تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
منبع: «چپ» (soL)، پایگاه خبری حزب کمویست ترکیه
۱۹ ژوئیه ۲۰۲۵
اوجالان اعلام کرد که نیمی از سازمان او تحت نفوذ ایران و نیم دیگر تحت نفوذ اسرائیل است: که واکنش نشان داد و چه کرد؟
اخبار درز کرده از مذاکرات دو ماه پیش در امرالی، و هشدارهای اوجالان به پ.ک.ک و «نیروهای دموکراتیک سوریه» در رابطه با اسرائیل توجه را بخود جلب کرد. این اظهارات که طیف گستردهای از موضوعات، از تماس با اردوغان گرفته تا «حق امید»، از سوءظن به ترور تا الگوهای حکومت محلی پوشش را میدهد، واکنشها و اختلافاتی را در رسانهها برانگیخت.
از زمان آغاز «روند صلح» جدید، هیئت امرالی که توسط «حزب دموکرات» L (DEM) تشکیل شده است، پنج بار با عبدالله اوجالان رهبر پ.ک.ک دیدار کرده است. پس از این دیدارها، اظهاراتی کوتاه، گاه شفاهی و گاه کتبی، برای عموم منتشر شده است، اما هیچ جزئیاتی از آنچه مورد بحث قرار گرفته، به اشتراک گذاشته نشده است.
بخشی از صورتجلسه ملاقات چهارم که در ۲۱ آوریل برگزار شد، و ظاهراً توسط «حزب دمکرات» تهیه شده بود، هفته گذشته توسط نجات زانیار، رئیس «مؤسسه کردی لوزان»، در رسانههای اجتماعی به اشتراک گذاشته شد.
پروین بولدان و اوزگور ارول، از جانب هیئت امرالی، در این جلسه حضور داشتند، جلسه در حالی برگزار شد که سری ثریا اوندر در بیمارستان تحت مراقبتهای ویژه بود.
سوءظن اوجالان به سوء قصد به اوندر و هشدار به بولدان
طبق صورتجلسه، اولین مورد در دستور کار جلسه، وضعیت سلامتی سری ثریا اوندر بود. اوجالان با اشاره به شباهتهای بین بیماری اوندر و مرگ تورگوت اوزال، رئیسجمهور سابق، سؤالات متعددی را مطرح کرد، تا معلوم شود که آیا سوءظن به سوء قصد وجود دارد یا نه. با این حال، پروین بولدان خاطرنشان کرد که نتایج آزمایش خون احتمال مسمومیت را رد میکند، و او قبلاً مشکلات قلب- عروق داشته است.
پس از آنکه اوجالان سوءظن خود را نسبت به سوء قصد ابراز کرد، پروین بولدان اظهار داشت، زمانی که او برای شرکت در یک کنفرانس در رم بود، خودرویی که او در آن بود مورد اصابت قرار گرفت. آیشگول دوغان، سخنگوی «حزب دموکرات»، پس از این حادثه در ۱۱ آوریل گفت: «این یک ترور نبود، بلکه یک تصادف بود.» اوجالان با اشاره به اینکه این حادثه یک تصادف معمولی نخواهد بود، گفت:
«۵۰ مورد از این دست اتفاقها، یکی پس دیگری، رخ داده است، اما شما نمیتوانید آن را ثابت کنید. این کاری است که آنها انجام میدهند. (خطاب به پروین بولدان) شما خیلی سادهلوح هستید، فکر میکنید آن تصادف یک حادثه عادی بود، اما بعد از سیری، شاید نوبت شما باشد.»
«هر کس که کردها را به خود گره بزند، دست بالا را خواهد داشت»
اوجالان به اطلاعات اسرائیل به عنوان حملهای بالقوه به کسانی که این روند را اداره میکنند، اشاره کرد:
«البته، من اسرائیل را جدی خواهم گرفت و درست با آن برخورد خواهم کرد. اگر این کار را نکنم، زندگیام از دست خواهد رفت. آنها اوضاع را بهتر از من تحلیل کردهاند. هر کس که وضعیت استراتژیک کردها را در خاورمیانه به خود گره بزند، در خاورمیانه دست بالا را خواهد داشت. (…) [مراد] کارایلان گفت: “ما در سطح دولتی گزینههای دیگری داریم” اسرائیل میخواهد از این برگ برنده بنحو بسیار موثر استفاده کند.»
«قندیل مال ایران است و نیروهای دموکراتیک سوریه تحت نفوذ اسرائیل هستند. من میتوانم جلوی این را بگیرم»
قابل توجهترین نکته در صورتجلسه ، بخشی است که اوجالان، پ.ک.ک را به تحت نفوذ ایران بودن و «نیروهای دموکراتیک سوریه» را به تحت نفوذ اسرائیل بودن متهم کرد.
