مفهوم سیاست خارجی مغولستان تصریح میکند که حفظ روابط دوستانه با روسیه و چین اولویت اصلی است؛ تاکید میکند که باید روابط متوازن را با این کشورها حفظ کنیم، به عنوان همسایگان دوست، همکاریهای همهجانبه را توسعه دهیم، و ویژگیهای منحصربهفرد سنتهای تاریخی و روابط اقتصادی خود را در نظر بگیریم.
کشور ما ۹۵ درصد فرآورده های نفتی و ۲۵ درصد برق خود را از روسیه وارد میکند. از این رو، در این سفر، دو طرف بر روی همکاریهای انرژی تمرکز کردند، و تفاهم نامههای مربوطه را امضا کردند. آنها موافقتنامههای بین-دولتی را پیرامون همکاری در زمینههای فرآوردههای نفتی، تامین سوخت، انرژی و زیرساختها امضا کردند. تقویت چارچوب قانونی برای تأمین سوخت و انرژی پایدار و بلندمدت بویژه مهم بود.
اگر ما به موضوع پیچیدهای که شما قبلاً به آن اشاره کردید بازگردیم، دیوان کیفری بینالمللی که کشور ما نیز یکی از اعضای آن است، حکم بازداشت رئیسجمهور فدراسیون روسیه را صادر کرد. اما طبق مقررات حقوقی بینالمللی موجود، یک رئیس دولت در حین انجام وظایف خود از مصونیت برخوردار است. از نظر تاریخی، اصل و هنجارهای عدم تعرض به میهمانان و سفرای بلندپایه اولین بار توسط مغولها در زمان چنگیزخان کبیر مطرح شد و این مفهوم بعدها در حقوق بینالملل بازتاب یافت.
ما روابط خوبی با اوکرائین داریم و از نزدیک با هم کار میکنیم. من در جریان رویدادهایی مانند کنفرانس امنیتی مونیخ با وزیر امور خارجه اوکرائین دیدار کردم، و طی آن به تبادل نظر و تفاهم مشترک رسیدیم. دو رئیسجمهور ما تلفنی هم صحبت کردند. ما قطعاً به این رابطه ادامه خواهیم داد.
تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
منبع: چپ (soL)، پایگاه خبری حزب کمونیست ترکیه
۶ سپتامبر ۲۰۲۴
پاسخ وزیر امور خارجه: چرا مغولستان، که میزبان پوتین بود، حکم دیوان کیفری بینالمللی را اجرا نکرد؟
مغولستان که یکی از اعضای دیوان کیفری بینالمللی است، پوتین رئیسجمهور روسیه را که به این کشور سفر کرده بود، دستگیر نکرد. وزیر خارجه مغولستان دلیل این تصمیم را، که مورد انتقاد اتحادیه اروپا و اوکرائین قرار گرفت، توضیح داد.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، اوایل این هفته از مغولستان که یکی از طرفهای دیوان کیفری بینالمللی (ICC) است که حکم بازداشت او را به اتهام «ارتکاب جنایات جنگی در اوکرائین» صادر کرد، دیدار کرد.
علیرغم درخواستهای اتحادیه اروپا، دیوان کیفری بینالمللی و اوکرائین برای دستگیری وی، پوتین به گرمی در اولان باتور پایتخت مغولستان که روز دوشنبه به عنوان بخشی از سفر خود به آنجا وارد شد، مورد استقبال قرار گرفت.
قصور دولت مغولستان در اقدام علیه پوتین علیرغم حکم دیوان کیفری بینالمللی، انتقاد اتحادیه اروپا و اوکرائین را برانگیخته است.
کمیسیون اتحادیه اروپا اعلام کرد «متأسف است که مغولستان، یکی از کشورهای عضو اساسنامه رم دیوان کیفری بینالمللی، به تعهدات خود بر اساس اساسنامه برای اجرای حکم بازداشت عمل نکرده است.»
