تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
دوشنبه، ۲۲ تیر ۱۴۰۵
منبع: الاخبار
دوشنبه، ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶
ایران مجدداً تنگه هرمز را بست: هیچ مصالحهای بر سر «بمب هرمز» در کار نیست
رضایی تنگه هرمز را به عنوان «یکی از مهمترین عناصر بازدارندگی ایران» توصیف کرد.
مذاکرات ایران-عمان که روز شنبه در مسقط برگزار شد، نتوانست به تفاهم جدیدی در رابطه با تنگه هرمز دست یابد. این در بحبوحه اصرار ایالات متحده بر باز کردن این تنگه بدون هیچگونه ترتیبات ایرانی، و ادامه همسویی عمان – تاکنون – با پیشنهاد آمریکا برای باز نگه داشتن مسیر جنوبی، علیرغم اعتراضات تهران، صورت میگیرد. در سایه این شکست دیپلماتیک که تنشها را در تنگه بار دیگر شعلهور کرده است، ایران سه اقدام را در پاسخ به آنچه نقض یادداشت تفاهم از سوی آمریکا میداند، اتخاذ کرده است. این اقدامات شامل انسداد کامل تنگه هرمز و توقف تردد دریایی از طریق آن، هدف قرار دادن تأسیسات نظامی و لجستیکی در پایگاههای آمریکا در کشورهای عربی، و هدف قرار دادن دو کشتی دیگر است که ادعا میکند دستورالعملها را در داخل تنگه نقض کردهاند. دو روز پس از تبادل آتش در اطراف تنگه هرمز، «سازمان مدیریت تنگه هرمزِ ایران» دیروز انسداد کامل این آبراه راهبردی را اعلام کرد و آن را به «اقدامات غیرقانونی اخیر نیروهای نظامی آمریکا در منطقه» نسبت داد. این سازمان در بیانیهای که توسط خبرگزاری «ایسنا» منتشر شد، توضیح داد که پس از «بازگشت ثبات و آرامش»، درخواستهای عبور و مرور بر اساس اولویت ثبت تقاضا مجدداً بررسی خواهد شد.
با وجود این، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در مصاحبه با شبکه «انبیسی» مدعی شد که تنگه هرمز «باز» است و اظهار داشت که ایالات متحده دیشب «ضربه بسیار قدرتمندی به ایران وارد کرده است.» او افزود که واشنگتن و تهران پریروز در آستانه دستیابی به یک توافق بودند، پیش از آنکه «ایران یک کشتی را با پهپاد هدف قرار دهد»؛ وی با همان سبک نمایشی و تئاتریِ متمایز خود مدعی شد که ایرانیها «چیزی نمانده بود که از همه چیز دست بکشند.»
ایران و ایالات متحده دیروز چهارمین موج حملات متقابل خود را در یک هفته گذشته تبادل کردند، و طی آن تهران عملیات خود را به اهداف آمریکایی در چندین کشور منطقه گسترش داد. در همین راستا، منابع امنیتی ایران گزارش دادند که پنج پرتابگر «هیمارس» که برای حمله به خاک ایران آماده میشدند، در یک حمله غافلگیرانه توسط یگان موشکی و هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با استفاده از چهار موشک فاتح-۱۱۰ آسیب دیدهاند. این منابع افزودند که یگان پهپادی ارتش جمهوری اسلامی نیز راههای دسترسی و سیستمهای ارتباطی را در یک پایگاه جدید آمریکایی با استفاده از پهپادهای «ARS-2» هدف قرار داده است.
ارتش کویت اعلام کرد که سه پاسگاه مرزی در نتیجه حمله ایران آسیب دیدهاند و گزارش داد که «یک سکوی نفتی متعلق به یک شرکت نفتی کویتی توسط یک پهپاد هدف قرار گرفته که منجر به خسارات مادی و مجروح شدن یک کارگر شده است.» روزنامه واشنگتنپست نیز گزارش داد که «شش سرباز آمریکایی از حمله پهپادی ایران در کویت جان سالم به در بردهاند»؛ این روزنامه افزود که این سربازان «فرماندهان نظامی خود را به نادیده گرفتن هشدارهای مکرر درباره استحکامات ضعیف پایگاه و استقرار نیروها بدون دفاع ضدپهپادی کافی متهم میکنند.»
