تارنگاشت عدالت- دورۀ سوم
پنجشنبه، ۶ آذر ۱۴۰۴
منبع: «چپ» (soL)
نویسنده: دیمپل اربیل
چهارشنبه، ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵
دیپلماسی در تونل پوتین-ترامپ
بحثهای پیرامون آتشبس اوکراین و روسیه به «دیپلماسی مخفی» که بین ایالات متحده و روسیه در جریان است، مرتبط دانسته میشوند. ویتکوف و دیمیتریف، بازیگران اصلی این روند، تقریباً به عنوان جایگزینهایی برای کانالهای موجود امور خارجه دیده میشوند. پس واقعاً چه میگذرد؟
در حالیکه جنگ اوکراین-روسیه ادامه دارد، روند توافق آتشبس که با میانجیگری ایالات متحده آغاز شد، بار دیگر فعالیتهای دیپلماتیک فشردهای را تجربه میکند. بحثها پیرامون توافق ۲۸ مادهای، که هفته گذشته به رسانهها درز کرد، با تمرکز بر اینکه این سند در واقع منافع چه کسی را ترویج میدهد، تشدید شده و در نهایت، مسأله منشأ آن نیز مطرح شده است.
پس از بررسی آخرین تحولات، به دیپلماسی مخفی که منجر به تهیه اسناد و افشاگریها شد، باز خواهیم گشت. ابتدا، بیایید خود متن را بررسی کنیم.
دیپلماسی با افشاگریها تشدید شد
بیانیههای روسیه درباره این طرح، مبنی بر اینکه «هیچ تفاوتی با آنچه در آلاسکا مورد بحث قرار گرفت، وجود ندارد»، و واکنشهای اروپا و اوکراین، نشان داد که برخی اصلاحات در ۲۸ ماده افشا شده ضروری خواهد بود.
در واقع، پس از مذاکراتی که روز یکشنبه با مشارکت کشورهای اروپایی در ژنو آغاز شد، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای در پست X خود گفت: «در طول هفته گذشته، ایالات متحده با آوردن اوکراین و روسیه به میز مذاکره، پیشرفت قابل توجهی در جهت دستیابی به توافق صلح داشته است. هنوز چند جزئیات حساس، اما قابل مدیریت، برای حل و فصل وجود دارد. این موارد مستلزم بحثهای بیشتر بین اوکراین، روسیه و ایالات متحده است.» این بروشنی نشان میدهد که کار بر روی این موضوع در حال انجام است.
افشا و واکنشها
پس از افشای این طرح، ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر ضربالاجل تعیین کرد و آن را «آخرین فرصت» برای اوکراین اعلام کرد. او تأکید کرد که زلنسکی هیچ کارتی در دست ندارد و این بار با قاطعیت اعلام کرد که این روند را تکمیل خواهد کرد. جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور، نیز شرکای اروپایی را که بار قبل مسیر توافق را مسدود کرده بودند، هدف قرار داد و تأکید کرد کسانی که معتقد بودند با فشار اقتصادی بر روسیه میتوانند در جنگ شکست بخورند، اشتباه کردهاند.
رهبر اوکراین جمعه گذشته در سخنرانی خطاب به مردم خود، دوراهیای را که امروز در برابر آنها قرار دارد، اینگونه توصیف کرد: «از دست دادن عزت یا از دست دادن یک شریک کلیدی؟ در واقعیت، این معادلهای بسیار دسیسه آمیز است: به جای ناپدید شدن، باید «کمی» بیعزت باشیم.»
در واقعیت، رهبر اوکراین نه عزت دارد و نه متحد. در حالی که امپریالیستهای اروپایی بر اخاذی از او إصرار میورزند، ایالات متحده از قبل نیش خود را آشکار کرده است. زلنسکی با رد پیشنهاد اولیه ترامپ – که با تشویق اروپاییها انچام داد – «عزت» و یک حامی کلیدی در کاخ سفید را از دست داد.
لحظهای از تنش بین زلنسکی و ترامپ در کاخ سفید
در حالی که صداهای مخالف در اروپا در حال افزایش بود، ترکیه بلافاصله نقش «میزبان» این روند را بر عهده گرفت. اردوغان با پوتین تماس تلفنی برقرار کرد. ملاقات ترامپ-پوتین در مجارستان در دستور کار قرار داشت و قرار بود در ماه اکتبر برگزار شود، اما ناگهان با تحریمهای جدی علیه روسیه جایگزین شد.
