تارنگاشت عدالت – بایگانی دورۀ دوم
۱۷ دی ۱۳۹۵
منبع: اومانیته
۳ ژانویه ۲۰۱۷
دنیس دوراند: «برای تغییر رفتار بانکها باید آنها را کنترل کنیم»
دنیس دوراند اقتصاددان ارشد حزب کمونیست فرانسه در این مصاحبه با اومانیته میگوید که جایگزین کردن معیار سوددهی که امروزه بانکها را هدایت میکند با کارآیی اجتماعی نه فقط به قوانینی مانند ملی کردن، بلکه همچنین به بسترسازی از طرف جنبشهای اجتماعی نیاز دارد.
در اول ژانویه چندین بانک فرانسه علیرغم سود هنگفتی که به دست میآورند کارمزدهای خود را به طور متوسط ۱۳ درصد افزایش دادند. بانکها میگویند این افزایش، کاهش منفعت ناشی از پایین بودن نرخهای بهره را جبران خواهد کرد، اما این موضوع مجدداً ضرورت مجبور کردن این مؤسسات مالی را به فعالیت برای جامعه و نه برای منفعت خصوصی، برجسته ساخته است.
اومانیته: بانکها کارمزد خود را به طور متوسط ۱۳ درصد افزایش داده اند. بانکها با اشاره به نرخهای پایین بهره این را موجه معرفی میکنند. آیا این بحث معتبر است؟
دنیس دوراند: این درست است که امروزه نرخهای بهره پایین است. و نتیجتاً، منفعت بانکها کاهش یافته است. اما حتا این نرخهای پایین به نفع همه کس، به ویژه به نفع بنگاههای کوچک و متوسط نیست، برای آنها نرخهای بهره هنوز بسیار بالاست. و در واقع، به مدت ۲۰ سال منفعت بانکها از نرخهای بهره کاهش یافته است. حق کمیسیون، کارمزد و عملیات صرفاً مالی امروز بخش بزرگی از منفعت بانکها را تشکیل میدهد. در عینحال، بانکها از پذیرش اینکه باز نگهداشت یک حساب مانند بسیاری از فعالیتهای دیگر آنها یک سرویس اجتماعی واقعی است طفره میروند. همه باید به این دسترسی داشته باشند، نتیجتاً این افزایش کارمزدها غیرقابل قبول است.
اومانیته: با افزایش درآمد از بازارهای مالی آیا خطر یک بحران دیگر وجود دارد؟
دنیس دوراند: بشکه باروتی که هنوز منفجر نشده، سه تا چهار بار بزرگتر از آنچه در سال ۲۰۰۷ بود وجود دارد. خطراتی که در تراز عاملان بازار مالی-بانکها، شرکتهای بیمه، صندوقهای بازنشستگی، صندوقهای سرمایهگذاری، چندملیتیها- وجود دارد به علت درگردش بودن پول بیشتر، بزرگتر است.
اومانیته: علاوه بر خطر بحران، آیا این نوع فعالیتها مضرند؟
دنیس دوراند: شخص، به مثابه یک مصرفکننده به حق نسبت به افزایش کارمزد بانکها بسیار حساس است، اما دیگر فعالیتهای بانکها برای ما به مثابه کارگران و شهروندان بسیار مهمتر هستند. زمانیکه یک بنگاه کوچک درهای خود را میبندد، همیشه یه این دلیل است که بانکها از دادن وام به آن خودداری کرده اند. زمانیکه یک منطقه توسعه نمییابد به این دلیل است درخواست برای اعتبار رد شده است. بدون بانکها، فرار از مالیات وجود نخواهد داشت؛ بانکها سکوی جهش برای فرار از مالیات هستند.
اومانیته: بانکها چگونه میتوانند نقش دیگری بازی کنند؟
دنیس دوراند: به دگرگون کردن آنها بستگی دارد. «سوسیته ژنرال» و «ب. ان. پ.» که آخرین شبکههای بانکداری خصوصی عمده در فرانسه هستند، باید عمومی شوند اما این کافی نیست. شبکههای عمومی و یا مشترک مانند «کردیت اگریکول» یا «بنکس پاپولارس» دقیقاً مانند بانکهای خصوصی عمل میکنند. هم به ملی کردن یا تعاونیکردن-ایجاد قطب بانکداری عمومی- و هم به یک تغییر در بازتوزیع قدرت در مؤسسات مالی برای مجبور کردن آنها به رفتار متفاوت نیاز است. فشار اجتماعی باید در تخصیص منابع مالی نقش بازی کند؛ به جای سودجویی برای سرمایه خصوصی باید معیار کارآیی اجتماعی در نظر گرفته شود. این شامل بانک مرکزی نیز میشود. در فرانسه، و در سطح اروپا به یک سیاست پولی متفاوت نیاز است. ما باید خواهان این شویم که اعتباری که در خدمت ایجاد مشاغل یا حمایت از خدمات اجتماعی قرار میگیرد، توسط بانک مرکزی اروپایی با شرایط مساعدی که اکنون در اختیار بازارهای مالی قرار میدهد- یعنی با نرخ بهره منفی- تأمین شود. رفتار بانکها یک موضوع سیاسی است که صرفاً با تصمیمات نظارتی حل نخواهد شد. این ایجاد تغییر در توازن نیروها از طریق مبارزه را نیز میطلبد.