تنگه هرمز در قلب این تشدید تنش میان آمریکا و ایران قرار دارد.
در حالی که روزنامه نیویورکتایمز به نقل از یک مقام آمریکایی اعلام کرد که حملات اخیر آمریکا با هدف «تضعیف توانایی ایران در حمله به کشتیهای تجاری» انجام شده است، یک مقام آمریکایی دیگر به «اکسیوس» گفت که ارتش آمریکا سامانههای پدافند هوایی و قایقهای تندروی متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را هدف قرار داده است. این حملات در طول روز ادامه یافت؛ خبرگزاری ایرانی «ایرنا» گزارش داد که حملات اضافی آمریکا بعدازظهر دیروز مناطقی را در حاجیآباد و جزیره قشم در استان هرمزگان هدف قرار داده است، در حالی که خبرگزاری مهر از کشته شدن یکی از مدیران ارتباطات این استان و مجروح شدن دو تن دیگر در پی این حملات خبر داد. مدیرعامل شرکت توانیر ایران نیز اعلام کرد که حملات اخیر به بیش از ۲۰۰۰ نقطه در شبکه برق آسیب رسانده و باعث کاهش ظرفیت تولید به میزان تقریبی ۴۲۰۰ مگاوات شده است.
با تجدید تبادل آتش بر سر وضعیت تنگه هرمز، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران تأکید کرد که «دوران تفاهمهای یکجانبه به پایان رسیده است» و هشدار داد کسانی که به تعهدات خود پایبند نیستند «باید بهای آن را بپردازند». ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تأکید کرد که ایران «کنترل تنگه هرمز را با زور به دست گرفته و با زور نیز آن را حفظ خواهد کرد». در همین حال، محسن رضایی، مشاور نظامی فرمانده کل قوا (رهبر معظم انقلاب)، این تنگه را «یکی از مهمترین عناصر بازدارندگی ایران» توصیف کرد و به گزارش «خبرگزاری فارس»، استدلال نمود که ارزش راهبردی آن «از دهها بمب هستهای فراتر میرود» و حفظ کنترل آن «بخشی اساسی از حفاظت از امنیت و منافع ملی است».
همزمان، علیرغم اینکه مذاکرات مسقط تاکنون به بنبست رسیده است، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که دیدار پریروز عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با همتای عمانیاش، بدر البوسعیدی، به «هماهنگی بین دو کشور در رابطه با مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز» اختصاص داشته است. او همچنین فاش کرد که یک هیئت قطری نیز به عنوان بخشی از تلاشهای میانجیگرانه دوحه میان تهران و واشنگتن، در بخشی از این گفتگوها مشارکت داشته است. خبرگزاری «تسنیم» نیز گزارش داد که عراقچی دیروز در یک تماس تلفنی با همتای پاکستانی خود، اسحاق دار، پیرامون تحولات منطقه گفتگو کرده است.
در اسرائیل، «شبکه ۱۲» به نقل از ارزیابیهای امنیتی گزارش داد که ایران علیرغم تشدید تنشهای مداوم با ایالات متحده، در این مرحله قصد ندارد به اسرائیل حمله کند، زیرا بیم آن دارد که هرگونه اقدامی از این دست بتواند «جنگ را گسترش داده و کنترل آن را از دست خارج کند». با این حال، یک مقام اسرائیلی به این شبکه گفت که تلآویو «امیدوار است ارزیابی اولیه اشتباه از آب درآید و تهران مرتکب اشتباه شود»؛ وی افزود آمریکاییها «میدانند که اسرائیل میخواهد مأموریت خود را در قبال ایران کامل کند». در عین حال، پایگاه خبری والانیوز (Walla!) گزارش داد که ارتش اسرائیل رزمایشهای مشترکی را با ارتش آمریکا برای شبیهسازی حمله به ایران انجام داده و در عین حال، آمادگی دفاعی خود را در پیشبینی سناریوهای مختلف حفظ کرده است. علاوه بر این، دولت اسرائیل بر اساس ارزیابیهای امنیتی که نشاندهنده احتمال بالای وقوع حمله است، وضعیت اضطراری اعلامشده در جبهه داخلی را تا ۲۸ ژوئیه تمدید کرد.