ترامپ با کاهش جذبه خود محتاط است
ترامپ اظهار داشت که به نماینده ویژه خود، استیو ویتکوف، دستور داده است در مورد طرح صلح روسیه و اوکراین با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، دیدار کند و او تنها «زمانی که توافق نهایی شود یا در مراحل پایانی خود باشد» با رهبران دو کشور دیدار خواهد کرد.
رئیسجمهور آمریکا که ناگهان خود را در حال امضای تحریمها علیه روسیه میدید، در حالی که پیرامون برنامهریزی و تدارک برای دیدار با پوتین در بوداپست سخنرانیهای پر آب و تاب ایراد میکرد، باید همانطور که انتظار میرفت، تصمیم گرفته باشد که در تطبیق با هر موقعیت جدید، اقتصادیتر عمل کند. او اساساً میگوید: «بیشتر از این مرا تحت فشار قرار ندهید؛ بگذارید همه چیز روشنتر شود و سپس صحبت خواهم کرد.»
حرکتها و چرخشهای بزرگ
همانطور که به یاد دارید، رئیسجمهور آمریکا که ماه گذشته «نمایش صلح» را در خاورمیانه به نمایش گذاشت، بلافاصله موضوع اوکراین را مطرح کرد و اعلام کرد که برای حل این مسأله خیلی زود با پوتین دیدار خواهد کرد. روسیه نیز آمادگی خود را برای ادامه مذاکرات از جایی که در اجلاس آلاسکا در ماه اوت متوقف شده بود، اعلام کرد. اظهارات استیو ویتکوف، نماینده ویژه ایالات متحده در امور خاورمیانه و نماینده ویژه ماموریتهای صلح، که گمان میرود سهم قابل توجهی در این موضوع داشته باشد، به ویژه با توجه به سهم قابل توجه روسیه در روند خاورمیانه، نیز توجهها را به خود جلب کرد.
با این حال، پس از تماس تلفنی بین مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، و سرگئی لاوروف، همتای روسی او، در مورد مقدمات این اجلاس، اتحادیه اروپا نوزدهمین بسته تحریمها علیه روسیه را اجرا کرد و ایالات متحده، با اظهارات ناگهانی مبنی بر اینکه برای آتشبس «هنوز آماده نیست»، بستهای را ارائه داد که درآمدهای نفتی را هدف قرار میدهد و برای نخستینبار شامل تحریمهای مستقیم است.
استیو ویتکوف در آوریل گذشته در کتابخانه ریاست جمهوری در سن پترزبورگ با ولادیمیر پوتین دیدار کرد
نماینده تونل پوتین-ترامپ
اطلاعات کمی درباره دیپلماسی پنهانی که در پشت این حرکتها، که پس از اجلاس آلاسکا و روند توافق توافق انجام شد، وجود دارد. با این حال، برخی از اطلاعات در رسانهها در مورد نقش کریل دیمیتریف، حامی پرشور این روند و نماینده ویژه پوتین در «صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه» (RDIF)، در دیپلماسی پنهانی که در زمینه تحولات اخیر انجام شده، منتشر میشود.
پروژه «تونل پوتین-ترامپ» که روسیه و ایالات متحده را از طریق تنگه برینگ به هم متصل خواهد کرد، و دمیتریف در جریان اجلاس پوتین-ترامپ، اجلاسی که قرار بود در ماه اکتبر برگزار شود و سپس به دلیل اختلاف نظر در مورد محتوا نتوانست به پیش برود، آن را با پیامهای خود در «ایکس» معرفی کرد، در واقع خود را به مثابه بیان یک خط سیاسی معرفی میکند که در بحثهای اخیر آشکارتر شده است.
تونلی که در آن طرح ۲۸ مادهای شکل گرفت: دیپلماسی مخفی در میامی
دیدارهای مخفی بین استیو ویتکوف و کریل دیمیتریف در میامی، که در رسانههای غربی (پولیتیکو، اکسیوس، فورچون) پوشش داده شد، توجه کسانی را که به دنبال قطببندی بیشتر در سیاست ایالات متحده هستند، جلب کرده است. آنها به عنوان یک جایگزین، حتی رقیب، برای کانال روبیو-لاوروف برجسته شدهاند. این چیزی نیست که بتوان آن را ساده گرفت. با این حال، توجه به این نکته نیز مهم است که نیروهای امپریالیستی وقتی نمیتوانند از طریق کانالهای متعارف پیش بروند، به دیپلماسی مخفی متوسل میشوند. این مهم نیست چه کسی در کانال متعارف کار میکند یا نماینده چه چیزی است.
