تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
شنبه، ۱۷ مرداد ۱۴۰۵
منبع: «چپ» (soL)
شنبه ۸ اوت ۲۰۲۶
«توافق مکه» در مطبوعات جهان: «پیمان دفاعی به سبک ناتو»
توافق امضاشده میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان در مکه، بازتاب گستردهای در مطبوعات جهان داشت. روزنامه گاردین با توصیف این توافق به عنوان «پیمان دفاعی به سبک ناتو»، نوشت «اولین آزمون این اتحاد سهجانبه میتواند یمن باشد». رویترز این توافق را »نزدیک شدن سه قدرت مهم منطقهای» خواند. الجزیره نیز از عبارت «نخستین نشانه از بازطراحی نظم منطقهای توسط آمریکا-اسرائیل» استفاده کرد.
توافقنامهای که دیروز در مکه توسط رجب طیب اردوغان رئیسجمهور از «حزب عدالت و توسعه»، محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی و شهباز شریف نخستوزیر پاکستان امضا شد، پیشبینی میکند که هرگونه حمله مسلحانه به هر یک از این سه کشور، حمله به همه طرفها تلقی شود.
این توافقنامه که حاوی عبارت «دفاع مشترک» است و احتمال سوق دادن کشور به جنگ توسط حکومت «حزب عدالت و توسعه» را به همراه دارد، بازتاب گستردهای در مطبوعات جهان داشت.
«اولین آزمون پیمان سهجانبه ممکن است در یمن باشد»
روزنامه گاردین با توصیف این توافق به عنوان «پیمان دفاعی به سبک ناتو»، به تشدید درگیری بین عربستان سعودی و جنبش انصارالله (حوثیها) در یمن در ماه گذشته اشاره کرد و اظهار داشت: «اولین آزمون پیمان سهجانبه که مدتهاست در حال آمادهسازی است، ممکن است در یمن باشد.»
این روزنامه همچنین به ضربه سنگینی که انصارالله در یمن به نیروهای تحت حمایت عربستان وارد کرد و منجر به کشته شدن دهها سرباز شد، اشاره کرد. گاردین اظهار داشت که ارزیابیهایی وجود دارد که نشان میدهد ریاض در حال آماده شدن برای یک عملیات نظامی گسترده علیه حوثیها از دریا و احتمالاً از خشکی است.
«این میتواند مقدمهای برای فعالیتهای نظامی گستردهتر باشد»
روزنامه فایننشال تایمز چاپ انگلستان نیز این توافق را به تحولات یمن مرتبط دانست.
این روزنامه نوشت که «ریاض و اسلامآباد ماههاست که مذاکراتی را برای گنجاندن ترکیه، عضو ناتو، در همکاریهای دفاعی موجود انجام میدهند و این روند با تحولات یمن تسریع شده است.»
فایننشال تایمز گزارش داد یک منبع آگاه از این توافق، این پیمان را «پیشدرآمدی برای افزایش فعالیتهای نظامی عربستان سعودی علیه حوثیها» میداند. این منبع با اشاره به اینکه ترکیه دارای داراییهای دریایی است، استدلال کرد که «انتظار میرود ترکیه و پاکستان در این فعالیتها شرکت کنند.» این منبع اظهار داشت که این «نشان دهنده تمایل ترکیه برای مشارکت است و یک تحول بسیار جالب است.»
این روزنامه ارزیابی کرد که اتحاد سهجانبه «میتواند قدرت مالی عربستان سعودی را با تواناییهای نظامی و صنایع دفاعی ترکیه و پاکستان ترکیب کند.»
«آیا ترکیه مجبور به شرکت در حملات علیه یمن خواهد شد؟
بیبیسی همچنین خاطرنشان کرد که اگرچه این توافقنامه دفاع متقابل در برابر حملات طرفین را تصریح میکند، اما تعهدات مشخص کشورها را مشخص نمیکند.
این عدم قطعیت سوالاتی را مطرح کرده است، از جمله اینکه «اگر عربستان سعودی جنگ گسترده خود را با حوثیها از سر بگیرد، آیا ترکیه مجبور به شرکت در حملات به یمن خواهد شد؟» و «اگر درگیری جدیدی بین پاکستان و هند آغاز شود، آیا عربستان سعودی مجبور به اعلام جنگ علیه هند خواهد شد؟»
این گزارش همچنین تأکید کرده است که شرایطی که تحت آن توافقنامه اجرایی خواهد شد، هنوز مشخص نیست.
«نزدیکی سه قدرت مهم منطقهای»
در همین حال، رویترز این پیمان را «نزدیکی سه قدرت مهم منطقهای» در زمانی ارزیابی کرد که حملات ایران و متحدین آن به کشورهای خلیج فارس و پرسشهای مربوط به نقش ایالات متحده در منطقه در حال افزایش است.
در این گزارش اشاره شده است که ترکیه دومین ارتش بزرگ ناتو را دارد، پاکستان دارای قابلیتهای سلاح هستهای است و عربستان سعودی یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت جهان است.
«این نه یک بلوک نظامی جدید است، و نه توافقات دو جانبه یا چند جانبه را باطل میکند»
این توافق همچنین در دستور کار مطبوعات خلیج فارس قرار داشت.
العربیه، مستقر در عربستان سعودی، همچنین پیام ریاض مبنی بر اینکه «این توافق یک بلوک نظامی جدید تشکیل شده علیه کشورهای منطقه نیست» را برجسته کرد.
ریید کریملی، معاون وزیر دیپلماسی عمومی عربستان سعودی، استدلال کرد که این توافق «با هدف دفاع جمعی و بازدارندگی انجام میشود، من متاسفم، من متاسفم که اجتماع جدید یا بلوک فرقهای نیست». کریمی اظهار داشت که این توافق «به جاهطلبیهای هستهای یا مرتبط با مسابقه نیست، بلکه میتواند بیشتر توسعه یابد و قابلیتهای دفاعی سه کشور را فراهم کند.»
کریملی همچنین کرد که این توافق، هیچ یک از توافقها این چیز خوبی است.
«اولین نشانه از بازطراحی نظم منطقهای توسط آمریکا و اسرائیل»
الجزیره همچنین اشاره کرد که ایالات متحده در حال حاضر سکوت کرده است.
در این گزارش آمده است که این توافق «تلاشی از سوی سه کشور برای تغییر جهت خود پس از هرج و مرج پس از جنگ با ایران» را نشان میدهد.
گزارش همچنین اشاره کرد که این توافق «یکی از اولین نشانههای مهم ژئوپلیتیکی است که جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، در حال تغییر شکل نظم منطقهای است.»
https://haber.sol.org.tr/haber/mekke-anlasmasi-dunya-basininda-nato-tarzi-savunma-pakti-412581