تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
یکشنبه، ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
منبع: «چپ» (soL)
سهشنبه، ۳ مارس ۲۰۲۶
ارزیابی کمال اوکویان از حمله به ایران: «ایالات متحده کشوری شکستناپذیر نیست؛ بارها شکست داده شده است»
با پایان یافتن چهارمین روز حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران، کمال اکویان، دبیرکل حزب کمونیست ترکیه، برای ارزیابی تحولات در شبکه «soL TV» حضور یافت. محور اصلی این برنامه، رابطه میان امپریالیسم و سرمایه بود، بهویژه با توجه به موضعگیریهای تهاجمی فزاینده دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در دوره دوم ریاستجمهوری او.
کمال اکویان اظهار داشت که علیرغم تمام تضادهای میان دموکراتها و جمهوریخواهان در ایالات متحده، آنها در واقع مکمل یکدیگرند، و انحصارات چندملیتی که طبقه حاکم در آمریکا محسوب میشوند، در خدمت منافع امپریالیسم ایالات متحده عمل میکنند. اکویان در ادامه چنین گفت:
«ایالات متحده یک قدرت هژمونیک است. هژمونی آن توسط ظهور چین تهدید میشود. برای محافظت از این موقعیت، آمریکا نیازی به صلح ندارد؛ امپریالیسم هرگز صلحطلب نیست. ایالات متحده در این مرحله ناچار است جنگطلبتر باشد و این موضوع ارتباطی با شخص ترامپ ندارد.»
«پنهان شدن پشت اسرائیل، برای تمامی عناصر امپریالیستی در جهان امروز حرکتی بسیار هوشمندانه است»
اکویان با بیان اینکه فشارها و حملات آمریکا علیه ایران موضوع جدیدی نیست، گفت:
«محاصرهها، سیاستهای تحریمی، تحریمهای تجاری و اقدامات نظامی گاهوبیگاه، سابقه طولانی دارند و بسیار پیش از ترامپ آغاز شدهاند.»
علیرغم این شرایط، اکویان به مقاومت غیرمنتظره ایران که پس از حملات اخیر پدیدار شد، اشاره کرد. وی با یادآوری حملات ایران به پایگاههای آمریکا در خلیج [فارس]، تأکید کرد که نوعی وضعیت شوک و تردید در ایالات متحده به وجود آمده است.
اکویان در ادامه چنین گفت:
«دولت ایالات متحده با این ادعا که “حتی اگر ما حمله نمیکردیم، اسرائیل این کار را میکرد”، مسئولیت را به گردن اسرائیل انداخت. این درست نیست. پنهان شدن پشت اسرائیل، امروزه یک تاکتیک بسیار هوشمندانه برای تمامی عناصر امپریالیستی در جهان است. ما از آمریکایی حرف میزنیم که پشت اسرائیل پنهان شده، اما ایالات متحده صرفاً برای امنیت اسرائیل به ایران حمله نکرد. ایالات متحده در تلاش است تا از منافع خود محافظت کند. منافع امپریالیسم آمریکا با منافع تمام مردم جهان در تضاد است.»
پس، هدف ایالات متحده چیست؟
کمال اکویان دلایل پشت پرده حمله آمریکا به ایران را به شرح زیر برشمرد:
امنیت اسرائیل: ایالات متحده در تلاش است تا سیستم جدیدی را ایجاد کند؛ یک ساختار سیاسی و اقتصادی که ترکیه را نیز شامل میشود و در جغرافیایی فراتر از خاورمیانه (که میتوانیم آن را از قفقاز تا شمال آفریقا گسترش دهیم) امتداد مییابد. اسرائیل در مرکز این سیستم خواهد بود. ایران تقریباً تنها مانع باقیمانده در این مسیر است. جنبش فلسطین ضربه خورده و عراق و سوریه سرنگون شدهاند. ما رژیمهای قدیمی را خوب نمیدانیم، اما آنها مانع بودند؛ اینها کشورهایی بودند که از دوران شوروی باقی مانده بودند. اگر آنها ایران را نیز سرنگون کنند، دیگر هیچ مانعی در برابر این تصویر باقی نخواهد ماند.
تصاحب منابع غنی انرژی ایران: درست همانطور که انگلیسیها و آمریکاییها در دوران شاه قدرت قابلتوجهی بر نفت ایران داشتند، میخواهند دوباره همان کار را انجام دهند.
هژمونی ایالات متحده: وقتی آمریکا این اقدامات را آغاز میکند، میخواهد این ایده را تحمیل کند که “هر چه من بگویم همان میشود.” و ترامپ بازیگر بسیار مناسبی برای این کار است. او چه گفت؟ “من حقوق بینالملل یا اخلاق را به رسمیت نمیشناسم.”»