گئورگی تیهی، سخنگوی وزارت خارجه اوکرائین نیز در بیانیهای کتبی اعلام کرد که قصور مغولستان در دستگیری پوتین علیرغم حکم دیوان کیفری بینالمللی، ضربهای جدی به نظام حقوق کیفری بینالمللی است.
باتتسگ باتمونخ، وزیر امور خارجه مغولستان که از پوتین در فرودگاه اولان باتور استقبال کرد، در مصاحبه با خبرگزاری رسمی این کشور، مونتسامه، دلایل عدم اقدام علیه پوتین را توضیح داد.
متن کامل مصاحبه که در آن به سیاست خارجی در حال توسعه کشور در سال های اخیر و روابط رو به رشد با کشورهای همسایه، روسیه و چین، نیز میپردازد، به شرح زیر است:
در سالهای اخیر، کشور ما یک سیاست خارجی فعال را دنبال کرده است که با بازدیدها و رویدادهای متعدد برجسته میشود. تنها در سال جاری، سفرهای گوناگونی از وزرای خارجه گرفته تا سران «همسایگان سوم» ما صورت پذیرفته است. اما سفر روز گذشته رئیسجمهور روسیه نیز مورد توجه ویژه قرار گرفت.
سفر رسمی ولادیمیر پوتین رئیس جمهور فدراسیون روسیه به مغولستان به دعوت خورلسوخ اوخنا، رئیسجمهور مغولستان، هم در داخل و هم در خارج از کشور توجه زیادی را به خود جلب کرد. در اینمورد، من میخواهم برخی از دیدگاههای خود را به اشتراک بگذارم. اما، پیش از پرداختن به جزئیات، مهم است که بر موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد مغولستان، محیط ژئوپلیتیک و اصول اساسی امنیت و سیاستهای خارجی برآمده از این ویژگیها تاکید کنیم.
مفهوم سیاست خارجی مغولستان تصریح میکند که حفظ روابط دوستانه با روسیه و چین اولویت اصلی است؛ تاکید میکند که باید روابط متوازن را با این کشورها حفظ کنیم، به عنوان همسایگان دوست، همکاریهای همهجانبه را توسعه دهیم، و ویژگیهای منحصربهفرد سنتهای تاریخی و روابط اقتصادی خود را در نظر بگیریم.
حفظ روابط دوستانه و منظم و همکاری با همسایگان خود برای هر کشوری حیاتی است. در نتیجه، ما روابط پایدار با کشورهای همسایه خود را از طریق همکاریهای دوجانبه، سهجانبه و چندجانبه توسعه داده و خواهیم کرد. دولت مغولستان ۱۴ طرح بزرگ را برای اجرا در چارچوب برنامه اقدام ۲۰۲۸-۲۰۲۴ انتخاب کرده است. اکثر این طرحها با همکاری دو همسایه ما اجرا خواهند شد.
دو سال پیش وزرای خارجه چین و روسیه از مغولستان دیدن کردند. اخیراً، رئیسجمهور روسیه نیز یک سفر رسمی داشته است. در روزهای آینده، دیداری در سطح عالی از چین به منظور گرامیداشت هفتاد و پنجمین سالگرد ایجاد روابط دیپلماتیک بین مغولستان و چین، و دهمین سالگرد مشارکت استراتژیک جامع بین دو کشور انجام خواهد شد.
همه بازدیدها یا دیدارها، به ویژه در سطوح بالا که نیاز به زمان و آمادگی بیشتری دارند، از پیش با دقت برنامهریزی و سازماندهی میشوند، علاوه بر این، بازدیدهای منظم بر اساس سنتهای دیرینه و ویژگیهای رابطه انجام میشود. هنگامی که رئیسجمهور خورلسوخ در سال ۲۰۲۱ به روسیه سفر کرد، از رئیسجمهور پوتین دعوت کرد به مناسبت هشتاد و پنجمین سالگرد پیروزی در رودخانه هلخ به مغولستان سفر کند. سفر اخیر رئیسجمهور روسیه در پاسخ به این دعوت بود. ما یک سنت دیرینه داریم که رئیسجمهور فدراسیون روسیه برای بزرگداشت ۷۰-مین، ۷۵-مین و ۸۰-مین سالگرد این پیروزی از مغولستان بازدید میکند. این بازدیدها یک فرصت عالی برای گفتگو درباره مسائل مربوط به تجارت، اقتصاد و زیرساختها، تصمیمگیری و امضای توافقنامهها فراهم میکند.
