تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
سهشنبه، ۵ اسفند ۱۴۰۴
منبع: «چپ» (soL)
دوشنبه، ۲۳ نوامبر ۲۰۲۶
گراهام فولر، مامور «سیا» که «اسلام میانه رو» را ابداع کرد، درگذشت
طبق گزارشها، گراهام فولر، یکی از مقامات ارشد سابق «سیا»، در ۲۹ ژانویه درگذشت.
فولر نقش فعالی در پروژههای ایالات متحده برای تغییر شکل خاورمیانه در دوران پس از جنگ سرد ایفا کرد، و یکی از تئوریسینهای استراتژی بود که جنبشهای اسلامگرای سیاسی را به عنوان یک ابزار منطقهای تحت عنوان «اسلام میانهرو» قرار داد. این رویکرد که توسط منافع واشنگتن شکل گرفته بود، با هدف حذف پویاییهای سکولار و جمعگرا، سرکوب چپ و بازسازی جوامع در امتداد خطوط مذهبی بود.
حمایت آشکار از اسلام سیاسی، توصیهنامه به نفع گولن
فولر به ویژه در ترکیه به خاطر تحلیلهای دارای «ارزش استراتژیک» خود از جنبشهای اسلامگرای سیاسی شناخته میشد. او معتقد بود که ایالات متحده باید اسلام سیاسی را به عنوان «عامل متعادلکننده» برای تضعیف جریانهای چپگرا و ضدامپریالیستی در نظر بگیرد. این رویکرد بخشی از فضای بینالمللی شد، که در طول سالها، راه را برای فرسایش میراث سکولار ترکیه و اسلامیسازی ساختار دولت هموار کرد.
توصیهنامهای که او به نفع فتحالله گولن ارائه داد، نشانهای آشکار از این خط فکری بود. تبلیغ هر ساختاری که با منافع ایالات متحده در منطقه همسو باشد به عنوان «میانهرو»، «دموکرات» یا «اصلاحطلب» یکی از ویژگیهای اساسی چارچوب استراتژیک مورد حمایت فولر بود.
تئوریسین مداخلهگرایی
نوشتهها و سخنرانیهای فولر از استراتژی ایالات متحده برای ایجاد نفوذ از طریق بازیگران محلی به جای اشغال نظامی مستقیم حمایت میکرد. او روشهایی را پیشنهاد میکرد که امپریالیسم امروزی بکار میبندد، مانند دستکاری پویاییهای داخلی جوامع، تعمیق سیاستهای هویتی، و ایجاد ساختارهای قدرت وابسته.
فرمول «اسلام میانهرو» به عنوان ابزاری ایدئولوژیک برای سیاستهای مداخلهجویانه آمریکا در یک منطقه جغرافیایی وسیع، از عراق تا سوریه و از ترکیه تا آسیای مرکزی، عمل کرده است. و نتیجه آن، مردم منطقه با فقر، تنشهای فرقهای و عقبماندگی سیاسی مواجه شدهاند.
https://haber.sol.org.tr/haber/ilimli-islamin-mucidi-cia-ajani-graham-fuller-oldu-406783