تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
منبع: الاخبار (لبنان)
نویسنده: علی عواد
۱۹ سپتامبر ۲۰۲۴
فناوری یک سلاح استعماری مدرن است، اما: قتلعام پیجر… تحول دیجیتال امن دیگر یک گزینه نیست!
در بعدازظهر یک سهشنبه معمولی، غیرقابل تصور اتفاق افتاد. در حالی که صدها نفر دست به پیجرهای خود میبردند، ناگهان، هر دستگاه به یک موجود متخاصم تبدیل شد و در مقابل چشم جوانان مرگ آفرید. مردم ارتباط خود را از دست دادند، و در دنیایی گرفتار شدند که همراه دیجیتالی آنها بدترین دشمن آنها شده بود. پس از جذب شوک، حقیقت وحشتناکی آشکار شد: هدف دشمن صهیونیستی نه تنها آسیب رساندن به بدنه مقاومت، بلکه تضعیف روند تحول دیجیتال آنها و آلوده کردن کلمه «فناوری» در ذهن آنها بود.
صنعت تراشه (Chip) و دستگاههای الکترونیکی پیشرفته بر توزیع روندهای تولید و عرضه بین چندین کشور در سراسر جهان متکی است، زیرا هر دستگاه از قطعاتی تشکیل میشود که از کشورهای مختلف تأمین میشوند. به عنوان مثال، شرکتها طرحهای تراشه را از ایالات متحده دریافت میکنند، در حالیکه ریزتراشههای پیشرفته در تایوان تولید میشوند. شرکت هلندی «ASML» تجهیزات مورد نیاز برای تولید این تراشهها را تولید میکند، در حالیکه ژاپن و چین مواد شیمیایی لازم را تامین میکنند. بقیه اجزاء از کشورهای دیگر تهیه میشوند، و دستگاه نهایی در کشور دیگری مونتاژ و سپس از طریق شبکههای تجاری بینالمللی ارسال میشود. با توجه به این پیچیدگی جهانی صنعت تجهیزات دیجیتال، به نظر میرسد دشمن صهیونیستی از این زنجیره سوء استفاده کرده و نقاط ضعف آن را هدف قرار داده است. همانطور که مشخص است، گاهی اوقات مقاومت برای برقراری ارتباط به پیجرها متکی است، زیرا آنها دستگاههای الکترونیکی هستند که خطر کمتری برای شنود و ردیابی دارند. با پی بردن دشمن به این واقعیت، اتفاق رخ داد.
رویدادهای اخیر در لبنان، به ویژه آنهایی که به هدف قرار دادن مقاومت از طریق وسایل الکترونیکی مربوط میشود، ابعاد عمیقتری را نشان میدهند که فراتر از فقط ضربهزدن به عناصر مقاومت است.
اگرچه هدف فوری ممکن است مختل نمودن ارتباطات و تأثیرگذاری بر توانایی مقاومت در میدان نبرد به نظر برسد، اما یک تحلیل عمیقتر، پیام استعماری جدیدی را نشان میدهد که هدف آن تأکید بر این است که فناوری مدرن، از جمله ابزارهای دیجیتال و دستگاههای الکترونیکی پیشرفته، تحت کنترل استعمارگر باقی خواهند ماند، و اینکه استقاده مستقلانه از آنها چالش کردنی است که مجازات دارد.
فناوری، همانقدر که نشاندهنده پیشرفت علمی است، سلاحی نیز در دست قدرتهای بزرگ است. فناوری فقط یک ابزار جنگی نیست، بلکه وسیلهای برای ایجاد هژمونی اقتصادی و سیاسی است. قدرتهای استعماری در گذشته همواره به دنبال انحصار صنایع حیاتی و منابع طبیعی بودهاند، و امروزه این قدرتهای استراتژیک، از طریق انحصار دانش و فناوریهای دیجیتال، آن انحصار را برقرار میکنند. تراشههای پیشرفته، دستگاههای ارتباطی و نظارتی، دیگر فقط ابزاری برای استفاده غیرنظامی یا نظامی نبوده بلکه به نمادهای قدرت و کنترل تبدیل شدهاند. در این زمینه، دشمن صهیونیستی همچنان نشان میدهد که هرگونه تلاش برای استفاده مستقل از این فناوریها، و یا بکار گرفتن آنها در خدمت اهداف ضد-استعماری با مجازات روبهرو میشود.
پیجر نیز، که تصور میشد به دلیل سادگی فنی آن در مقایسه با دستگاههای پیچیدهتر، کمتر در برابر استراق سمع و ردیابی آسیبپذیر است، به هدفی برای دشمنان تبدیل شد. این هک نه تنها برای ضربهزدن به زیرساختهای مقاومت، بلکه برای ارسال پیامی گستردهتر، مبنی بر این بود، که فناوری – مهم نیست چقدر ابتدایی یا پیچیده باشد – تحت کنترل استعمارگر باقی خواهد ماند. استفاده از آن توسط مردمان مقاومت، به چالش کشیدن هژمونی است که قدرتهای بزرگ به دنبال تحمیل آن هستند.
