تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
یک‌شنبه، ۲۶ مهر ۱۴۰۵
منبع: «چپ» (soL)
یک‌شنبه، ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶
اعتراضات ضد دولتی در آلبانی گسترش می‌یابد؛ دانشجویان به خیابان‌ها آمده‌اند و راما از استعفا خودداری می‌کند
اعتراضات ضد دولتی در آلبانی که در پی اتهامات فساد، بیکاری و مشکلات نظام آموزشی آغاز شد، به سراسر کشور می‌یابد. در تیرانا، پایتخت آلبانی، درگیری‌هایی میان پلیس و معترضان رخ داد، و تظاهرکنندگان خواستار استعفای ادی راما، نخست‌وزیر این کشور، شده‌اند. آنچه در ابتدا جنبشی علیه سرمایه‌گذاری‌های بحث‌برانگیز گردشگری در مناطق ساحلی طی ماه‌های تابستان بود، به‌تدریج به واکنشی گسترده‌تر علیه مشکلات سیاسی و اقتصادی تبدیل شده است.
اعتراضات علیه دولت وارد ششمین روز خود شد
اعتراضات علیه دولت ادی راما، نخست‌وزیر آلبانی، امروز وارد ششمین روز خود شده است. هزاران جوان، دانشجو و معترض مخالف دولت به خیابان‌های تیرانا آمده‌اند و دامنه اعتراضات به دیگر شهرهای کشور نیز گسترش یافته است.
معترضان خواستار رسیدگی به اتهامات فساد، بهبود شرایط آموزشی، افزایش فرصت‌های شغلی و استعفای راما هستند.
پس از ماه‌ها اعتراض عمدتاً مسالمت‌آمیز که به باور معترضان از سوی دولت نادیده گرفته شده بود، فعالان در ماه اکتبر رویکرد تهاجمی‌تری در پیش گرفتند. در تیرانا، ساختمان‌های عمومی و بانک‌ها هدف قرار گرفتند، شیشه‌های برخی کسب‌وکارها شکسته شد و سطل‌های زباله و خودروها به آتش کشیده شدند. درگیری میان معترضان و پلیس در مرکز شهر نیز شدت گرفت.
استفاده پلیس از گلوله‌های پلاستیکی؛ صدها نفر تحت پیگرد قرار گرفتند
در جریان درگیری‌های روز گذشته که عمدتاً در اطراف وزارت آموزش‌وپرورش متمرکز بود، پلیس از گاز اشک‌آور، ماشین‌های آب‌پاش و آنچه گفته می‌شود گلوله‌های پلاستیکی بوده، استفاده کرد.
خبرنگاران«رویترز» اعلام کردند که قطعاتی از گلوله‌های پلاستیکی را در محل درگیری پیدا کرده‌اند. به گفته آنان، این گلوله‌ها به دو خبرنگار رویترز و تعدادی از معترضان اصابت کرده است.
اسکندر هیتا، رئیس پلیس ملی آلبانی، از نحوه استفاده محدود نیروهای پلیس از تجهیزات در جریان مداخلات دفاع کرد. با این حال، او اعلام کرد که هفت مأمور پلیس به اتهام فراتر رفتن از اختیارات خود و نقض اصل تناسب در برخورد با معترضان، تعلیق شده‌اند.
بر اساس اطلاعاتی که هیتا روز گذشته ارائه کرد، در جریان حوادث اخیر ۱۶۷ نفر بازداشت شده‌اند و روند قضایی علیه ۳۸۸ نفر آغاز شده است. رئیس پلیس همچنین از مجروح شدن ۱۳۲ مأمور پلیس خبر داد.
در حالی که دولت آلبانی و نیروهای پلیس تلاش می‌کنند اعتراضات را به‌عنوان «حوادث خشونت‌آمیز» توصیف کرده و اهمیت آن‌ها را کاهش دهند، شهروندان می‌گویند اعتراضات و مطالبات دیرینه آن‌ها همچنان نادیده گرفته می‌شود.
آغاز جنبش در واکنش به واگذاری مناطق ساحلی به سرمایه‌گذاران بزرگ
اعتراضات در شرایطی شکل گرفته است که طرح‌های گسترده‌ای برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های گردشگری لوکس در سواحل جنوبی آلبانی مطرح شده‌اند.
ابتکارهای سرمایه‌گذاری، به‌ویژه طرح‌های مرتبط با جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بحث‌برانگیز شده‌اند. منتقدان درباره واگذاری مناطق طبیعی به پروژه‌های عمرانی و همچنین شفافیت معاملات زمین ابراز نگرانی کرده‌اند.
پروژه‌های مرتبط با شرکت سرمایه‌گذاری تأسیس‌شده از سوی کوشنر شامل طرح‌هایی برای ساخت هتل‌ها، مجتمع‌های مسکونی و امکانات گردشگری لوکس در اطراف جزیره سازان و منطقه حفاظت‌شده ویوسا ـ نارتا در سواحل دریای آدریاتیک است.
