تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم

۲۵ آذر ۱۴۰۰

 

چند نکته پیرامون «همایش دمکراسی» جو بایدن!

 

طی سه دهه  پس از فروپاشی اتحاد شوروی و پایان «جنگ سرد»، ایالات متحده – اتحادیه اروپا – ناتو جنگ‌ها و مداخلات خارجی خود را زیر پرچم اشاعه دمکراسی در جهان پیش برده‌‌ و توجیه کرده‌اند. پدیده «امپریالیسم بشردوستانه» که در موارد مشخص، مانند جنگ علیه یوگسلاوی و تجزیه آن، جنگ‌های اول و دوم خلیج فارس، جنگ علیه افغانستان، جنگ و تغییر رژیم در لیبی و …  برخوردار از حمایت چین در سازمان‌ ملل متحد و با قطع‌نامه های رسمی شورای امنیت  صورت گرفت، این استراتژی امپریالیسم را در استفاده از مقوله «دمکراسی» توضیح می‌دهد.

در برخی از رسانه‌های داخل و خارج از کشور، محافلی که برخی از آن‌ها در گذشته به شیوه‌های گوناگون جنگ‌ها و مداخلات «امپریالیسم بشردوستانه» را توجیه می‌کردند، اکنون به این کشف نائل آمده‌اند که «آمریکا دمکراسی نیست»، و گویا همه دولت‌ها و رژیم‌هایی که به «همایش دمکراسی» بایدن دعوت نشدند، دمکراتیک هستند.

در ارتباط با این دست تبلیغات، اشاره به چند نکته می‌تواند روشنگر باشد:

۱- ابتکار جو بایدن برای برگزاری «همایش دمکراسی»، بیش و پیش از آن‌که ابزاری در خدمت سیاست خارجی آمریکا علیه روسیه یا چین باشد، برای استفاده از دوگانه «دمکراسی- خودکامگی» برای تسویه حساب داخلی با حزب جمهوریخواه، و هواداران دونالد ترامپ در آن حزب، در بستر مرحله تازه فعالیت کمیته رسیدگی به نقش ترامپ در حمله ۶ ژانویه ۲­۲۱ به کنگره بود، بویژه این‌که در شرایط  بحران اقتصادی که با اشاعه، دگردیسی و جهش‌های ویروس «بیگناه» کویوید-۱۹، و واکسن‌ستیزی و ماسک‌ستیری بخش قابل توجهی از آمریکایی‌ها، و با سودورزی فراملیتی‌ها حادتر می‌شود ، درصد مقبولیت او در افکار عمومی آمریکا در پایین‌ترین سطح است.

۲- اگر به فهرست کشورهای دعوت شده به «همایش دمکراسی» جو بایدن با دقت نگاه شود، مشخص است که تعداد کثیری از رژیم‌ها و دولت‌های دعوت شده، بطور همزمان از شرکای «ما» در «ابتکار یک کمربند، یک جاده» چین می‌باشند؛ به عبارت دیگر آن‌ها هم، به شیوه ، صلاح و تعبیر خود سیاست برد – برد را پیش می‌برند!

۳- از پنج کشور عضو بریکس، دو کشور روسیه و چین دعوت نشدند، اما آفریقای جنوبی، برزیل و هند دعوت شدند، و روسای جمهور آن‌ها در همایش سخنرانی کردند.

۴- ترکیه از جمله کشورهایی است که به «همایش دمکراسی» بایدن دعوت نشد. دلیل این، اختلاف‌های غیرعمده‌ای است که بین این عضو ناتو و سرکرده ناتو وجود دارد. ترکیه نیز، بویژه در سه دهه گذشته عنصری اساسی از «امپریالیسم بشردوستانه» بوده است. به عنوان مثال، در خرداد ۱۳۸۴، در شرایطی که اولیگارشی جمهوری اسلامی  بسرکردگی هاشمی رفسنجانی و «چپ‌»های پیرو او،  علیه مردم‌سالاری و عدالت اجتماعی میدان‌دار بودند، رجب طیب اردوغان به توصیه ناتو همایش «دمکراسی و امنیت جهانی» را  با حضور وزرای کشور و کارشناسان ارشد امور انتظامی و امنیتی ۶۵ کشور برگزار کرد.» (خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۱۹ خرداد ۱۳۸۴).

۵- نیکاراگوئه، ونزوئلا، کوبا و جمهوری اسلامی به «همایش دمکراسی» بایدن دعوت نشدند، (اما عراق دعوت شد). آیا این بدین معنی است که این کشورها از نظر وجود یا عدم وجود دمکراسی در یک سطح هستند و چهار کشور نخست در یک گروه قرار می‌گیرند؟

۶- «همایش دمکراسی» بایدن، نسخه‌برداری برای مصرف داخلی از پروژه «اتحاد دمکراسی‌ها» است که از سال ۲۰۱۸ هر سال به ابتکار دولت دانمارک در کپنهاگ برگزار شده است. (www.allianceofdemocracies.org)

۷- جو بایدن به مثابه «معاون پیشین ریاست جمهوری ایالات متحده» در سال ۲۰۱۸ در کنار رییس پیشین ناتو، نخستین همایش کپنهاگ «اتحاد دمکراسی‌ها» را افتتاح کرد.

۸- تایوان، از سال ۲۰۱۹ تاکنون در همایش‌های سالانه «اتحاد دمکراسی‌ها» شرکت داشته است. در سال ۲۰۱۹، ژوزف وو، وزیر امور خارجه تایوان، و در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ دتسای اینگ-ون رئیس‌جمهور تایوان در همایش «اتحاد دمکراسی‌ها» شرکت و سخنرانی کردند.

۹- چهارمین همایش «اتحاد دمکراسی‌ها» کپنهاگ که در روزهای۱۱-۱۰ مه ۲۰۲۱، با حضور و سخنرانی بایدن آغاز بکار کرد، موضوع شکنندگی دمکراسی را، با توجه به حوادث ۶ ژانویه ۲۰۲۱ و حمله هواداران ترامپ به کنگره، در دستور کار خود قرار داد. در پایان چهارمین همایش کپنهاگ، برگزاری همایش واشنگتن در آخر سال ۲۰۲۱ مطرح و تبلیغ شد.

۱۰- تبلیغات محافلی که در بالا به آن‌ها اشاره شد، و نقد آن‌ها از «همایش دمکراسی» بایدن از زاویه رقابت چین – آمریکا، و این‌که «چرا بایدن از چین دعوت نکرد؟»، «چین دمکراسی است یا آمریکا؟»، «تایپه دمکراسی است یا پکن؟» توجه را از نهادها، شیوه‌ها و سازکارهای مورد استفاده امپریالیسم برای تأثیر‌گذاری بر روند تحولات سیاسی در کشورها و جوامع استبداد ‌زده و تشنه مردم‌سالاری و  دمکراسی، و ضرورت پیوند دادن مبارزه ضدامپریالیستی با مبارزه برای دمکراسی و عدالت اجتماعی منحرف می‌سازد.

پیوند کوتاه: https://tinyurl.com/d8m9xvpm