تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
چهارشنبه، ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
منبع: «چپ» (soL)
نویسنده: ییگیت گونای
پنجشنبه، ۱۲ مارس ۲۰۲۶
تحلیل | نتیجه اولیه جنگ ایران: معضل استراتژیک آمریکا فراتر از مرزهای جنگ گسترش مییابد (۱)
ما شرایطی را بررسی میکنیم که در دوازده روز اول جنگی که آمریکا-اسرائیل در ۲۸ فوریه با حمله به ایران آغاز کردند، پدیدار شد.
این موضوع چندوجهی است. موارد متعددی وجود دارد که نیاز به بررسی دقیق دارند. بنابراین، ضمن اشاره مختصر به برخی از موضوعاتی که به طور گستردهتری در «sol» و رسانهها به طور کلی پوشش داده شدهاند و حذف برخی دیگر، بر تفسیر بستر و پیامدهای جنگ و توضیح برخی از موضوعات کمتر مورد توجه قرار گرفته تمرکز کردهایم.
به همین دلیل، ما پیامدهای جنگ در ترکیه، موضوعی که شایسته بررسی جداگانهای است را به جز چند اشاره مختصر، کنار گذاشتهایم. ما همچنین به جبهه لبنان نپرداختیم، گرچه روزهای اولیه جنگ، که هنوز نسبتاً جدید است، نشان میدهد که مقاومت به رهبری حزبالله، که گفته میشد «در هم کوبیده شده است»، با قدرتی غیرمنتظره با اسرائیل مقابله میکند و صهیونیستها ممکن است شکست دیگری را در لبنان متحمل شوند. با این حال، ما احساس کردیم که لازم است اوضاع را برای مدت بیشتری تحت نظر داشت.
یافتهها و فرضیات اصلی این تحلیل را میتوان به شرح زیر خلاصه کرد:
● ایران موفق شده است به کشورهای مربوطه بفهماند که پیامدهای حمله علیه این کشور بسیار شدید خواهد بود.
● ایالات متحده و اسرائیل نتوانستهاند به هیچ یک از اهداف نظامی اعلامشده خود دست یابند.
● نه هزینههای اقتصادی ناشی از تخریبهای حاصل از بمباران ایران، و نه هزینه مهمات مصرفشده توسط ایالات متحده و اسرائیل، تأثیری بر تصمیمات مربوط به روند جنگ نخواهند داشت.
● ایالات متحده که ظاهراً برای چرخشهای غیرمنتظره در جریان این جنگ آماده نبود، با مشکلاتی در زمینه ذخیرهسازی و تأمین برخی سلاحها و مهمات خاص روبهرو شده است، که برنامههای جنگی میانمدت و کوتاهمدت این کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
● استفاده از هوش مصنوعی در جنگ، بهویژه با توجه به توافق پالانتیر با ناتو و احتمال مداخله دولتی در شرکت آنتروپیک، برای ترکیه اهمیت ویژهای دارد.
● ادعاها مبنی بر اینکه روسیه، چین، ایران و دیگران بلوکی را علیه غرب تشکیل دادهاند، نادرست است.
● رقابت چین با غرب پیامدهای بلندمدتی خواهد داشت، که از تمایل این کشور به بازی دقیق بر اساس قوانین نظام جهانی سرمایهداری و کنار گذاشتن تقابلهای ایدئولوژیک ناشی میشود..
● به نظر میرسد پادشاهیهای عرب خلیج [فارس] پیام ایران را دریافت کرده و پذیرفتهاند که ایران شکستناپذیر است. در این کشورها، به جای اولویت دادن به «تهدید ایران» پس از جنگ، آمادگی برای تقویت جایگاه آنها در رقابتهای منطقهای مشاهده میشود.
● شکست تلاشها برای کشاندن گروههای کُرد به جنگ، بار دیگر پیچیدگی موازنههای سیاسی منطقه را به نمایش گذاشت، و رویکردهای سادهانگارانه و قابلپیشبینی را از اعتبار انداخت.
● اگرچه ایران محرک بسته شدن تنگه هرمز بود، اما شرکتهای بیمه جهانی اجراکنندگان آن بودند.
● مسدود شدن تنگه هرمز آثار غیرقابلاندازهگیری بر حوزه انرژی دارد، و با در نظر گرفتن روابط وابسته به یکدیگر، این پتانسیل را دارد که کل نظام جهانی سرمایهداری را با بحران مواجه کند.
● دلیل اصلی حمله به ایران، منابع انرژی آن نیست.
● بین رویکردهای ایالات متحده و اسرائیل نسبت به منطقه عدم هماهنگی وجود دارد.
● متحدان آمریکا در منطقه، به سناریویی که در آن ایران فرو بپاشد، با نظر مساعد نگاه نمیکنند.
● استراتژی ایالات متحده برای گنجاندن ایران در تلاشهای خود جهت برقراری یک «صلح سرمایهداری» در خاورمیانه، توسط جنگ دوازدهروزه مختل شد.
● صرفنظر از اینکه جنگ چگونه به پایان برسد، تصویری که در ۱۲ روز نخست پدیدار شد، نشان میدهد که استراتژی صلح آمریکایی به بنبست رسیده است.
ادامه دارد…