دولت استدلال می‌کند که این سرمایه‌گذاری‌ها درآمدهای گردشگری و رشد اقتصادی را افزایش خواهند داد. در مقابل، سازمان‌های زیست‌محیطی و ساکنان محلی هشدار می‌دهند که این پروژه‌ها حیات طبیعی منطقه را تهدید می‌کنند و سواحل را بدون توجه کافی به منافع عمومی در اختیار سرمایه‌گذاران خصوصی قرار می‌دهند.
در اعتراضات علیه این پروژه‌ها، نماد فلامینگو به نشانه اصلی جنبش تبدیل شد. فعالان محیط زیست که خواستار حفاظت از تالاب‌های محل زندگی فلامینگوها بودند، به‌تدریج سیاست‌های سرمایه‌گذاری و توسعه دولت را نیز هدف انتقاد قرار دادند. به همین دلیل، این جنبش با عنوان «انقلاب فلامینگو» شناخته می‌شود.
بر اساس تحقیقی که رویترز منتشر کرده است، فردی که زمینی مرتبط با این پروژه در جنوب آلبانی را فروخته بود، به ظن قاچاق مواد مخدر تحت تعقیب دادستانی قرار داشت. وکیل این فرد اتهامات مطرح‌شده را رد کرده است.
تبدیل اعتراضات زیست‌محیطی به جنبشی علیه فساد و نابرابری اقتصادی
آنچه در ماه‌های تابستان به‌عنوان جنبشی برای حفاظت از مناطق ساحلی آغاز شد، به‌مرور به اعتراضی گسترده‌تر علیه ساختار سیاسی و اقتصادی آلبانی تبدیل شده است.
معترضان خواستار تحقیق درباره اتهامات فساد در مناقصه‌های عمومی و پروژه‌های بزرگ سرمایه‌گذاری، پاسخ‌گو کردن مقام‌های مسئول و پایان دادن به تمرکز منابع اقتصادی در دست گروهی محدود هستند.
رسوایی‌های فساد که سال‌هاست آلبانی را درگیر کرده‌اند، انتقادها از نقش روابط سیاسی در دسترسی به فرصت‌های اقتصادی و همچنین ادعاهای مربوط به ارتباط میان جرایم سازمان‌یافته و فعالیت‌های اقتصادی، از عوامل تشدید نارضایتی عمومی به شمار می‌روند.
دانشجویان بر مشکلات آموزش و اشتغال تأکید دارند
حضور دانش‌آموزان دبیرستانی و دانشجویان دانشگاهی یکی از عوامل تعیین‌کننده در گسترش اعتراضات طی ماه اکتبر بوده است.
شرایط آموزشی، هزینه‌های دانشگاه، کمبود فرصت‌های شغلی و دشواری‌های پیش روی جوانان برای ساختن آینده‌ای در داخل کشور، از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در اعتراضات هستند.
جوری تاولاهو، دانشجوی ۲۲ ساله پزشکی، در گفت‌وگو با رویترز اظهار داشت که فساد و وعده‌های عملی‌نشده طی ۱۳ سال حکومت انباشت شده‌اند و جوانان برای مطالبه حقوق خود به خیابان آمده‌اند.
یکی دیگر از معترضان جوان نیز گفت که آن‌ها ماه‌ها به‌صورت مسالمت‌آمیز اعتراض کرده‌اند، اما نتوانسته‌اند صدای خود را به گوش مسئولان برسانند.
راما درخواست استعفا را رد می‌کند
ادی راما، رهبر حزب سوسیالیست که از سال ۲۰۱۳ تاکنون نخست‌وزیر آلبانی بوده است، اعلام کرده که با وجود فشار ناشی از اعتراضات، استعفا نخواهد داد.
راما که در انتخابات سال گذشته برای چهارمین دوره به پیروزی رسید، مشروعیت دولت خود را بر نتایج انتخابات استوار می‌داند.
او گروههای مخالف محافظه‌کار را مسئول خشونت‌ها معرفی کرده است. راما ضمن به رسمیت شناختن حق مردم برای اعتراض مسالمت‌آمیز، تأکید کرده که حمله به ساختمان‌های عمومی، کسب‌وکارها یا نیروهای پلیس را تحمل نخواهد کرد.
او همچنین اعلام کرده است که دولت به اداره کشور ادامه خواهد داد و وعده داد که «نظم برقرار خواهد شد».
در مقابل، معترضان تأکید می‌کنند که مقام‌های سیاسی باید در قبال اتهامات فساد و مشکلات اجتماعی پاسخ‌گو باشند.
نکته قابل توجه این است که دامنه تظاهرات از چارچوب مخالفت‌های سیاسی سنتی فراتر رفته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد نارضایتی در آلبانی دیگر صرفاً به رقابت میان احزاب محدود نیست و مشکلات اقتصادی، فساد اداری، آینده جوانان و حفاظت از محیط زیست نیز به محورهای اصلی اعتراضات تبدیل شده‌اند.