تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
جمعه، ۱۳ شهریور ۱۴۰۵
منبع: «چپ»
نویسنده: آلپاسلان ساواش
چهارشنیه، ۲ سپتامبر ۲۰۲۶
در جستجوی برادری در دروازه یاووز-بدلیسی
از دروازهای که ائتلافهای مبتنی بر دین و قومیت باز میکنند، همهچیز وارد میشود اما تنها چیزی که بیرون میماند برادری است. این به یک دلیل بسیار ساده رخ میدهد: زیرا طبقات اجتماعی وجود دارند. اگر میلیونها کارگر کُرد فقیرند و فقر کارگران سایر قومیتها نیز به اندازه فقر آنان عمیق است، دلیل آن ثروت کُردها یا دیگر ثروتمندانِ وابسته به قومیتهای مختلف است.
اعتراضات علیه بهروزرسانی مسأله کُرد در چارچوب نوعثمانیسم تشدید میشوند. این در حالی است که آنهایی که این روند را پیش میبرند؛، یعنی جبهه حکومت و جناح « حزب برابری و دموکراسی خلقها-اوجالان»، میکوشند این اعتراضات را با صدایی بلند سرکوب کنند. درزِ صورتجلسات دیدارهای اوجالان و تبدیل شدن آن به موضوع روز، مورد انتقاد قرار گرفته است. اگرچه ادعا میشود این کار توسط کسانی انجام شده که به دنبال کارشکنی در این روند هستند، اما اساساً مشخص است که تمایل دارند مسائل خاصی مورد بحث قرار گیرد.
اوجالان چه میگوید؟
«جمهوریت، امت و کُردها را طرد کرد. اکنون با حزب عدالت و توسعه امت، و با پکک کُردها بازگشته است. این ائتلاف، مسأله بقای حکومت ترکیه را حل خواهد کرد و جایگاه ترکیه را در خاورمیانه تقویت خواهد نمود.»
اردوغان نیز در جریان جشنهای پیروزی ۳۰ اوت، با بیان این جمله که «آنچه ما به آن نیاز داریم، توافق بزرگ ترکیه است»، صحت این سخنان را تایید کرد..
آنها باید جامعه را به مرور زمان با جزئیات این بهاصطلاح «ترکیه بزرگ» که به آن اشاره میشود، آشنا کنند. آنها باید این تفکر را به خوردِ هم کُردها و هم ترکها بدهند که شهروندی برابر فقط از طریق اسلامگرایی، و بقای دولت فقط از طریق توسعهطلبی در منطقه امکانپذیر خواهد بود.
کسانی که جمهوریت را محکوم میکنند و نوعثمانیسم را ارتقا میدهند، به مرجعهای تاریخی جدیدی نیاز دارند. این جستجو با سخنان باغچهلی در آغاز این روند مبنی بر «خروج از بیتحرکیِ دویستساله» همخوانی دارد. باغچهلی در این بازه زمانی که آن را خمودگی مینامد، جنگ آزادیبخش ملی علیه امپریالیسم در آناتولی، استقلالِ بهدستآمده و انقلاب جمهوریت را نیز جای میدهد. در این وضعیت، قرار دادن مراجع تاریخی جدید شما بر پایههای قومی و مذهبی ناگزیر میشود.
مطرح شدن ائتلاف «یاوز سلطان سلیم – ادریس بدلیسی» دقیقاً به همین دلیل است. سال گذشته، نعمان کورتولموش، رئیس مجلس از «حزب عدالت و توسعه»، به این ائتلاف اشاره کرد. او چنین گفت:
«آن ائتلاف ما در سال ۱۵۱۴ در چالدران، سبب شد که جوامع مسلمان در آناتولی با سر افراشتهتر قدم بردارند، و در صلح و وحدت همزیستی کنند.»
حدود پانصد سال پیش، یاوز [سلطان سلیم] یک کاغذ سفید به ادریس بدلیسی میدهد و میگوید: «هر چه میخواهی بنویس». پانصد سال بعد از آن، اوجالان این موضوع را با عنوان «ائتلافی که دروازه خاورمیانه را باز میکند» در صورتجلسه ثبت میکند.
اورهان (گوکدمیر) عزیز، جزئیات این مرجع تاریخیِ مورد بحث را آخر هفته در «soL» نوشت. او نوشت تا دانسته شود کورتولموش و اوجالان هر دو در این باره حرفهای ناگفتهای دارند. ما مینویسیم تا واقعیتهای تاریخی در سیاست روز، آنطور که به نفع هر کس باشد، تحریف و خم و راست نشود. چرا که در نتیجه ائتلافی که آنها به عنوان مرجع نشان میدهند، بزرگترین قتلعام علویان که جغرافیای آناتولی به خود دیده است، قرار دارد.
اعتراضی که روز قبل از سوی علویان مطرح شد، مشروع است. آنها در بیانیه منتشرشده، ائتلاف مذکور را «منسوخ و خونین» توصیف کردند. اینکه یک ائتلافِ مبتنی بر تسنن با جهتگیریهای استراتژیک در خاورمیانه، قتلعامِ پانصد سال پیش را به عنوان یک مرجع تاریخی مورد تایید قرار دهد، شایسته اعتراضاتی بیش از این است
ما از اینکه رئیس مشترک «حزب دمکراسی و برابری خلقها» بر سر معترضان فریاد میکشد و خشمگین میشود، متعجب نمیشویم. در سخنان او خشم، تحقیر و نخوتی وجود دارد؛ که کاملاً با مرجع تاریخیِ ائتلافِ مطرحشده در دستور کار، همخوانی دارد.
ما به تأکید بر این موضوع ادامه خواهیم داد. از دروازهای که ائتلافهای مبتنی بر دین و قومیت باز میکنند، همهچیز وارد میشود، اما تنها چیزی که بیرون میماند برادری است. این به یک دلیل بسیار ساده رخ میدهد: زیرا طبقات اجتماعی وجود دارند. اگر میلیونها کارگر کُرد فقیرند و فقر کارگران سایر قومیتها نیز به اندازه فقر آنان عمیق است، دلیل آن ثروت کُردها یا دیگر ثروتمندانِ وابسته به قومیتهای مختلف است.
اگر دروازهای که میخواهیم از آن وارد شویم دروازه برادری است، آن را فارغ از هرگونه تبار قومی و باور عقیدتی، تنها ائتلافِ کارگران، بیکاران و کسانی که مجبور به زندگی در چنگال فقر و گرسنگی هستند، باز خواهد کرد.
https://haber.sol.org.tr/yazarlar/alpaslan-savas/yavuz-idrisi-kapisinda-kardeslik-aramak-413459