تارنگاشت عدالت- دورۀ سوم
یکشنبه، ۳۰ شهریور ۱۴۰۴
منبع: تایمز اسرائیل
نویسنده: وایسی داگ
سهشنبه، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵
کنگره کرد-یهود در برلین: پل زدن بین تاریخها و مقاومت در برابر چالشها
نویسنده این تصاویر را از شرکتکنندگان در نخستین کنگره کرد-یهود، که در ۷ سپتامبر ۲۰۲۵ در برلین برگزار شد، گرفته است.
سازمانهای جامعه مدنی کرد و یهود در ۷ سپتامبر ۲۰۲۵ برای نخستینبار – اما مطمئناً نه آخرین بار – در یک کنگره تاریخی در برلین به طور علنی گرد هم آمدند. این کنگره – که فهرست ثبت نام آن بیش از ۵۰۰ نفر بود اما به دلیل محدودیت فضا نمیتوانست آنها را در خود جای دهد – بیش از ۱۵۰ شرکتکننده از سراسر اروپا را گرد هم آورد. این نشست نمادی از لحظه همبستگی و هدف مشترک بین دو جامعه با تجربیات مشترک آزار و اذیت و تبعید، ریشههای عمیق تاریخی و مبارزات مبرم معاصر، از جمله افزایش نگرانکننده یهودستیزی و احساسات ضد کردی نه تنها در خاورمیانه بلکه در اروپا بود. این کنگره به عنوان بستری امن برای اعضای کرد و یهود در جوامع خود عمل کرد تا در تأمل انتقادی شرکت کنند، و با بحث آشکار در مورد مبارزات خود، درک متقابل را پرورش دهند.
در طول کنگره نیز بحثها بر استراتژیهای مقابله با تهدیدها و خصومتهای مشترک، برای تقویت جامعهای کثرتگرا و متنوع در اروپا و کمک به صلح و امنیت در خاورمیانه متمرکز بود. در این راستا، آنها راههای ایجاد اتحادها برای مقابله با تهدیدها علیه این اهداف را بررسی کردند. تأکید بر اقدام جمعی، شناخت چالشهای عمیقاً به هم پیوستهای که کردها و یهودیان با آن روبهرو هستند، و مستلزم پاسخهای هماهنگ و مشترک آنهاست را برجسته نمود.
کنگره نقش حیاتی سازمانهای جامعه مدنی دور از وطن را در نمایندگی از جوامع خود و مقابله با خصومتهای فزاینده و روایتهای تفرقهانگیز – که اغلب توسط جوامع مهاجر و پناهنده از خاورمیانه و به ویژه از ترکیه وارد میشوند – برجسته کرد. بنابراین، این کنگره به عنوان گواهی بر ظرفیت عظیم همکاری جوامع دور از وطن در سطح بینالمللی برای از بین بردن جداییها، تقویت صداهای به حاشیه رانده شده و شکل دادن به گفتمان عمومی بود.
نقش دولت ترکیه در خصومتهای تفرقهانگیز یهودستیزانه و ضد کرد
رژیم ترکیه تحت رهبری رئیسجمهور رجب طیب اردوغان و متحد ناسیونالیست افراطی آن، دولت باغچهلی، به طور تهاجمی جاهطلبیهای امپریالیستی خود را در سراسر خاورمیانه گسترش داده است تا نظم نئوعثمانی را بر اساس سلطه اسلام سیاسی سنی-ترکی سیاسی برقرار کند. این جاهطلبیها شامل سرکوب سیستماتیک هویت و آرمانهای سیاسی کردی، در کنار یک کارزار چندجانبه برای مشروعیتزدایی از تلاشهای اسرائیل برای تضمین امنیت و بقای خود است. رسانههای ترکیه، مانند «ینی شفق»، «تقویم»، «آیدینلیک» و «ینی یاشام» – که از اسلامگرا تا چپگرا را در بر میگیرند، اما در اتحاد با رژیم ترکیه متحدند – به طور فعال روایتهایی را اشاعه میدهند که سیاست امپریالیستی آنکارا را تقویت میکند. به عنوان بخشی از این دستور کار، رژیم آنکارا به دنبال جلوگیری از ظهور قدرت سیاسی مستقل کردها، سرکوب هویت کردی و گسترش نفوذ ترکیه از طریق گروههای مختلف اسلامگرای سنی است. رژیم ترکیه همچنین سیاستهای نسلکشی علیه کردها و دیگر جوامع به حاشیه رانده شده، مشابه سیاستهایی که قبلاً با حمایت ترکیه علیه جمعیت علویان و دروزیها در سوریه اعمال شد را پیش میبرد.