«آنها میخواهند اسرائیل را به عنوان قدرت هژمونیک که استراتژی را در خاورمیانه تعیین میکند، تثبیت کنند. این یک استراتژی پنج مرحلهای است. سه مرحله اول – غزه، لبنان و سوریه – تمام شده است. دو مرحله باقیمانده ایران و ترکیه هستند. کردها برای این استراتژی ضروری هستند. اسرائیل چگونه کنترل این رابطه را به دست میگیرد، چگونه میخواهد از آن استفاده کند؟ در حال حاضر، تنها دغدغه اسرائیل حذف من است. قندیل عقل سالم ندارد، شما میتوانید جلوی این را بگیرید. قندیل مال ایران است، و نیروهای دموکراتیک سوریه تحت نفوذ اسرائیل هستند. فقط من میتوانم جلوی این را بگیرم.»
عبدالله اوجالان، با تشبیه «نیروهای دموکراتیک سوریه» به یک ارتش وفادار به اسرائیل، ظرفیت نظامی رو به رشد این سازمان را به عنوان پشتوانهای برای تز خود ارائه داد:
«(خطاب به مقام رسمی [میت]) یکی از دوستان شما آنجا نشسته بود. من گفتم نیروهای دموکراتیک سوریه ۱۰۰۰۰۰ نفر خواهند شد… اسرائیل حشد الشعبی خودش را ایجاد کرده است. کارایلان گفت: “ما فناوری دفاع از خود از ۸۰۰ کیلومتر دورتر را داریم.” او این را از کجا میتواند بدست آورد؟ یا از ایران یا از اسرائیل.»
اوجالان، که از نیروهای دموکراتیک سوریه خواست «حوزه نفوذ خود را گسترش دهند و پایهای برای دموکراسی ایجاد کنند»، گفت: «این اتحاد در درجه اول در سوریه فعالیت خواهد کرد. این ترکیه را به ترکیه اضافه خواهد کرد. گروههای قبیلهای و لابی عرب وجود دارند؛ فریب آنها را نخوریم. سوریه به همان اندازه ترکیه ارزشمند است. و هیچ کس نباید بحث من را به عنوان ایجاد یک دالان تعبیر کند.»
فراخوان برگزاری کنگره حزب دمکرات: «دموکراسی محلی بد فهمیده شده است»
اوجالان، که خواستار برگزاری کنگره «حزب دموکرات» پس از انحلال پ.ک.ک شد، مراحل قانونی موردنظر خود را برای مراحل آتی «روند راهحل» جدید به شرح زیر تشریح کرد:
«ترکیه نسبت به فدراسیون بسیار مردد است. من عمداً نمیگویم خودمختاری، منظور من دموکراسی محلی است. اما این در همه جای دنیا خودمختاری است. نمونه لندن شبیه این و بسیار مهم است. جدای از شهردار منتخب، فرماندار وجود ندارد. پلیس محلی و ساختارهای محلی تابع شهرداری هستند. ما چنین چارچوب دموکراتیکی را در ترکیه ایجاد خواهیم کرد. ما با هر بلوکی که از آن حمایت کند، اتحاد تشکیل خواهیم داد. ما آن را “بلوک جمهوری دموکراتیک” خواهیم نامید. ما چیزی شبیه به این را در انتخابات آینده خواهیم داشت. پس از کنگره انحلال، من بلافاصله کنگره «حزب دمکرات» را برگزار و آن را رهبری خواهم کرد. دموکراسی محلی اشتباه درک شده است. به یک جنگ برای گرفتن سهمی از دولت تبدیل شده است. اما، این محدودیتهایی را برای روابط آن با دولت تعیین میکند. البته، دولت-ملت نقش دارد؛ چیزهایی هست که فقط آن میتواند انجام دهد، مانند چاپ پول و غیره. ما در این حوزه از دولت دخالت نمیکنیم.»
پ.ک.ک در بیانیهای که پس از دوازدهمین کنگره خود منتشر کرد، تأکید کرد که کنگره «تحت حملات شدید» به کار خود پایان داد. این حملات که در جلسهای که قبل از تشکیل کنگره در امرالی برگزار شد نیز به آنها اشاره شد، بدون ذکر نام، به حکومت بارزانی اشاره میکردند.
او گفت «صبر کنید» تا مقررات قانونی وضع شود
بولدان با شرح ملاقات خود با طیب اردوغان، رئیس «حزب عدالت و توسعه»، گفت که آنها احساس کردند موضوع «حق امید» به طور کامل درک نشده است، بنابراین موضوع را با جزئیات برای اردوغان توضیح دادند و اردوغان موافقت کرد.