این بازدیدها نشاندهنده تعهد ما به یک سیاست خارجی متوازن است. همانطور که قبلاً اشاره کردم، «هسته» سیاست خارجی ما حفظ روابط متوازن است. ما علاوه بر دو همسایه، «همسایگان سوم» را نیز داریم. روابط ما نه تنها با دو همسایه ما، بلکه با «همسایگان سوم» نیز باید متوازن باشد.
باتتسسگ باتمونخ وزیر امور خارجه مغولستان
روابط خارجی کشور ما در چند سال گذشته به شدت توسعه یافته است. سران کشورهای لهستان، فرانسه، قرقیزستان، واتیکان، آلمان، بلاروس، لائوس، بوتان، سوئیس و اسلوونی از مغولستان دیدن کردند. آیا این بدان معناست که پس از سفر رئیسجمهور روسیه، میتوانیم انتظار سفرهای بلندپایه دیگری از چین و دیگر همسایگان سوم را داشت؟
از بهار سال ۲۰۲۲، پس از همهگیری، روابط خارجی مغولستان هم فعال و هم شدید بوده است. در ۳۰ سال گذشته، بازدیدهای سطح بالا عمدتاً به خارج از کشور انجام شده است، و سالانه تنها تعداد کمی از هیئتهای عالیرتبه به مغولستان آمدهاند. با این حال، در طول دو سال گذشته، مغولستان میزبان ۱۱ رئیس دولت، ۷ رئیس پارلمان و ۱۷ وزیر امور خارجه بوده است. همچنین دبیرکل سازمان ملل متحد و رهبران دفتر سازمان ملل متحد در ژنو، سازمان جهانی بهداشت، یونسکو، فائو و سازمان بینالمللی مهاجرت از جمله مقامات بازدیدکننده بودهاند.
علاقه فزاینده همسایگان سوم به مغولستان، که بین دو ابرقدرت قرار دارد، اما سیاست مستقلی را دنبال میکند، به وضوح نشان میدهد که سیاست خارجی «مسالمتآمیز، باز، مستقل و چند ستونی» ما کاملاً ارزشمند است و نشاندهنده افزایش شهرت جهانی ما است. «همسایگان سوم» مغولستان نیز پیوسته شرایط منحصر به فرد کشور ما، از جمله موقعیت جغرافیایی، قدرت اقتصادی و منابع آن را تأیید میکنند.
شما گفتید که سفر رئیسجمهور روسیه غیرمنتظره نبود و برای حفظ اصول سیاست خارجی ما انجام شد. اکنون اجازه بدهید به محتوا و نتایج بازدید و مسائل پیچیده پیرامون آن بپردازیم.
البته سفر رئیسجمهور روسیه بحثهای داغی را در میان شهروندا و مردم ما برانگیخت. یک جامعه دموکراتیک، آزاد و سالم باید اینگونه عمل کند تا مردم بتوانند آزادانه نظرات خود را بیان کنند. با این حال، این وظیفه دولت است که اطلاعات دقیق، واقعی و عینی ارائه دهد.
علاوه بر روابط تاریخی و سنتی، این واقعیت که ما سوخت و انرژی خود را عمدتاً از روسیه میخریم نیز یک عامل مهم اقتصادی و امنیتی است که بازدید را ضروری میکند.
کشور ما ۹۵ درصد فرآورده های نفتی و ۲۵ درصد برق خود را از روسیه وارد میکند. از این رو، در این سفر، دو طرف بر روی همکاریهای انرژی تمرکز کردند، و تفاهم نامههای مربوطه را امضا کردند. آنها موافقتنامههای بین-دولتی را پیرامون همکاری در زمینههای فرآوردههای نفتی، تامین سوخت، انرژی و زیرساختها امضا کردند. تقویت چارچوب قانونی برای تأمین سوخت و انرژی پایدار و بلندمدت بویژه مهم بود.