این رسانهها به طور استراتژیک دو جامعه بومی، یهود و کرد، را به هم متصل میکنند تا جاهطلبیهای خصمانه ترکیه را توجیه نمایند. به عنوان مثال، پس از کنگره کرد-یهود در برلین، رسانههای مختلف ترکیه مقالات متعددی منتشر کردند که نه تنها به احیای ۲۸۰۰ سال روابط کردها و یهودیان حمله کردند، بلکه تئوریهای توطئهای را که از نظر تاریخی از آنها برای بدنام کردن هر دو جامعه استفاده میشود، تبلیغ نموده و نتیجتاً خشونت علیه آنها را توجیه کردند.
به عنوان مثال، روایتی وجود دارد مبنی بر اینکه اسرائیل به دنبال ایجاد یک کردستان مستقل به عنوان «اسرائیل دوم» برای مقابله با توسعهطلبی ترکیه و ایران است. چنین ادعاهای بیاساسی عمداً پیوندهای تاریخی بین مردم کرد و یهود را تحریف میکند، به گسترش استعماری آنکارا و تهران مشروعیت میبخشند، و تلاش کردها برای خودمختاری را جرم میانگارند. اورشلیم هرگز به دنبال ایجاد یک کردستان مستقل نبوده است، بلکه به دنبال مهار جاهطلبیهای تهاجمی مزدوران اسلامگرای سنی ترکیه و نمایندگان اسلامگرای شیعه ایران – نیروهایی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم در جنایات انجام شده توسط حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نقش داشتهاند – بوده است. با این اوصاف، حقیقت است که بسیاری از شهروندان اسرائیلی به دلیل احساسات مشترک و تجربه تاریخی بیدولتی خود از ایجاد یک کردستان مستقل حمایت میکنند. آنها معتقدند که تشکیل یک کشور کردی میتواند رنج کردها را کاهش دهد.
افراد دانشگاهی گوناگون و مردم عادی اسرائیل در خیابانهای اورشلیم کنجکاوی خود را در مورد چشمانداز و امید کردها برای آرمانهای کردی با من در میان گذاشتند، و پرسیدند که کردها چه زمانی دولت خود را تأسیس خواهند کرد. بنابراین، بعید است که اسرائیل از حمایت خود برای تأسیس یک کردستان مستقل دریغ کند.
نیاز فوری به وحدت و همبستگی میان جوامع کرد و یهود
کنگره کرد-یهود در برلین، پاسخی بههنگام و حیاتی به تئوریهای توطئه و لفاظیهای یهودستیزانه و ضد کرد، و همچنین تلاشهای هماهنگ دولت ترکیه برای ایجاد تفرقه بین جوامع کرد و یهود و تصمیمگیرندگان سیاسی آنها بود. این کنگره صرفاً یک رویداد نمادین نبود؛ بلکه نمایانگر تلاشی استراتژیک برای ایجاد اتحادی پایدار بین دو جامعه بومی و ستمدیده تاریخی بود. این همکاری نه تنها پیوندهای بین جوامع کرد و یهود را تقویت میکند، بلکه خود را به عنوان یک ضرورت سیاسی تثبیت مینماید.
به این ترتیب، سازمانهای جامعه مدنی کرد و یهود در سراسر اروپا میتوانند به طور مؤثرتری به مسائل پیچیده مربوط به فضای سیاسی امروز که بر جوامع آنها در اروپا و خاورمیانه تأثیر میگذارد، بپردازند. آنها میتوانند با یهودستیزی و نژادپرستی ضد کردی مقابله کنند و بر بحثهای سیاسی در اروپا و فراتر از آن تأثیر بگذارند. بنابراین، کنگره کرد-یهود در برلین را باید آغاز یک زوند طولانیتر دانست که همبستگی و همکاری بین جوامع کرد و یهود را تقویت میکند و الگویی امیدوارکننده برای چگونگی اتحاد جوامع به حاشیه رانده شده تاریخی برای یک هدف مشترک، حتی در بحبوحه بیثباتی ژئوپلیتیکی، ارائه میدهد. تجربیات، ارزشها و اهداف مشترک آنها پایه محکمی برای این همکاری فراهم میکند.
در آینده، کردها و یهودیان دور از وطن در موقعیت مناسبی برای پیشبرد همکاری و گفتگوی خود از طریق تلاشهای جمعی برای حمایت از یکدیگر قرار خواهند داشت. این همکاری ممکن است فراتر از آلمان و اروپا گسترش یابد تا کردها و یهودیان دور از وطن و متحدین آنها در خاورمیانه، آمریکای شمالی و فراتر از آن رت به طور فعال درگیر کند. با انجام این کار، پایه و اساس آیندهای فراگیرتر و عادلانهتر بنا نهاده میشود که در آن هم مردم کرد و هم یهودیان – که مدتهاست از حقوق خود محروم بودهاند – میتوانند به صلح دست یابند و آزادانه هویت خود را با عزت و احترام متقابل ابراز کنند.