اوجالان، که به هیئت امرالی توصیه کرد در مورد مقررات قانونی عجله نکنند، اظهار داشت که تغییرات قانونی باید پس از کنگره انحلال پ.ک.ک انجام شود. او گفت: «بیانیه باغچلی (با اشاره به «حق امید») اعلام نیت است. البته، ما بلافاصله دچار هیچ توهمی نشدیم. اصل آزادی وجود خواهد داشت. این شامل متولیان، زندانها، اروپا و وضعیت آنها میشود. با تحقق این، جنبههای قانونی را بررسی خواهیم کرد.»
برخیها سخنان اوجالان را «خیانت» دانستند، در حالی که برخی دیگر «جبهه مقاومت» را در سخنان او دیدند
محموت اوور، ستوننویس روزنامه «صباح»، استدلال کرد که عباراتی که در صورتجلسه اسرائیل را هدف قرار میدهد، و او مستقیماً از آن نقلقول آورد، به یک «جبهه مقاومت» جدید بین ترکها و کردها اشاره دارد و جمله زیر را بکار برد:
«در حالی که برخی از اعضای پ.ک.ک در اروپا این رویکرد را نمیپذیرند، دمیرتاش و اعضای حزب دمکرات که میگویند “نام خانوادگی ما ترکیه است”، این رویکرد را میپذیرند. این نشان میدهد که جبهه “ترکیه بدون تروریسم” یک “جبهه مقاومت” جدید علیه اسرائیل و “غربگرایان” خواهد بود.»
مراد صابونجو، ستوننویس «ت۲۴»، امروز در ستون خود خاطرنشان کرد که اوجالان بین عملیات هدف قرار دادن شهرداریهای تحت کنترل «حزب جمهوریخواه خلق» و مقاومت گزی ارتباط برقرار کرده است و گفت: «این واقعیت که این عملیات دقیقاً با این دوره همزمان شد و شدت یافت، مرا به یاد گزی انداخت.» صابونجو خاطرنشان کرد که روسای مشترک «حزب دمکرات» امروز از نه نفر در زندان سیلیوری، از جمله اکرم اماماوغلو، شهردار کلانشهر استانبول، بازدید کردند و خاطرنشان کرد که این دیدار پس از اظهارات اوجالان انجام شد.
سونر یالچین، ستوننویس «اودا تیوی»، فراخوان اوجالان در صورتجلسه را «گرفتن کارت کردها از امپریالیسم» تعبیر کرد. یالچین سخنان اوجالان درباره دولت باغچلی، رئیس «حزب حرکت ملی» را برجسته کرد: «وضعیت فعلی باغچلی نشان دهنده نقطه فوقالعادهای است که ناسیونالیسم انقلابی به آن رسیده است.»
صورتجلسه واکنشهای متفاوتی را در درون جنبش سیاسی کرد برانگیخت. در حالی که رسانههای نزدیک به پ.ک.ک سکوت کردند، رسانههای همسو با بارزانی و مخالفان پ.ک.ک، اظهارات اوجالان را «تسلیمطلبانه» و «همدستانه» نامیدند.
نجات زانیار، رئیس و بنیانگذار «مؤسسه کردی لوزان»، که صورتجلسه را با عموم به اشتراک گذاشت، اظهار داشت که اوجالان در موقعیت مذاکره با دولت نبود، بلکه «با مقامات دولتی سر یک میز نشست تا نقشههای آمریکا و اسرائیل را خنثی کند.» زانیار همچنین از تمجیدات اوجالان از سیاستمداران متعدد ترکیه، از اردوغان و دوغو پرینچک گرفته تا احمد داوود اوغلو و دولت باغچهلی، انتقاد کرد.
عایشه هور، نویسنده، خاطرنشان کرد که هیچ انکاری از سوی «حزب دمکرات» یا وکلای آن مبنی بر جعلی بودن صورتجلسه صورت نگرفته است. هور خاطرنشان کرد که اوجالان در صورتجلسه خطاب به یک مقام دولتی گفته است: «میدانم که شما ۳۰ سال از من محافظت کردهاید.» او خاطرنشان کرد که اوجالان از سال ۱۹۹۹ در امرالی بوده است و بنابراین عبارت «۳۰ سال» متناقض است. هور این پرسش را مطرح کرد که آیا این عبارت یک عادت زبانی، یک اشتباه تایپی در متن است، یا اینکه به معنی «ما با دولت نشست و برخاست داریم» بکار برده شده است.