تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
شنبه، ۱۴ تیر ۱۴۰۵
منبع: «چپ» (soL)
جمعه، ۳ ژوئیه ۲۰۲۶
وزیر امور خارجه، فیدان: سیاستهای ترامپ با اهداف راهبردی ترکیه همسو است
وزیر امور خارجه، هاکان فیدان، پیش از اجلاس سران ناتو که در ۷ و ۸ ژوئیه در آنکارا برگزار میشود، اظهاراتی بیان کرد.
فیدان استدلال کرد که سیاستهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اهداف استراتژیک ترکیه همسو است و مدعی شد: «وقتی روابط ترکیه و آمریکا در مسائل خاصی واقعاً خوب باشد، تأثیر مثبتی بر ثبات منطقه میگذارد.»
فیدان در خصوص تحریمهای اعمالشده علیه ترکیه تحت «قانون مقابله با مخالفان آمریکا از طریق تحریمها» (کاتسا/CAATSA) گفت: «ما در این زمینه نیز گامهای لازم را برمیداریم؛ چرا که هم رئیسجمهور ما و هم آقای ترامپ اراده قوی برای لغو آن دارند.»
فیدان اظهار داشت که «هیچ مسألهای وجود ندارد که ایجاد یک رابطه بد میان ترکیه و آمریکا را ضروری کند»، و اشاره کرد که ممنوعیت فروش جنگندههای اف-۳۵ میتواند به دلیل تغییرات در «کاتسا» لغو شود.
«سیاستهای ترامپ با اهداف استراتژیک ترکیه همسو است»
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه، به پرسشهای هانده فیرات در شبکه تلویزیونی «سیانان ترک» پاسخ داد.
فیدان با اشاره به اینکه روابط با ایالات متحده در طول سالها فراز و نشیبهایی داشته است، گفت که امور تجاری، اقتصادی، روابط مردم با مردم، آموزش و فناوری «بسیار خوب» پیشرفت کرده است.
فیدان گفت: «بهویژه در رابطه با مسائل ژئوپلیتیک… تغییر در سیاست آمریکا در قبال سوریه که از زمان دولت اوباما آغاز شد، یعنی تغییر مسیر از مبارزه با بشار اسد و رژیم او به سمت مبارزه با داعش و حمایتی که از «یگانهای مدافع خلق» (YPG) صورت گرفت، یک مسأله سیاستی را ایجاد کرد که امنیت ملی ترکیه را تهدید میکرد. در دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، این سیاست به طور رسمی کنار گذاشته شد»؛ وی افزود که این امر بزرگترین زمینه اختلاف میان دو کشور را از بین برده است.
فیدان اظهار داشت که اهداف استراتژیک ترکیه با سیاستهای ترامپ در زمینه پایان دادن به جنگ در اوکراین و ایجاد ثبات در سوریه و عراق همسو است و افزود: «موضوع دستیابی به صلح در لبنان حائز اهمیت است. ما توانستیم تا حدودی در زمینه طرح صلح غزه و متوقف کردن جنگ با یکدیگر همکاری کنیم. وقتی روابط ترکیه و آمریکا در مسائل خاصی واقعاً خوب باشد، تأثیر مثبتی بر ثبات منطقه میگذارد.»
«ما در حال برداشتن گامهای لازم در خصوص کاتسا هستیم»
فیدان گفت ترکیه انتخابهای آگاهانهای انجام میدهد و در راستای اهداف خود وارد مذاکره میشود؛ وی همچنین اظهار داشت که مسائل حلنشدهای با کنگره آمریکا وجود دارد که از آن جمله میتوان به «قانون مقابله با مخالفان آمریکا از طریق تحریمها» اشاره کرد.
فیدان گفت: «هر از گاهی ممکن است تصمیمات خاصی در رابطه با ترکیه اتخاذ شود، اما در حال حاضر تنها جنبه منفی که اهمیت نهادی پایدار دارد و موضوعی آزاردهنده است، تحریمهای کاتسا است.» وی در ادامه اشاره کرد که بسیاری از کشورها در ۳ تا ۴ سال گذشته تحریمهای خود را علیه ترکیه لغو کردهاند. فیدان اظهار داشت که اکثر این تحریمها «اداری بودند و نه قانونی» و افزود:
«ما در این زمینه نیز در حال برداشتن گامهای لازم هستیم؛ چرا که هم رئیسجمهور ما و هم آقای ترامپ اراده قوی برای رفع این موضوع دارند. هنگامی که دو رهبر در سپتامبر گذشته در واشنگتن با یکدیگر ملاقات کردند، اراده خود را در این خصوص ابراز داشتند و به ما وزیران دستور داده شد تا این مسأله را حل کنیم. وزیر دفاع ما و من به طور فشرده در حال کار بر روی این موضوع هستیم، اما در مجموع، رابطه به خوبی پیش میرود.»
«تحریمهای کاتسا ممکن است در آینده نزدیک لغو شوند»
فیدان در پاسخ به این پرسش که آیا تحریمهای «کاتسا» لغو خواهند شد یا خیر، گفت: «مراحل مشخصی وجود دارد. تلاشهای مستمری در این مسیر در حال انجام است. با اجرای این گامها، عموم مردم نتیجه آن را خواهند دید.»
