تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
پنجشنبه، ۲۵ تیر ۱۴۰۵
منبع: الاخبار
نویسنده: فقار فاضل
پنجشنبه، ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶
خشم از سفر الزیدی به واشنگتن: مقاومت نسبت به سرقت نفت عراق هشدار میدهد
جنجالیترین لحظه این جلسه زمانی بود که ترامپ ترور سلیمانی و المهندس را مطرح کرد.
بغداد | نحستین سفر علی الزیدی، نخستوزیر عراق، به واشنگتن، که با هدف آغاز فصل جدیدی در روابط عراق و آمریکا انجام شد، به یکی از جنجالیترین سفرها در سالهای اخیر تبدیل شد. در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مشتاق بود این رویداد را به عنوان آغاز تغییر در روابط از حضور نظامی به مشارکت اقتصادی معرفی کند، الزیدی بلافاصله پس از دیدارش در کاخ سفید، با موج بیسابقهای از انتقادات از سوی جناحهای «مقاومت» و نیروهای سیاسی شیعه مواجه شد. آنها مواضع او در مورد سلاح، اظهاراتش در مورد بزرگداشت ترامپ از ترور قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس و گسترش همکاری او با شرکتهای آمریکایی را تخطی از «اصول» وضع شده در دوران پس از «داعش» دانستند.
جنجالیترین لحظه این دیدار زمانی رخ داد که ترامپ در جمع خبرنگاران، ترور قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس و ابومهدی المهندس جانشین فرمانده «حشد الشعبی» را مطرح کرد و از الزیدی درباره موضعش پرسید. در پاسخ، نخستوزیر ترجیح داد از پرداختن به این موضوع پرهیز کند و اظهار داشت که «در آن زمان درگیر فعالیت سیاسی نبود و ترجیح میدهد به جای گذشته درباره آینده بحث کند.» این پاسخ باب انتقادات گسترده محافل نزدیک به مقاومت را باز کرد.
در همین راستا، اکرم الکعبی، دبیرکل «جنبش نُجَباء»، حملات شدیدی را به ترامپ و الزیدی انجام داد و سلیمانی و المهندس را نمادهای مقاومت دانست و توهین به آنها را توهین به عراق دانست. او همچنین شرکتهای آمریکایی را متهم کرد که در پشت شکستهای بخش برق هستند و نسبت به آنچه او تلاشی برای «دزدیدن نفت و منابع عراق به بهانه سرمایهگذاری» توصیف کرد، هشدار داد.
مجید الکعبی رهبر جنبش نیز به نوبه خود به «الاخبار» تاکید کرد که «سلاحهای مقاومت باقی خواهند ماند و ما به هیچ طرفی اجازه نمیدهیم که بر سر آنها مذاکره کند یا آنها را به ابزار چانهزنی در مذاکرات سیاسی تبدیل کند.» وی افزود: «خون شهدا برای همه مردم عراق افتخار است و نمیتوان آن را نادیده گرفت و انکار کرد، عقبنشینی اشغالگر خواست اساسی ماست اما به ترامپ و دولتش اعتماد نداریم.» وی خاطرنشان کرد: «ما از اقدامات الزیدی در مبارزه با فساد و اجرای اصلاحات داخلی حمایت میکنیم، اما نمیخواهیم منابع و ثروت عراق گروگان دزدان باشد، و یا توافقات اقتصادی به پوششی برای شکل جدیدی از سلطه تبدیل شود.»
به همین ترتیب، خانواده ابومهدی المهندس نیز با صدور بیانیهای قوی، اظهارات ترامپ و مواضع الزیدی را تلاشی برای تکمیل پروژه هدف قرار دادن نیروهای «حشد شعبی» پس از ترور المهندس دانستند. او استدلال کرد که فراخوانها برای محدود کردن تسلیحات منعکسکننده «گفتمان آمریکایی-صهیونیستی» است، و هشدار داد که «هدف واقعی از بین بردن نیروهای حشد شعبی و کنترل ثروت نفت عراق از طریق شرکتهای آمریکایی است» و در کنار مقاومت نظامی، خواستار مقاومت در برابر «حضور اقتصادی» آمریکا شد.
خانواده المهندس خطاب به نخستوزیر: ۴۰ میلیون عراقی هنگام ترور او فعالیت سیاسی نداشتند.
اما نور عادل، نماینده مجلس، در یادداشتی که واکنشهای گستردهای را برانگیخت، نوشت: «۴۰ میلیون عراقی در آن زمان فعالیت سیاسی نداشتند. همچنین شهدای اسپایکر، حشد الشعبی و مرجعیت، اما همگی شاهد فداکاریهایی بودند که ابومهدی المهندس و قاسم سلیمانی در مقابله با تروریسم انجام دادند.» او در ادامه اشاره کرد که نادیده گرفتن این فداکاریها «به دلیل ترس از آمریکا»، به معنای انکار خون کسانی است که در راه دفاع از عراق جنگیدند.
محمد هاشم، پژوهشگر مسائل عراق، در گفتگو با «الاخبار» و در تحلیل این تنشهای لفظی ابراز داشت که جدل جاری، بیش از آنکه نشاندهنده محتوای خود این سفر باشد، بازتابدهنده حجم شکاف و انقسام داخلی است. هاشم تأکید میکند که در هر صورت «منافع عراق باید بالاتر از همه ملاحظات قرار گیرد و تصمیم بغداد باید در داخل عراق گرفته شود، نه در واشنگتن و نه در هیچ پایتخت دیگری». او میگوید: «طبیعی است که دولت به دنبال مشارکتهای اقتصادی و سرمایهگذاریهای خارجی باشد، اما مسأله مهمتر، ماهیت این توافقنامهها، میزان شفافیت آنها و تضمین عدم تکرار تجربیات دولتهای پیشین است؛ تجربیاتی که در آنها قراردادهای بزرگ به ابزاری برای فساد یا وابستگی اقتصادی تبدیل شدند.» وی در پایان نتیجه میگیرد که «موفقیت این سفر با تعداد توافقنامههای امضا شده سنجیده نخواهد شد، بلکه با توانایی دولت در حفاظت از حاکمیت ملی و تحقق منفعت واقعی برای مردم عراق ارزیابی میشود.»
منابع دولتی نشان میدهند که هیأت عراقی به دنبال امضای بیش از ۱۸ توافقنامه و تفاهمنامه با ایالات متحده در بخشهای مختلف از جمله نفت، انرژی، برق، صنعت، سرمایه گذاری، آموزش، بهداشت، فناوری و دفاع است. این منابع همچنین نشان میدهند که الزیدی در هوستون با «اکسون موبیل»، «شورون»، «هالیبرتون» و اتاق بازرگانی ایالات متحده به عنوان بخشی از طرح دولت برای جذب سرمایهگذاریهای جدید، تنوع بخشیدن به مسیرهای صادرات نفت و کاهش اتکا به تنگه هرمز، جلساتی برگزار میکند.