا در همین نکته ی درخشان نهفته است.
بنابر این بی جهت نیست که هرچه اوجالان بگوید، برای پ.ک.ک و کردهای ترکیه حجت است.
اوجالان ۲۶ سال است که در زندان انفرادی (در جزیره امرالی) بسر میبرد.
در این مدت چندین کتاب نوشته، به دیدگاهها و نظریات جدیدی رسبده و با توجه به واقعیات عینی جامعه ی ترکیه و اوًضاع جهانی خواهان خاتمه مبارزه مسلحانه ازطرف پ.ک.ک شده است.
او اکنون به این باور رسیده است که مرحله مبارزه مسلحانه به نتایج درخشانی دست یافته، پ.ک.ک رسالت تاریخی خود را انجام داده و از این پس ادامه مبارزه بایستی متکی به تاکتیکهای نوینی باشد که با اسلحه و سنگر گرفتن در کوهستان «قندیل» میسر نیست.
بنابر این طی بیانیهای از پ.ک.ک خواسته بود که دست از مبارزه مسلحانه بردارد و خود را نیز منحل کند.
پس از آن بود که پ.ک.ک به سرعت کنگره ۱۲ خود را با حضور بیش از ۲۳۰ نفر از نمایندگان بخشهای مختلف تشکیلات و شرکت همه اعضای رهبری، درخوست اوجالان را پذیرفت و رسماً انحلال «حزب کارگران کردستان» را اعلام نمود.
اما همانگونه که بیانیه پایانی کنگره بر آن تاکید نموده است انحلال پ.ک.ک به معنی تسلیم، خلعسلاح و تحویل اسلحهها به دولت ترکیه نیست.
بلکه در این مرحله فقط انحلال پ.ک.ک و توقف مبارزه مسلحانه به عنوان حسن نیت و آمادگی برای شروع پروسه آشتی و شروع فعالیت سیاسی- مدنی در راه تحقق همه خواستهها و حقوق ملت کرد ترکیه تصویب و اعلام میگردد.
در بیانیه پایانی کنگره علاوه بر اینها، شروطی نیز مطرح شدهاند که در صورت تحقق آنها خلع سلاح و پایان بخشیدن کامل به مبارزه مسلحانه امکانپذیر هستند.
از جمله اینکه بایستی عبدالله اوجالان از زندان آزاد شود و رهبری پروسه آشتی را برعهده داشته باشد، موجودیت ملت کرد در ترکیه و حقوق برابر آنها با تصویب پارلمان ترکیه در قانون اساسی ترکیه جای گیرد، عفو عمومی اعلام شود تا افراد پ.ک.ک بتوانند بدون ترس و تهدید به بازداشت و زندانی شدن به ترکیه برگردند، تمام زندانیان پ.ک.ک ای آزاد شوند و…
بنابر این برخلاف تبلیغات برخی رسانهها انحلال پ.ک.ک نه تنها شکست کردها و پیروزی دولت ترکیه نیست، بلکه در صورت تحقق خواستهها و شروط کنگره ۱۲ بایستی آن را یک پیروزی درخشان و تاریخی برای مردم کرد و پ.ک.ک به شمار آورد.
حاضرین در کنگره ی انحلال پ.ک.ک همچنین سوگند یاد کردند که به آرمانهای خود همچنان پایبند باشند و تحت هر شرایطی به مبارزه در راه رسیدن به یک جامعه سوسیالیستی دمکراتیک در ترکیه ادامه دهند.
به هر جهت آنچه واضح است خودانحلالی پ.ک.ک نه به دلیل ضعف و ناتوانی این حزب و قدرتمندی دولت ترکیه، بلکه تصمیمی آگاهانه و واقعگرایانه برای شروع مرحلهای نوین در مبارزه بوده است که در شرایط کنونی موثرتر ارزیابی سده است.
نکته دیگری که قابل توجه است و بدون تردید گذر از این مرحله و ورود به مرحله نوین مبارزه را هم برای پ.ک.ک و هم دولت ترکیه دشوار خواهد نمود این است که در حال حاضر هزاران «گریلا»ی مسلح از کردهای ایران، سوریه، عراق و حتی اروپا در صفوف پ.ک.ک حضور دارند که معلوم نبست در صورت خلعسلاح کامل، اعلام عفو عمومی و بازگشت گریلاهای اهل ترکیه به آن کشور، سرنوشت آنان چه خواهد بود؟
علاوه بر اینها، پ.ک.ک طی سالهای گذشته احزاب و سازمانهای برای بقیه بخشهای کردستان ( ایران، عراق و سوریه) تشکیل داده بود که هرکدام از آنها در کشورهای خود نفوذ و اعتبار کسب کردهاند و دارای نیروی مسلح هستند. مانند « پژاک» در کردستان ایران و «پ ی د» در کردستان سوریه.
همچنین پ.ک.ک، در داخل یا در جوارخود تشکیلات گوناگونی داشت که از بدو تشکیل دارای جایگاه، رهبری و وظایف و امکانات خاص خود بودهاند، از جمله «هه ره که» و غیره … که انحلال پ.ک.ک به خودی خود نمیتواند موجب انحلال آنها نیز بشود
این تشکیلات با همین نامها یا تحت عناوینی دیگر توان آن را دارند که به راحتی همه یا بخش عمدهای از نیروی مسلح و کادرهای تشکیلاتی پ.ک.ک را جذب کرده و به فعالیت مسلحانه ادامه برعلیه دولت ترکیه ادامه دهند یا به پژاک در کردستان ایران یا نیروهای دمکراتیک سوریه ملحق شوند.
بنابر این انحلال پ.ک.ک در بهترین حالت و چنانچه حتی تمام مراحل پروسه آشتی در ترکیه خوب پیش برود، میتواند چالشهای گوناگون و یا فرصتهای ثمربخشی را در مناطق کردنشین بقیه کشورها پدید اورد.
فراموش نباید کرد که پ.ک.ک در طول فعالیت پربار خود ده ها هزار گریلا، هزاران کادر سیاسی حرفهای و هزاران کادر فنی ورزیده در حوزه رسانهها و اطلاعرسانی پرورش داده است که بسیار بعید است با انحلال پ.ک.ک به خانه های خود برگردند و به زندگی معمولی مشغول شوند.
بنابر این گرچه پ.ک.ک منحل شد اما مبارزه همچنان ادامه دارد و ادامه خواهد یافت و این کاروان تا رسیدن به مقصد نهایی خود که رفع ستم ملی و دستیابی به حقوق برابر کردها در هر چهار کشور ترکیه، ایران، سوربه و عراق است به راه خود ادامه خواهد داد.
بایز افروزی ۱۶ ماه مه ۲۰۲۵