نو-استعمار، حتا اگر ابزارهایش متفاوت باشد، همچنان بر همان اصول قدیمی تکیه دارد: کنترل منابع و نگه داشتن خلقها در حالت وابستگی دائم. آنچه در لبنان رخ داد یادآوری دیگری است که این قدرتها از هیچ ابزاری برای تضمین تداوم برتری خود دست نخواهند کشید. فناوری فقط یکی از این ابزارهاست، و امروزه از آن برای تثبت کنترل استفاده میشود، همانطور که در گذشته از نفت و مواد خام استفاده میشد. بنابراین، آنچه در لبنان اتفاق افتاد نه تنها بیانگر مبارزه بین مقاومت و دشمن در میدان نبرد است، بلکه بخشی از یک مبارزه بزرگتر بر سر این است که چه کسی از حق استفاده از فناوری برخوردار است. در این مبارزه، قدرتهای بزرگ به همگان یادآوری میکنند که برتری فناوری باید در انحصار آنها باقی بماند، و اینکه هر تلاش برای پیشیگرفتن از آنها با زور روبهرو خواهد شد.
قدرتهای استعماری به دنبال انحصار دانش و فناوریهای دیجیتال هستند
آنچه در لبنان اتفاق افتاد فقط هدف قرار دادن یک گروه از مردم یا یک ابزار ارتباطی ساده نیست، بلکه آلوده کردن سیستماتیک خود فناوری است، که قرار است ابزاری برای بهبود زندگی مردم باشد، نه سلاحی برای سرکوب آنها. فناوریهایی که ما امروز استفاده میکنیم، از ریزتراشهها گرفته تا دستگاههای ارتباطی پیشرفته، بر اساس وعدههای بزرگ ساخته شدهاند: تقویت ارتباطات، توانمندسازی افراد، و پلزدن بر شکاف بین مردم. اما وقتی از این ابزار مدنی برای کنترل و سرکوب استفاده میشود، آنها از ابزار پیشرفت به ابزار سلطه و انقیاد تبدیل میشوند. و در اینجا خطر واقعی نهفته است: تبدیل فناوری به یک سلاح استعماری مدرن.
این موضوعی است که باید مورد توجه جدی غولهای فناوری، به ویژه آنهایی که به دنبال تبدیل «سیلیکون ولی» به یک قطب جدید جهانی هستند، قرار گیرد. چه چیز اعتماد مردم را به همه وسایل الکترونیکی اطرافشان، به ویژه گوشیهای هوشمند، دستگاههای سیگاری غیر قابل احتراق، ساعتهای هوشمند، و همه دستگاههای اینترنتی باز میگرداند؟ ایلان ماسک، که از طریق پروژه «نیورالینک» خود به دنبال کاشت تراشه در مغز افراد برای تقویت تواناییهای ذهنی آنها و اتصال آنها به شبکه دیجیتال است، باید بداند که این حملات به فناوری، پایههایی را که این بلندپروازی بر آن استوار است، تهدید میکند. اگر از فناوری برای تضعیف حقوق اساسی بشر، مانند حق برقراری ارتباط امن و مستقل استفاده شود، در آنصورت، به قلب اهداف این نوآوریها ضربه میزند. ماسک و همکارانش در بخش فناوری باید این حمله را به شدت محکوم کنند. تبدیل فناوری از ابزاری برای ارتباط به وسیلهای برای کنترل و سرکوب، تهدیدی برای تمام نوآوریهای آینده است. اگر این غولها در مورد این تخلفات سکوت کنند، خطر خدشهدار شدن شهرت خود فناوری، و مخدوش کردن آن به مثابه یک «نیروی خیر» را پذیرفتهاند.
علیرغم حملات و هدف واقعشدنهای مکرر، آنچه رخ داد مقاومت را از حرکت به پیش در مسیر تحول دیجیتال امن باز نخواهد داشت. مقاومت به اهمیت فناوریهای روز کاملاً آگاه است، و در تلاش است تا توانمندیهای خود را در این زمینه به طور مستمر توسعه دهد. مقاومت از فناوری هوش مصنوعی دور نیست، بلکه عمیقاً از اهمیت این فناوریها در ارتقای استراتژیهای خود و توسعه ابزارهای نوآورانه ارتباط امن به دور از هک آگاه است. توسعه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی تنها برای حفظ امنیت دیجیتال نیست، بلکه برای فعال کردن مقاومت برای استفاده از فناوری پیشرفته به شیوههایی است که استقلال آنرا حفظ کند و تضمین نماید که در دام هژمونی فنی نیفتد. تحول دیجیتال امن یک گزینه نیست، بلکه با توجه به تشدید جنگهای فناوری، یک ضرورت است، و مقاومت از این موضوع آگاه است و مصمم است با تمام ابزارهای موجود با این چالش مقابله کند.