تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
شنبه، ۲۰ تیر ۱۴۰۵
منبع: «چپ» (soL)
جمعه، ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶
آیا معضل اس-۴۰۰ «حزب عدالت و توسعه» امروز حل میشود؟
در پی برگزاری نشست ناتو در آنکارا، پرسشها درباره اف-۳۵ و اس-۴۰۰ همچنان پابرجا است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بلافاصله پس از فرود در آنکارا اعلام کرد که آنها تحریمهای «کاتسا» علیه ترکیه را لغو خواهند کرد.
ایالات متحده در سال ۲۰۲۰ به دلیل خرید سامانههای پدافند هوایی اس-۴۰۰، اعمال تحریمهای «کاتسا» علیه ترکیه را آغاز کرد. بر اساس قانونی که در سال ۲۰۲۰ توسط کنگره آمریکا تصویب شد، فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه تا زمانی که این کشور سامانههای اس-۴۰۰ را در اختیار داشته باشد، ممنوع است. بنابراین، از نظر دولت واشنگتن، پیششرط خرید جنگندههای اف-۳۵، خروج سامانههای اس-۴۰۰ از خاک ترکیه است.
در طول این اجلاس، ترامپ پیش از بازگشت به کشورش، پیامهای ضد و نقیضی درباره اف-۳۵ ارسال کرد و گفت: «من هنوز تصمیمی درباره اف-۳۵ نگرفتهام.» بلافاصله پس از ترامپ، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور از «حزب حاکم عدالت و توسعه»، یک کنفرانس مطبوعاتی برگزار کرد؛ او در ابتدا گفت: «همچنان ما را دنبال کنید» و سپس در پاسخ به سوالات مداوم خبرنگاران اظهار داشت: «زمانی که جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه تحویل داده شوند، تمام دنیا خواهند گفت: ایالات متحده به وعده خود عمل کرد.»
برای اینکه این تحویل صورت گیرد، ترکیه باید از شر سامانههای پدافند هوایی اس-۴۰۰ ساخت روسیه خلاص شود. این احتمال وجود دارد که این سامانهها به یک کشور ثالث فروخته شوند. تایید روسیه نیز برای فروش اس-۴۰۰ها الزامی است. ادعا میشود که روسیه، در اصل، مانع فروش این سامانهها به یک کشور ثالث نخواهد شد. همچنین ادعا شده است که ایالات متحده تمایل مثبتی به فروش اس-۴۰۰ها به یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس دارد.
سلوی: معامله امروز اعلام خواهد شد
عبدالقادر سلوی، ستوننویس روزنامه هوادار دولت «حریت»، ادعا کرد که سامانههای اس-۴۰۰ فروخته شدهاند. به گفته سلوی، این معامله امروز اعلام خواهد شد. سلوی درباره کشوری که این سامانههای دفاعی به آن فروخته شده است، اظهار داشت: «اس-۴۰۰ها به یک کشور در حوزه خلیج [فارس] میروند. دیروز جزئیات نهایی در حال بررسی بود. گفته شد که جزئیات نهایی در نیمهشب حل و فصل شده است. برخی میگویند به امارات متحده عربی است، برخی دیگر به قطر اشاره میکنند. بهترین کار این است که منتظر اعلام رسمی بمانیم.»
بوستان: «ترکیه [سامانهها را] به کشوری خواهد فروخت که هیچکس نتواند به آن «نه» بگوید، زیرا آن کشور روابط خود را هم با روسیه و هم با آمریکا حفظ میکند»
یکی دیگر از چهرههای نزدیک به دولت، یعنی یحیی بوستان، ستوننویس روزنامه «ینی شفق» نیز درباره این موضوع نوشت. بوستان در مقاله خود اظهار داشت که نیاز به یک اقدام جدید و شفاف در خصوص اف-۳۵ها در این نشست، با »تصمیم لغو تحریمها» برآورده شد و در ادامه چنین نوشت:
«وقتی بحث لغو تحریمهای کاتسا پیش میآید، موضوع به نحوی همیشه دوباره به اس-۴۰۰ها ختم میشود. برخی روزنامهها نوشتند که این سامانهها به [کشورهای حوزه] خلیج [فارس] فرستاده خواهند شد. این موضوع به طور گسترده در محافل ناتو مورد بحث قرار گرفت. سوال این بود که آیا آنها به یک کشور ثالث ارسال میشوند، و اگر چنین است، آن کشور کدام خواهد بود. تحلیل من: اگر اس-۴۰۰ها فروخته شوند، به کشوری فروخته خواهند شد که بیشترین خشم تهران را در جریان بحران ایران برانگیخته است و بنابراین نیاز مبرمی به سامانههای پدافند هوایی و زمینی دارد؛ کشوری که روابط خود را با ترکیه، روسیه و آمریکا حفظ میکند، و به عبارتی به هر کشوری که هیچکس نتواند به آن “نه” بگوید. در مقابل، نیاز است که قابلیتهای باقیمانده سامانه پدافند هوایی بومی و ساخت داخل ترکیه (به عنوان مثال با سامانه SAMP-T) پشتیبانی و تقویت شود. (نکته: سامانه پدافند هوایی سیپر (Siper) به قابلیتهایی بسیار فراتر از آنچه علناً اعلام شده، دست یافته است. ظرف چند سال آینده، نیازهای پدافند هوایی ترکیه به طور کامل توسط توانمندیهای داخلی تامین خواهد شد.)»
احتمال امارات متحده عربی و ایران
برنامه استقرار سامانههای اس-۴۰۰ در دبی، ناشی از درگیریهای منطقه و نیازهای دفاعی آن است.
امارات متحده عربی که یکی از نزدیکترین متحدان واشنگتن در منطقه به شمار میرود، در زمره کشورهایی بود که بیشترین آسیب را از حملات تهران در جریان جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران که از ۲۸ فوریه آغاز شد، متحمل گردید.
این وضعیت همچنین میتواند به طور غیرمستقیم از جنگ منطقهای که توسط ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در جریان است، حمایت کند.
موضوع اس-۴۰۰ اصلاً چه بود؟
ترکیه در پایان سال ۲۰۱۷ قراردادی را با روسیه برای خرید دو سامانه اس-۴۰۰ امضا کرد که خرید یکی از آنها اختیاری بود. مقامات اعلام کردند که پیشپرداخت این سامانههای اس-۴۰۰ با هزینه کل ۲.۵ میلیارد دلار به دولت روسیه منتقل شده است. اولین قطعات در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۹ به ترکیه تحویل داده شد.
پنج روز بعد، ایالات متحده اعلام کرد که در حال حذف ترکیه از روند تولید جنگندههای نسل جدید اف-۳۵ است؛ پروژهای که ترکیه یکی از شرکای آن بود. متعاقباً، تصمیم برای اعمال تحریمهای «کاتسا» علیه ترکیه در دسامبر ۲۰۲۰ اتخاذ شد و در آوریل ۲۰۲۱ به اجرا درآمد.
https://haber.sol.org.tr/haber/akpnin-s-400-cikmazi-bugun-mu-cozuluyor-411569