تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
جمعه، ۱۹ تیر ۱۴۰۵
منبع: الاخبار
جمعه، ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶
مذاکرات مصر و کشورهای خلیج فارس در مورد ایران: ابوظبی و ریاض انعطافپذیرترند… کویت موضع خود را سختتر میکند
به نظر میرسد روابط مصر با ریاض در مقایسه با دوره قبل وارد مرحله پایدارتری شده است.
قاهره | مصر هفتههاست که مجموعهای از ابتکارات دیپلماتیک و امنیتی را، که به نظر میرسد بخشی از تلاش گستردهتر برای تغییر اولویتهای سیاست خارجی آن است، در دست اجرا دارد. منابع مصری در گفتگو با «الاخبار» میگویند که این روند اقدام پس از تحولات خشونتآمیزی که منطقه را در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران لرزاند، و طی آن پایتختهای خلیج فارس قاهره را در سمت تهران تصور کردند، ضروری شده است.
روابط مصر با برخی از پایتختهای خلیج فارس دورههایی از بیگانگی خاموش و تفاوتهای اساسی در دیدگاهها در مورد بحرانهای منطقهای و همچنین درگیریهای پنهانی مربوط به اولویتبندی منافع اقتصادی و سرمایهگذاری را تجربه کرده است. با این حال، این روابط هرگز به نقطه قطع کامل نرسید، زیرا کانالهای ارتباطی حتی در طول بحران اخیر مربوط به ایران باز ماندند.
به گفته منابع، این «بنیادی برای بازسازی اعتماد پس از تغییر شرایط منطقهای و بینالمللی» فراهم کرد. با امضای تفاهمنامه بین واشنگتن و تهران، که اکنون به نظر میرسد در آستانه فروپاشی است، دیپلماسی مصر «بیسروصدا و به دور از توجه و اظهارات عمومی، به سمت احیای تماسهای سیاسی با شرکای خلیج فارس خود» حرکت کرده است.
به گفته همین منابع، «این تاکتیک در برخی عرصهها به موفقیت ملموس دست یافته است، اما به دیوار کویت برخورد کرده است»، زیرا کویت همچنان از موضع مصر کینه به دل دارد. در مقابل، ابوظبی به عنوان «یکی از مهمترین نمونههایی که نشان دهنده توسعه مثبت این رویکرد است» برجسته است.
به گفته این منابع، شتاب قابلتوجه در دیدارهای رسمی و سفرهای متقابل بین مصر و امارات «به بُعد اقتصادی که با از سرگیری بحثها در مورد پروژههای سرمایهگذاری عظیم نشان داده میشود، محدود نمیشود، بلکه به درک سیاسی عمیقتری در مورد ماهیت مرحله منطقهای فعلی و مدیریت آن نیز گسترش مییابد».
علاوه بر این، به نظر میرسد روابط با ریاض در مقایسه با دوره قبل وارد مرحله پایدارتری شده است. این منابع از لغو توقف پروندههای سرمایهگذاری که به دلیل شرایط پیرامون جنگ کند شده بود، علاوه بر ادامه بحثها در مورد معاملات خرید و سرمایهگذاریهای جدید در بازار مصر خبر میدهند.
انتظار میرود مانورهای نظامی با مشارکت نیروهای خلیج فارس در خاک مصر برگزار شود.
با این حال، این بهبود روابط، هرچند به ظاهر سریع، به معنای حل همه بحرانها یا از بین رفتن همه مسائل معوقه، به ویژه با کویت، نیست. تصویر کلی نشان میدهد که روابط مصر و کشورهای خلیج فارس متعادلتر شده است و اکنون فضای اجماع سیاسی گستردهتر از چند سال پیش است، اما تحت تأثیر پویاییهای جدید قدرت.
با توجه به رضایت قاهره از این بهبود روابط، قاهره طی دو روز گذشته تماسهای خود را برای تقویت پایههای کاهش تنش بین واشنگتن و تهران تشدید کرده است، بر اساس این درک که هرگونه تشدید جدید، ورقها را دوباره جابجا میکند و بر امنیت خلیج فارس و رابطه آن با مصر تأثیر منفی میگذارد و در نتیجه، آشتی بین مصر و ایران را مختل میکند.
در همین راستا، یک مقام دیپلماتیک مصری به «الاخبار» فاش کرد که مذاکرات اخیر فراتر از مسائل دوجانبه بوده و به فرصتهای سرمایهگذاری مشترک بین کشورهای خلیج فارس و خود ایران پرداخته است، با توجه به اینکه مشارکتهایی از این نوع، با توجه به گشایش مورد انتظار پس از کاهش تنش، تضمین واقعی در برابر تجدید جنگهای منطقهای است. این منبع اضافه میکند که «به نظر میرسد ابوظبی مشتاقترین و پذیراترین رویکرد را نسبت به این روند دارد» و خاطرنشان میکند که «به زودی شاهد تحرکاتی از طریق بازرگانان و شرکتهای بخش خصوصی در دو کشور خواهیم بود.»
از سوی دیگر، یک دیپلمات مصری دیگر در گفتگو با «الاخبار» اظهار داشت که قاهره «از اقدام آمریکا به سمت کاهش تنش برای غلبه بر بسیاری از نقاط اختلاف با پایتختهای خلیج فارس سوءاستفاده کرده است» و بیانیههای تنشزای صادر شده توسط دولت آمریکا که هر از گاهی منتشر میشود – و در روزهای اخیر به تبادل آتش در تنگه هرمز تبدیل شده است – را چیزی بیش از «فشار مذاکره» نمیداند، به ویژه از آنجا که «رهبران خلیج فارس به این باور قطعی رسیدهاند که هرگونه تلاشی برای سرنگونی رژیم ایران منجر به بیثباتی گستردهتر در منطقه خواهد شد، باوری که در آغاز درگیری برای آنها روشن نبود.»
در مورد حضور نظامی مصر در خلیج فارس، یک منبع نظامی مصری به «الاخبار» گفت که قاهره «تقریباً به طور کامل از بحث در مورد این موضوع اکراه دارد، هم برای جلوگیری از تحریک حساسیتهای تهران و هم برای تأکید بر اینکه هرگونه حضور نظامی مصر در خارج از کشور با هدف شرکت در هیچ اقدام خصمانهای نیست، بلکه محدود به اهداف آموزشی و دفاعی است.» این منبع از «مانورهای نظامی پیشبینیشده در خاک مصر با مشارکت نیروهای خلیج فارس» خبر میدهد و معتقد است که «مشارکت نیروهای مصری در اتاقهای عملیات مشترک و میدانهای آموزشی، تجربه میدانی لازم را به آنها میدهد.»