تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
منبع: «چپ» (soL)، پایگاه خبری حزب کمونیست ترکیه
۳ ژوئن ۲۰۲۵
متن سخنرانی ناظم حکمت در نشست فوقالعاده شورای جهانی صلح منتشر شد

سخنرانی ناظم حکمت در «نشست فوقالعاده شورای جهانی صلح» در سال ۱۹۵۴ برای نخستینبار منتشر شد: «کشوری درمانده که به کوره جنگ تبدیل شده است، وحشتناکترین خطر برای صلح است. با این حال، مردم من، مردم ترکیه، مانند همه مردم، سختکوش و طرفدار صلحاند و برای استقلال ملی خود جنگیدهاند و خواهند جنگید.»
«بنیاد پژوهش تاریخ اجتماعی ترکیه»(TÜSTAV) به یاد شصت و دومین سالگرد درگذشت ناظم حکمت سخنرانی او در «نشست فوقالعاده شورای جهانی صلح» در برلین، آلمان در سال ۱۹۵۴ را به اشتراک گذاشت.
«توستاو» از سایگون گوکاریکسل برای کمک به دسترسی به فایل صوتی که برای نخستینبار منتشر شد، تشکر کرد، و همچنین متن سخنرانی ناظم حکمت را به اشتراک گذاشت.
متن کامل سخنرانی در ادامه آمده است:
«دوستان عزیزم
من توجه شما را به خطر بزرگی که صلح جهانی را تهدید میکند، جلب میکنم. علیرغم پیروزیهای فراوان نیروهای جهانی صلح و جنبش صلح ما، این خطر بزرگ همچنان پابرجاست. حتی جنبش صلح ما نیز به وجود این کانون جنگ که میتواند در یک لحظه جهان را به آتش بکشد، اهمیتی که شایسته آن است را نمیدهد. این خطر چیست؟ این کانون جنگ کجاست؟ سرزمین این خطر، میهن من، ترکیه است.
آیزنهاور درست یک ماه پیش گفته بود که ترکیه قویترین متحد و ارتش ترکیه تنها نیروی قابل اعتماد است. دریاسالار فینلهتر گزارش داد که ترکیه امنترین سکوی پرش برای حمله به اتحاد جماهیر شوروی و دموکراسیهای خلقی خواهد بود. خبرنگار نیویورک تایمز در آنکارا در تلگرافی که در ۲۱ فوریه ۱۹۵۴ به روزنامهاش ارسال کرد، نوشت که ترکیه در حال آماده شدن برای حمله است، نه دفاع. به گفته این خبرنگار، این حرکت تهاجمی با نیروهای مسلح ترکیه و نیروهای هوایی و زمینی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی مستقر در آنجا انجام خواهد شد. ارتش زمینی ترکیه به تانکهای جدید پاتون ام-۴۷، خودروهای موتوری گسترده و توپخانه مجهز شده است. نیروی هوایی نیز کاملاً از هواپیماهای واکنشی تشکیل خواهد شد. باز هم، به گفته همان خبرنگار، طبق برنامههایی که توسط ستاد کل ترکیه، یونان و یوگسلاوی در بلگراد در نوامبر گذشته تهیه شده است، لشکر یکم ترکیه حمله به سمت صوفیه را آغاز خواهد کرد. از سوی دیگر، نیروهای ترکیه باید به سرعت به سمت ایران پیشروی کنند. ایدههایی که در این تلگراف توسط خبرنگار آمریکایی مطرح شدهاند، توسط ژنرالهای ناتو که هر روز از ترکیه بازدید میکنند، تکرار میشوند. به گفته این ژنرالها، تنها کشوری که به آن اعتماد دارند ترکیه است، ارتشی که به آن تکیه میکنند ارتش ترکیه است.
دولتمردان کنونی ترکیه، کشور مرا بدون قید و شرط به نیروهای جنگی آمریکا تسلیم کردهاند. نیروهای زمینی، دریایی و هوایی ما کاملاً در دست ژنرالهای آمریکایی است. ترکیه ۲۱ لشکر سرباز به ناتو داده است. اگر همه کشورهای ناتو به تعهدات خود عمل کنند، تنها میتوانند نیرویی متشکل از ۴۰ لشکر تشکیل دهند. در واقع، نیروهای ناتو در حال حاضر حدود ۳۰ لشکر هستند و ترکیه ۲۱ لشکر از این تعداد، یعنی دو سوم آن را تأمین میکند.