مهار چین: این نیز یک هدف استراتژیک مهم است. بنابراین، دلایل درهمتنیدهای وجود دارد.
ایالات متحده کشوری شکستناپذیر نیست؛ این کشور بارها طعم شکست را چشیده است»
کمال اکویان در ارزیابی وقایع بعدی، روزنامهنگارانی را که ایران را مسخره میکردند «غیراخلاقی» توصیف کرد و از گرایش به دیدن همه چیز از دریچه «آمریکامحوری» انتقاد نمود.
اکویان با بیان اینکه «ایالات متحده کشوری شکستناپذیر نیست و بارها طعم شکست را چشیده است»، تأکید کرد که جنگ مستلزم منابع بسیار عظیم است. وی خاطرنشان کرد که ایالات متحده منابع تسلیحاتی خود را در پهنه جغرافیایی وسیعی، بهویژه در اوکراین، به کار گرفته است. دبیرکل حزب کمونیست ترکیه با اشاره به اینکه اوضاع در داخل ایران نیز آسان نیست، گفت: «از سال ۱۹۷۹، آزادیها به شدت محدود شده است. مردم زندانی، کشته و اعدام شدهاند. علاوه بر این، کشور در فقر عمیقی به سر میبرد و تحت محاصره اقتصادی است.» وی همچنین اظهار داشت که منابع ایران نامحدود نیست و در ادامه چنین گفت:
«پارامترهای بینالمللی و تحولات منطقه بسیار حائز اهمیت هستند. جمعیت قابلتوجهی از شیعیان در این جغرافیا حضور دارند که وقتی به آن مینگریم، عاملی است که رژیمهای مرتجع عرب را تهدید میکند. موازنههای داخلی در ایالات متحده نیز مهم هستند؛ مردم شروع به اتخاذ مواضع رادیکالتری کردهاند.جنگ در ایران و کشتار در فلسطین، مشروعیت نه تنها ترامپ، بلکه کل ایالات متحده را تضعیف کرده است. ایران وظیفه دشواری بر عهده دارد، اما ایالات متحده شکستناپذیر نیست. همه چیز به مبارزه بستگی دارد. هرچه جنبشهای مستقل و طبقاتیِ انقلابی در منطقه بیشتر وارد مبارزه شوند، احتمال شکست امپریالیسم آمریکا بیشتر میشود.»
کمال اکویان با اشاره به این ادعا که ایران پایگاههای ترکیه را به دلیل ناتو بودن هدف قرار نداده است، به جریانهایی اشاره کرد که از جنگ به عنوان فرصتی برای تمجید از ناتو سوءاستفاده میکنند. اکویان با بیان اینکه این تصور که ناتو امنیت کشورها را تضمین میکند یک توهم است، درباره ترکیه چنین گفت:
«مگر در صورت وقوع تحولی بسیار خاص، ایران به هیچ نقطهای در خاک ترکیه حمله نخواهد کرد. این موضوع دلایل سیاسی دارد. ترکیه در کنار ایالات متحده و اسرائیل، به دلیل برخی ملاحظات به روابط خود با ایران ادامه میدهد. ترکیه یکی از دروازههای ایران به دنیای بیرون است. میان اظهارات اردوغان و فیدان تفاوت وجود دارد؛ این اختلاف ممکن است واقعی باشد یا یک تقسیم کار برنامهریزیشده. اما از یک مرحله به بعد، دیگر اهمیتی ندارد، زیرا ترکیه در حال همکاری با ایالات متحده است.»
بحث درباره ماده ۵ ناتو: «در مقطعی، ممکن است قوانین بیاهمیت شوند»
اکویان تأکید کرد که ایالات متحده در حال حاضر نیازی به استفاده مستقیم از پایگاههای مستقر در ترکیه ندارد، اما خاطرنشان کرد که این احتمال وجود دارد که آمریکا در مقطعی ترکیه را در این زمینه تحت فشار قرار دهد.
کمال اکویان با یادآوری اینکه از [خاک] سوریه و عراق استفاده شده، ناوهای هواپیمابر متعددی وارد منطقه شدهاند و قبرس نیز وارد این معادله شده است، با احتیاط به اوضاع نگریست و گفت: «ما نمیدانیم فردا چه اتفاقی خواهد افتاد.»
اکویان همچنین اظهار داشت که بحث بر سر ماده ۵ ناتو ممکن است در مقطعی بیاهمیت یا نامربوط شود. او گفت: «اگر این ماده در خدمت منافع خودِ ایالات متحده نباشد، آنها به آن استناد نخواهند کرد.»