تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
۱۰ مرداد ۱۴۰۴
منبع: تهران تایمز
نویسنده: سندوس الاسعد
۲۷ ژوئیه ۲۰۲۵
بدرود زیاد رحبانی، نماد هنر مقاومت
بیروت – روز شنبه، زیاد رحبانی، هنرمند انقلابی، فرزند مکتب هنری ارجمند رحبانی، پس از مبارزهای سخت با بیماری، در سن ۶۹ سالگی درگذشت.
زیاد رحبانی در ژانویه ۱۹۵۶ از والدین هنرمندش، عاصی رحبانی و فیروز، متولد شد.
رحبانیِ فقید، نبوغ موسیقی و تئاتر را با هم ترکیب کرد، و جسورانه به مضامین هویت، سیاست و مقاومت پرداخت. نخستین اثر ادبی او در سن ۱۲ سالگی در اواخر دهه ۱۹۷۰ منتشر شد.
او به عنوان گوینده رادیو کار میکرد و برنامههای طنز انتقادی از سیاست، جامعه و فساد ارائه میداد. او همچنین روزنامهنگار بود و برای روزنامههایی مانند «النداء»، «النهار» و «الاخبار» مینوشت، و به خاطر مواضع چپگرایانه طرفدار مقاومت و عشق مطلق و شدیدش به سید حسن، دبیرکل شهید حزبالله، شناخته میشد.
آخرین سخنان زیاد رحبانی این بود: «زندگی بدون سید حسن نصرالله جهنم است. اگر بمیرم، از غم فقدان او خواهد بود، نه از بیماری.»
رحبانی دو بار با سید نصرالله ملاقات کرد. در اولین ملاقاتشان، او خود را بسیار خجالتی، پر از احساس حیرت، خجالت و شوک توصیف کرد.
در دومین ملاقاتشان، او با لهجه تند جنوبی گفت: «من امروز آمدهام و میخواهم با شما بمانم. نمیخواهم بروم. میخواهم با شما زندگی کنم. اگر بخواهید، میتوانم مثل شما (مسلمانان شیعه) نماز بخوانم و روزه بگیرم. لطفاً، اجازه دهید با شما بمانم.»
سید نصرالله لبخندی زد و به او گفت: «دنیا تو را دوست دارد چون شیعه نیستی. ما مردمی هستیم که برای بیعدالتی مقدر شدهایم. مسیحی بمان تا محبوب بمانی. همین که با مقاومت و یک هنرمند واقعی هستی برایت کافی است.»
او در یکی از مصاحبههایش گفت که مادرش، فیروز، سید حسن نصرالله را دوست دارد و اظهار داشت که «حمله به فیروز به خاطر گرامی داشتن سید نصرالله به نفع اسرائیل است» و تأکید کرد: «اگر فیروز با مقاومت نبود، بین ما مشکلی پیش میآمد و من آهنگهای او را نمیساختم.»
«من از انتخابهای حزبالله حمایت میکنم، حتی اگر در دورترین نقاط جهان بجنگد (اشاره به دفاع از سوریه در سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۸ در مواجهه با شبهنظامیان تکفیری)» و پرسید «حزبالله چطور میتواند به سوریه نرود، در حالی که از کل منطقه در برابر حملهای که با آن مواجه است، دفاع میکند؟»
رحبانی فقید معتقد بود که سرنوشت سوریه و لبنان مشترک است و هیچ بحرانی در سوریه نمیتواند بدون تأثیر بر لبنان وجود داشته باشد. رحبانی پیشبینی کرد که ویرانیهای بیشتری در سوریه رخ خواهد داد، اما پایانی وجود خواهد داشت.
حزبالله در سوگ درگذشت رحبانی نشست. در این بیانیه آمده است: «او از طریق هنر و مواضعش، الگویی از هنر هدفمند در خدمت ملت و بشریت را تجسم بخشید.»
حزبالله خاطرنشان کرد که رحبانی «تصویر واقعی میهنی را که هر انسانی آرزوی آن را دارد – میهنی سرشار از وحدت، فرهی و همزیستی – بر صحنه خود ترسیم کرد. او به منبع الهام برای همه انسانهای آزاده در دفاع از آرمانهای عادلانه تبدیل شد.»
حزبالله تأکید کرد که رحبانی «با میراث جاودانهاش، همچنان چراغ امیدی برای نسلهای آینده خواهد بود که از سرچشمه هنر و اندیشه خود برای ساختن میهنی آزاد و مقاوم بهره خواهد برد.»
بسیاری از مقامات و چهرههای سیاسی، اجتماعی و هنری در سوگ مرگ او نشستند. رئیسجمهور جوزف عون گفت که رحبانی «نه تنها یک هنرمند، بلکه یک چهره فکری و فرهنگی کامل بود.» رئیسجمهور افزود: «بیش از آن، او یک وجدان زنده، صدایی سرکش علیه بیعدالتی و آینهای صادق برای رنجدیدگان و به حاشیه راندهشدگان بود. او درباره درد مردم مینوشت و بدون هیچ ابهامی با تار حقیقت مینواخت.»
نواف سلام، نخست وزیر لبنان، اظهار داشت: «با درگذشت زیاد رحبانی، لبنان یک هنرمند فوقالعاده خلاق و صدایی آزاد را از دست میدهد که به ارزشهای عدالت و کرامت وفادار ماند و تعهد عمیقی به مسائل انسانی و ملی داشت
نبیه بری، رئیس پارلمان، به نوبه خود گفت: «ملودی غمانگیز است، اشعار دلخراش هستند و پردهای سیاه بر فصلی انسانی و به رهبری رحبانی افتاده است که هرگز نمیمیرد.»
زیاد رحبانی به عنوان ادای احترام به مبارزان شریف و وفادار زندگی کرد. او از هنر و شهرت خود برای بالا رفتن از شانههای مردم و رفقایش سوءاستفاده نکرد. او آیندهای از سلطه امپریالیستی و صهیونیستی را پیشبینی میکرد، زیرا او خوانندهای زیرک از دنیای در حال تغییر در عصر هنر رو به زوال بود.
این هنرمند فقید فاش کرد که بارها دعوتهای سفارت ایالات متحده در بیروت را رد کرده بود.
او یک انترناسیونالیست لبنانی بود که تا آخرین نفس خود معتقد بود که «آزادسازی فلسطین ممکن است، حتی اگر مدت زمان زیادی طول بکشد.»
«جبهه خلق برای آزادی فلسطین» در سوگ این هنرمند نشست و خاطرنشان کرد که او «وجدان ملی زنده و روشنفکری بود که با آرمانهای مردمش درگیر بود، از فقرا حمایت میکرد و بیعدالتی را رد میکرد.»
رحبانی به عنوان نمادی از شورش فرهنگی و نابغهای در تئاتر سیاسی طنزآمیز زندگی کرد. لبنان خالقی سرسخت و جسور را از دست داد که صدای فقرا و تجسم خاطره ملتی پر از زخم بود. او یکی از محترمترین نمادهای هنر، اندیشه و فلسفه اومانیستی لبنان بود. او حاضر نشد اصول خود را به خاطر درهمهایی که امپراتوری رسانهای ضد مقاومت خلیج فارس ارائه میداد، زیر پا بگذارد.
https://www.tehrantimes.com/news/516134/Farewell-Ziad-Rahbani-icon-of-resistance-art