آمریکاییها ۲۵ پایگاه هوایی در کشور من تأسیس کردهاند که سنگینترین نیروهای هوایی میتوانند در آنها فرود و برخاست کنند. این فعالیت مرگبار ادامه دارد. سلاحهای اتمی نیز در کشور من انبار شدهاند. دولتمردان ترکیه کشور مرا نه تنها از نظر نظامی، بلکه از نظر سیاسی نیز به یک مهره در دست امپریالیسم آمریکا تبدیل کردهاند. آنها با کمک ترکیه، بلوک جنگافروز بالکان را تأسیس کردهاند.
در پانزدهم ماه گذشته، تیتو از آنکارا بازدید کرد و پیمان بین ترکیه، یونان و یوگسلاوی رسماً به یک اتحاد نظامی تبدیل شد. خود تیتو بدون هیچ تردیدی این را آشکارا اعلام کرد. بار دیگر، پیمان تجاوز ترکیه و پاکستان به دست مدیران خائن کشور من امضا شد. در این پیمان، مهرهای که قرار است برای ترسیم کشورهای خاور نزدیک و خاورمیانه استفاده شود، دوباره کشور درمانده من است.
کشور من نخستین کشور نیمه-مستعمره است که پس از جنگ جهانی اول جنگ استقلال را آغاز کرد و آن را با پیروزی به پایان رساند. پس از حمایت مادی و معنوی اتحاد جماهیر شوروی، نیروهای اشغالگر به دریا رانده شدند و با همان حمایت، شروع به کسب استقلال اقتصادی کرد. با این حال، محافل حاکم ترکیه به سرعت به مردم ترکیه خیانت کردند و این خیانت منجر به تبدیل شدن ترکیه به یک مستعمره آمریکا در پایان جنگ جهانی دوم شد.
امروز، به دستور آمریکا، ۶۰٪ از بودجه ترکیه به تدارکات جنگی اختصاص داده شده است. بودجه سال ۱۹۵۴ ما ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون لیره است. هزینههای جنگی در این بودجه ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون لیره است. علاوه بر این، ۸۰۰ میلیون لیره ترکیه از پول قرض گرفته شده صرف تدارکات جنگی خواهد شد. بنابراین، پولی که باید صرف تدارکات جنگی شود، کل بودجه است. در مقابل، ۵٪ از بودجه به خدمات بهداشتی اختصاص داده میشود. با این حال، به گفته وزیر بهداشت، تعداد افرادی که در کشور من فقط از سل میمیرند، ۴۰ هزار نفر در سال است. بودجه ترکیه هر ساله ۲۰۰ میلیون لیره کسری دارد.
طبق گزارشی که توسط شورای اقتصادی اروپا در ماههای اول سال ۱۹۵۴ منتشر شد، کسری تجارت خارجی ترکیه در سال ۱۹۵۴، ۳۲۰ میلیون لیره ترک، در سال ۱۹۵۲، ۴۸۰ میلیون لیره ترک و در سال ۱۹۵۳، ۶۰۰ میلیون لیره ترک بود. به همین دلیل، کشور من ذخایر ارز خارجی و طلای خود را به پایان رسانده و ۸۵ میلیون دلار بدهکار خارجی شده است.
در چهار سال گذشته، بیش از ۴۰۰ کارخانه کوچک و بزرگ تعطیل شدهاند و تعداد بیکاران دو میلیون نفر افزایش یافته است. تراکتورهای آمریکایی در دست مالکان مزارع بزرگ نیز دو میلیون دهقان و کارگر فقیر و بیزمین را بیکار کرده است. ارزش پول ترکیه به طرز چشمگیری کاهش یافته و زندگی از هر جای دیگری در جهان گرانتر شده است. بگذارید برایتان عددی بگویم؛ از زمان جنگ جهانی دوم، هزینه زندگی ۵۰۰ درصد افزایش یافته و دستمزدها و حقوقها حتی ۲۰ درصد هم افزایش نیافته است. این وضعیت ترکیه است، کشوری که به دست نیروهای جنگی و امپریالیسم آمریکا افتاده و استقلال خود را از دست داده است!
کشور درمانده ای که به کوره جنگ تبدیل شده، وحشتناک ترین خطر برای صلح است. با این حال، مردم من، مردم ترکیه، مانند همه مردم، سخت کوش، طرفدار صلح هستند، برای استقلال ملی خود جنگیده اند و خواهند جنگید. آنچه من از نمایندگان صلح همه کشورهای جهان در اینجا می خواهم این است که دوستداران صلح ترکیه به جنگی که ملت ترکیه در شرایط ترور به راه انداخته است، کمک کنند تا از این خطر بزرگ جلوگیری شود.»
