تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
منبع: «چپ» (soL)
۳۰ مارس ۲۰۲۵
پکن از طرح شرکت هنگ کنگی برای فروش بنادر کانال پاناما به یک شرکت آمریکایی جلوگیری کرد

رقابت آمریکا و چین که پس از به قدرت رسیدن دونالد ترامپ در کانال پاناما آغاز شد، در حال داغ شدن است.
طبق گزارشها، تنظیمکنندههای چینی ضدانحصار در حال بررسی قرارداد یک کنسرسیوم آمریکایی برای دو بندر در منطقه کانال پاناما هستند، و این معامله که قرار بود هفته آینده آغاز شود، به حالت تعلیق درآمده است.
این قرارداد، به رهبری شرکت آمریکایی بلکراک، بزرگترین مدیر دارایی جهان با دارایی عظیم ۱۱٫۶ تریلیون دلار، در اوایل ماه جاری اعلام شد و توسط ایالات متحده به عنوان راهی برای «کاهش تنش در منطقه» در نظر گرفته شد. بلکراک موافقت کرد گروهی را برای خرید شرکت هنگکنگی سی.ک. هاچیسون که سهم کنترل کننده در ۴۳ بندر، شامل ۱۹۹اسکله در ۲۳ کشور در سراسر جهان را دارد، رهبری کند.
اما، «اداره دولتی تنظیم بازار» بالاترین تنظیم کننده بازار چین ، در پاسخ به پرسش روزنامه دولتی «تا کونگ پائو» گفت «بر اساس قانون برای حفظ رقابت منصفانه در بازار و حفظ منافع عمومی» تحقیقاتی را درباره این معامله آغاز کرده است. این اظهارات روز جمعه در وب سایت «دفتر امور هنگ کنگ و ماکائو» چین بازنشر یافت.
به گزارش روزنامه «ساوت چاینا مورنینگ پست»، به نقل از یک منبع نزدیک به شرکت هنگ کنگی، پس از این اظهارات، سیکی هاچینسون تصمیم گرفت که «قرارداد دو بندر پاناما در هفته آینده به طور رسمی امضا نشود».
کانال برای کشتیهای تجاری و نظامی حیاتی است
کانال ۸۲ کیلومتری یک گذرگاه اصلی برای کشتیهای باری و کشتیهای نظامی بین اقیانوسهای اطلس و آرام است و حدود ۴ درصد تجارت دریایی جهان و بیش از ۴۰ درصد از ترافیک کانتینری ایالات متحده از این کانال عبور میکند.با این حال، تنشها بین چین و ایالات متحده اخیراً افزایش یافته است. دولت ترامپ اعلام کرد که بر تمامی کالاهای وارداتی از چین تعرفههای ۲۰ درصدی جدید اعمال خواهد کرد، و چین نیز با اقدامات تلافی جویانه پاسخ داد. انتظار میرود دولت ترامپ هفته آینده تعرفههای بیشتری را بر شرکای تجاری خود اعلام کند.
کانال پاناما در اوایل قرن بیستم توسط ایالات متحده ساخته شد و در سال ۱۹۱۴ تکمیل گردید. کانال در قرن بیستم توسط ایالات متحده اداره میشد، تا اینکه دولت کارتر در معاملهای که بسیاری از جمهوریخواهان در آن زمان با آن مخالف بودند، درباره انتقال کانال به پاناما مذاکره کرد.
کانال که بخش مهمی از اقتصاد پاناما است، در سال ۲۰۲۴ در مجموع حدود ۵ میلیارد دلار سود ایجاد کرد. بر اساس پژوهشی که در دسامبر بوسیله «آی.د.بی. اینوست» منتشر شد، ۲۳٫۶ درصد از درآمد سالانه پاناما از کانال و شرکتهایی است که خدمات مرتبط با فعالیتهای کانال را عرضه میکنند.
ادعای ترامپ مبنی بر وجود «نفوذ چین در کانال»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که مدتها مدعی بود کنترل کانال پاناما در دست چین است، گفته است که کشورش کنترل کانال بین اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام را دوباره به دست خواهد گرفت. اگرچه کانال توسط دولت پاناما کنترل میشود، اما چین در دو طرف این گذرگاه دریایی مهم بندر دارد.
مایک والتز، مشاور امنیت ملی ترامپ، اواخر ماه گذشته به خبرنگاران گفت که دولت پاناما «مذاکراتی را برای رسیدگی به بنادر هر دو طرف کانال آغاز کرده است.»
دولت ترامپ همچنین خواهان ترانزیت رایگان است
اما حذف نفوذ چین فقط یکی از خواستههای ترامپ از پاناما است. خواستههای رئیس جمهور ایالات متحده شامل عدم دریافت هزینه از کشتیهای آمریکایی است. مارکو روبیو، که اولین سفر خارجی خود را به عنوان وزیر امور خارجه به پاناما انجام داد، استدلال کرد که کشتیهای آمریکایی باید اجازه عبور رایگان از این کانال را داشته باشند.
روبیو گفت که ایالات متحده موظف است در صورت حمله از کانال پاناما محافظت کند، و افزود «نامعقول است که آنها مجبور باشند برای عبور از آن هزینه بپردازند.»