تصمیم ترامپ برای فرستادن ویتکوف برای ملاقات با پوتین را نباید ساده گرفت، اما نباید از این نکته غافل شد که دیپلماسی مخفی سعی دارد در جبهه رسمی پاسخی بیاید.
تفسیرها درباره ۲۸ ماده فاششده تأکید داشتند که هدف آن پایان دادن به جنگ فعلی به دلخواه روسیه است. اما مهمتر از آن، این مفاد حاوی رویکردی است که راه را برای تمایل روسیه به ادغام در امپریالیسم غرب و حتی ناتو هموار میکند – تمایلی که اخیراً پوتین به طور فزایندهای بر آن تأکید میکند. سازوکار ایجاد شده برای بازسازی اوکراین شامل سناریویی است که در آن ایالات متحده و روسیه در زمینه تجارت و سرمایهگذاری همکاری خواهند کرد. مفاد مربوط به ناتو، حداقل مطابق با اظهارات طرف روسی، کاهش تنشهای ناشی از خصومت روسیه و ناتو را پیشبینی میکنند. این ممکن است بلندپروازانه به نظر برسد، اما دیپلماسی مخفی این را پیش میبرد.
مُبَلغ تونل پوتین-ترامپ
نقش اخیر دیمیتریف به عنوان «نماینده ویژه» نقشی بود که با دولت ترامپ پدیدار شد. در واقع، طبق گزارشها، برخی محافل، از جمله لاوروف، کاملاً از این انتصاب راضی نیستند. با انتصاب دیمیتریف در ماه فوریه، او اکنون عنوان «نماینده ویژه سرمایهگذاری بینالمللی و همکاری اقتصادی» را به عنوان فعلی خود به عنوان «مدیرعامل صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه» اضافه میکند.
اگرچه نزدیکی دیمیتریف به رئیسجمهور روسیه به دلیل رابطه ویژه بین همسر او و دختر پوتین ممکن است در این موارد قابل توجه باشد، نگاه به زندگینامه او نشان میدهد که دیمیتریف «قادر» به انجام وظایفی است که بر عهده میگیرد. دیمیتریف که در سال ۱۹۷۵ در کیف متولد شد، در یک برنامه تبادل دانشجو به ایالات متحده رفت و در آنجا به عنوان یک دانشجوی درخشان در دانشگاهایی مانند استنفورد و سپس هاروارد، حرفه خود را بنا نهاد. دیمیتریف که در شرکتهایی مانند «مککینزی و شرکا» و «گلدمن ساکس» کار کرده بود، پس از به قدرت رسیدن پوتین به مسکو بازگشت و در «صندوق سرمایهگذاری ایالات متحده-روسیه» شروع به کار کرد. زندگینامه ویکیپدیای او جزئیات بیشتری را ارائه میدهد، اما همین برای درک معنای واقعی تونل پوتین-ترامپ کافی است.
عکسی از ملاقات دیمیتریف و ویتکوف در سن پترزبورگ در آوریل گذشته
نمایان میشود
رابطه ترامپ با دامادش، کوشنر، بحثها درباره نقش دیمیتریف در روسیه پس از پوتین، این واقعیت که او دیمیتریف داماد کوچما، دومین رئیس جمهور اوکراین [از ۱۹ ژوئیه ۱۹۹۴ تا ۲۳ ژانویه ۲۰۰۵-عدالت] است، همه اینها به زودی برجستهتر خواهند شد. جنبه واقعاً مهمی که امروز باید به آن توجه کرد این است که دیمیتریف نماینده فعال رویکردی است که اخیراً دوباره تشدید شده و بر ادغام روسیه در امپریالیسم غربی، از جمله ناتو، متمرکز است.
فعلاً، ما میتوانیم توجه داشته باشیم که مأموریت دیمیتریف با انتصاب او به عنوان فرستاده ویژه در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ آغاز نشد و کل شبکه روابط و ارتباطات در واقع در دوره قبل فعال بود. با این حال، میتوانیم بگوییم که این شبکه که به عنوان یک بازیگر کلیدی در دیپلماسی مخفی اخیر ایالات متحده- روسیه، از جمله در روند خاورمیانه، ظهور کرده است، بیشتر نمایان شده است.
https://haber.sol.org.tr/haber/putin-trump-tunelinde-diplomasi-403714