فیدان با اشاره به اینکه این اتفاق میتواند در آینده نزدیک رخ دهد، اظهار داشت: «زیرا مدت زمان لازم برای انجام اقدامات اداری و زمان مورد نیاز برای تکمیل روند قانونی در کنگره همیشه یکسان نیست. اما از نظر اداری و اجرایی، هیچ مشکلی از نظر اراده دولتها وجود ندارد. با این حال، باید دید که این روند در کنگره آمریکا چگونه پیش خواهد رفت.»
«هیچ مسألهای وجود ندارد که ایجاد خصومت میان ترکیه و آمریکا را ضروری کند»
فیدان در پاسخ به این پرسش که آیا موضوعی که ترامپ از آن به عنوان یک «سورپرایز» یاد کرده، موضوع فروش موتورهای جت درخواستی از ایالات متحده برای جنگنده «قاآن» بوده است یا نه، اینگونه پاسخ داد:
«ما به طور جدی در تلاش هستیم تا تحریمها علیه ترکیه را به طور کلی لغو کنیم. موضوع کاتسا جنبه قانونی دارد، اما ما تلاش بسیار سیستماتیکی نیز برای لغو تحریمها در سایر زمینهها داشتهایم. ما در حال مشاهده آثار این تلاشها هستیم؛ از یک سو پرونده «هالکبانک» (Halkbank) و از سوی دیگر رفع موانع در سایر بخشهای درخواستی ترکیه و بازگشت به یک رابطه منطقیتر.»
فیدان اظهار داشت که دولت ترامپ هیچ توجیه منطقی برای عدم فروش سلاح و مهمات به ترکیه ندارد، در حالی که بسیاری از کشورهای غیرعضو ناتو که منافع مشترک چندانی با آمریکا ندارند، این تجهیزات را به دلایل تجاری خریداری میکنند. وی افزود که آنها تأثیرات برخی از رویکردهای سیاسی ضدترکیه را که در طول سالها شکل گرفته است در چنین حوادثی مشاهده میکنند و در حال تلاش برای حل این مسأله هستند.
فیدان با بیان اینکه نمیخواهد از طرف ایالات متحده درباره آنچه ترامپ اعلام خواهد کرد صحبت کند، گفت: «از نظر روابط دوجانبه، هیچ موضوعی وجود ندارد که ایجاد یک رابطه بد میان ترکیه و آمریکا را ضروری کند.»
فیدان اظهار داشت که نقاط اختلافی در مسائل منطقهای وجود دارد اما آنها قادر به گفتگو درباره این مسائل هستند؛ وی افزود: «در حالی که حوزه بسیار گستردهای از روابط وجود دارد که میتواند هر دو طرف را تغذیه کند، جلو نبردن آن و قربانی کردن این روابط به پای سیاستهای هویتی و ایدئولوژیهای مخالف، چیزی نیست که بازیگران عاقل و منطقی بتوانند آن را درک کنند.».
«فکر میکنم موضوع اف-۳۵ بعد از کاتسا مطرح خواهد شد»
فیدان در پاسخ به این پرسش که «آیا بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ یک احتمال واقعگرایانه است؟» گفت: «ما باید در اینجا یک تمایز قائل شویم. لغو ممنوعیت فروش اف-۳۵، پس گرفتن آنچه قبلاً دریافت کردهایم و دریافت آنچه ممکن است در آینده در صورت تمایل دریافت کنیم، دو موضوع کاملاً جداگانه از بازگشت به این برنامه به عنوان یکی از شرکای تولیدکننده است.»
فیدان با بیان اینکه لغو ممنوعیت فروش مسأله سادهتری است، گفت: «این یک تصمیم اداری است. فکر میکنم این اتفاق بعد از کاتسا رخ خواهد داد.»
فیدان اشاره کرد که موضوع بازگشت به برنامه اف-۳۵ به تصمیم جدیدی بستگی دارد که باید توسط کنسرسیوم اتخاذ شود و یادآور شد که شرکای کنسرسیوم در سالهای گذشته تصمیمی گرفته بودند که ترکیه را از این برنامه کنار گذاشت.
«منافع در حال تغییرند»
فیدان در پاسخ به پرسشی درباره اینکه ایالات متحده چگونه ترکیه را در منطقه تعریف میکند و آیا رابطه بین دو کشور متوازن است یا نه، گفت: «این رابطه یک جنبه متغیر و یک جنبه ثابت دارد.»
وزیر امور خارجه، فیدان، اظهار داشت که «این واقعیت که دو کشور در یک اتحاد امنیتی مشترک شانه به شانه هم ایستادهاند، جنبه دائمی و ثابت رابطه است»؛ وی افزود که جنبه متغیر رابطه، منافع در حال تغییر این کشورها در منطقه و جهان است.
فیدان گفت: «در روابط فرااطلسی، منافع اروپا در حال تغییر است و منافع آمریکا نیز تغییر میکند. در داخل اروپا، بازیگران میان خود دچار مرزبندی و اختلاف نظر هستند. وضعیت مشابهی نیز در روابط میان ترکیه و آمریکا وجود دارد»؛ وی در ادامه افزود که این شرایط از یک دولت به دولت دیگر و از یک مقطع سیاسی به مقطع دیگر تغییر میکند.»