اگر ما به موضوع پیچیدهای که شما قبلاً به آن اشاره کردید بازگردیم، دیوان کیفری بینالمللی که کشور ما نیز یکی از اعضای آن است، حکم بازداشت رئیسجمهور فدراسیون روسیه را صادر کرد. اما طبق مقررات حقوقی بینالمللی موجود، یک رئیس دولت در حین انجام وظایف خود از مصونیت برخوردار است. از نظر تاریخی، اصل و هنجارهای عدم تعرض به میهمانان و سفرای بلندپایه اولین بار توسط مغولها در زمان چنگیزخان کبیر مطرح شد و این مفهوم بعدها در حقوق بینالملل بازتاب یافت.
علاوه بر این، اساسنامه رم این اصل را دارد که دیوان کیفری بینالمللی ملزم نیست از کشوری که به تعهدات خود بر اساس معاهدات و موافقتنامههای بینالمللی با سایر کشورها عمل نمیکند، درخواست اقدام نماید. مغولستان و روسیه در سال ۲۰۱۹ با امضای توافقنامه روابط دوستانه و مشارکت استراتژیک جامع را امضاء کردند، و «توافقنامه روابط دوستانه و همکاری» سال ۱۹۹۳ را تمدید نمودند. در توافقنامه تمدید شده تاکید شده است که هر دو طرف باید «نشستهای منظمی را در سطوح مختلف برگزار کنند، عمدتاً بر مبادلات در سطح بالا تمرکز نمایند، و از انجام یا حمایت از هرگونه اقدام علیه طرف مقابل خودداری کنند.»
ما با دیوان کیفری بینالمللی در تماس هستیم و درباره توافقنامه دوجانبه بین مغولستان و روسیه و مصونیتها و امتیازات اعطا شده به رئیسجمهور فدراسیون روسیه تبادل نظر کردهایم.
برخی از کشورهای خارجی به ویژه اوکرائین نسبت به این بازدید بسیار حساس هستند. موضع شما در قبال این موضوع چیست؟
ما به نظرات و مواضع بیان شده در جامعه بینالمللی احترام میگذاریم و برای آن اهمیت زیادی قائل هستیم. ما روابط خوبی با اوکرائین داریم و از نزدیک با هم کار میکنیم. من در جریان رویدادهایی مانند کنفرانس امنیتی مونیخ با وزیر امور خارجه اوکرائین دیدار کردم، و طی آن به تبادل نظر و تفاهم مشترک رسیدیم. دو رئیسجمهور ما تلفنی هم صحبت کردند. ما قطعاً به این رابطه ادامه خواهیم داد.
من یک بار دیگر تاکید میکنم که کشور ما هرگز از هیچ جنگ، درگیری و استفاده از زور حمایت نخواهد کرد. ما همواره این موضع را در سازمان ملل و سایر پلاتفرمهای بینالمللی تا حد توان خود بیان کردهایم. حتی در آخرین دیدارمان نیز تاکید کردیم که جنگ و استفاده از زور راهحل نیست، بلکه باید مشکلات را به صورت مسالمتآمیز و با توافق دوجانبه حل کرد. رئیسجمهور مغولستان نیز در بیانیه خود به مطبوعات این موضع را به وضوح تأیید کرد.
بر اساس فلسفه سنتی مردم مغولستان، ما در حال بررسی و برنامهریزی ابتکارات آینده با هدف توقف جنگها و بحرانها در جهان و دستیابی به صلح از طریق گفتگو و مذاکره هستیم. ما فعالانه راهحلهایی را به جامعه بینالمللی پیشنهاد خواهیم کرد و به دنبال راههایی برای میانجیگری در بحثها بین طرفهای درگیر خواهیم بود.