تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
پنجشنبه، ۱۱ تیر ۱۴۰۵
منبع: الاخبار
نویسنده: اسعد ابوخلیل
پنجشنبه، ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶
گزینههای دولتهای حوزه خلیج فارس محدود و گیجکننده است
دولتهای خلیج فارس گزینه های محدود و گیجکنندهای دارند.
۱) ما دیگر نمیتوانیم از یک نظام منطقه ای در خلیج فارس یا از شورای همکاری خلیج فارس سخن بگوییم. آن دوران برای همیشه سپری شده است. مرگ ایده آمریکاییِ شورا زمانی بود که اسرائیل دوحه را بمباران کرد.
شکاف و مرزبندی در چندین جبهه آشکار است. خصومت میان امارات متحده عربی و عربستان سعودی به اوج خود رسیده است، و امارات با نزدیکتر شدن به متحد اصلی خود یعنی اسرائیل، با عربستان به تندی و گستاخی رفتار میکند.
امارات متحده عربی تصمیم خود را گرفته است و درست مانند اسرائیل، نسبت به عادیسازی روابط با ریاض بیمیل به نظر میرسد. از سوی دیگر، عمانِ جدید قرار دارد که با امتناع از پیوستن به جبهه حامی تجاوز علیه ایران، خود را از سایر کشورهای حوزه خلیج فارس متمایز کرده است. برای عمان، گزینه همسویی با اسرائیل با مرگ قابوس جان باخت. اختلافات پیشین میان قطر و عربستان سعودی، و بعدها میان قطر و امارات، دوباره در حال سربرآوردن است. ایفای نقش میانجیگرانه، با خصومت آشکار امارات و دشمنی پنهان عربستان سعودی با ایران سازگاری ندارد.
۲) بمباران دوحه ثابت کرد که چتر حمایتی آمریکا شامل حفاظت در برابر موشکهای اسرائیل نمیشود. این، در کنار جنگ اخیر، همچنین نشان داد که امنیت و منافع اسرائیل بسیار مهمتر از هر ملاحظه دیگری در روابط آمریکا و کشورهای خلیج فارس است.
۳) متنوعسازی ائتلافها یا چترهای دفاعی یک گزینه است، اما گزینهای محدود. اگرچه حقیقت دارد که عربستان سعودی برای بهرهمندی از چتر هستهای پاکستان شتافت، اما ارتش پاکستان مطیع و فرمانبردار نهاد نظامی آمریکا است.
چین نیرو اعزام نمیکند یا پایگاه نظامی نمیسازد (در مقایسه با بیش از ۸۰۰ پایگاه نظامی آمریکا، بدون احتساب پایگاههای مخفی، چین تنها یک پایگاه در جیبوتی دارد). روسیه نیز مخفیانه نیروهای خود را از سوریه بیرون کشید. عربستان سعودی میتواند منابع تسلیحاتی خود را بیش از پیش متنوع کند، اما آمریکا راضی نخواهد شد. نباید انتظار داشت که آمریکا در برابر متنوعسازی تسلیحات عربستان مدارا کند.
ما جنجال خرید مخفیانه موشکهای بالستیک چینی توسط عربستان در سال ۱۹۸۸ را به یاد داریم. (اما زمانی که عربستان در سال ۲۰۰۷ موشکهای پیشرفتهتری خرید، اعتراض آمریکا فروکش کرد). آمریکا میداند که نه چین و نه روسیه، هیچکدام نمیتوانند آن حمایت و سرپرستی منطقهای را که آمریکا تئوریزه کرده و ارائه میدهد، فراهم کنند.»
۴) گزینه آشتی با ایران نیز وجود دارد. عمان روی این گزینه قمار کرد و موفق شد، و قطر نیز کانالهای ارتباطی خود را با تهران باز نگه داشت. عربستان سعودی در حالی روابط خود را با ایران گشود که بهطور همزمان، در تحریک اسرائیل برای به راه انداختن یک جنگ آمریکایی علیه ایران نیز دست داشت.