تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴
کارل مارکس ۲۰۷ ساله شد!
کارل مارکس، یکی از بنیانگذاران سوسیالیسم علمی، ۲۰۷ سال پیش در چنین روزی در آلمان به دنیا آمد.
مارکس، که دیالکتیک تاریخ را بر مبنای تئوریک بنا نهاد و راه نجات بشریت، یعنی کمونیسم، را با چشمانداز سیاسی که از آن استخراج نمود، اعلام کرد، نه تنها سنگ بنای تاریخ فلسفه، بلکه سنگ بنای اندیشه سیاسی نیز شد.
این یک واقعیت پذیرفته شده است که هیچکس نمیتواند نوشتههای او را که آغازگر دوران نوینی در تکامل فکری انسان بودهاند نادیده بگیرد . از زمان توضیحات تئوریک او، انجام یک بحث سیاسی-فلسفی بدون در نظر گرفتن ایدههای مارکس غیرممکن بوده است.
پس از مارکس، که به لحاظ نظری توضیح داد که پیشرفت تاریخ توسط مبارزات طبقاتی شکل میگیرد، سیاست باید بطور ضمنی یا آشکار با ارجاع به او اندیشیده شده و مورد بحث قرار گیرد.
مهمترین کتابهای او عبارتند از «سرمایه» (۱-۲-۳)، که جامعترین مطالعه در مورد عملکرد سرمایهداری محسوب میشود؛ «مبارزات طبقاتی در فرانسه» و «هجدهم برومر لویی بناپارت»، یکی از زندهترین ارزیابیها از رابطه بین مبارزه طبقاتی و سیاست؛ «نقد برنامه گوتا»، که در آن به استراتژی انقلابی، دیکتاتوری پرولتاریا، گذار از سرمایهداری به کمونیسم و حزب طبقه کارگر میپردازد؛ و «ایدئولوژی آلمانی»، که در آن با فلسفه ایدهآلیستی مقابله میکند.
تجسم ایدههای مارکس در انقلاب اکتبر به رهبری لنین، نقش مهمی در تبدیل مارکس به یک واقعیت انکارناپذیر تاریخ ایفا کرد.
با نزدیک شدن به سال ۱۸۴۸، زمانی که اروپا توسط انقلابها به لرزه درآمد، مارکس در مانیفستی که به همراه رفیقش فریدریش انگلس نوشت و در حافظه طبقه کارگر حک شده است، فراخوان زیر را صادر کرد:
«کمونیستها از پنهان کردن دیدگاهها و اهداف خود عار دارند. آنها آشکارا اعلام میکنند که اهدافشان تنها با سرنگونی قهری تمام نظامهای اجتماعی موجود قابل دستیابی است. بگذارید طبقات حاکم در برابر انقلاب کمونیستی به خود بلرزند. در آن انقلاب، پرولتاریاها چیزی جز زنجیرهایشان برای از دست دادن ندارند. آنها جهانی برای به دست آوردن دارند. پرولتاریای همه کشورها، متحد شوید!»
این کلمات از روزی که نوشته شدهاند، همچنان راهنمای مبارزه طبقه کارگر برای آزادی بودهاند.
در حالی که با گذشت زمان به طور فزایندهای آشکار میشود که سرمایهداری در هر کجا و در هر زمان که پابرجا مانده، رنج زیادی را بر بشریت تحمیل میکند، ایدههای او همچنان تنها راه نجات را نشان میدهند.
مارکس، تولدت مبارک!