هیلاری کلینتون، وزیر خارجه ایالات متحده، با سرزنش راهبرد جدید ترکیه و برزیل در مورد مبادله سوخت اتمی ایران، بیانیه سهجانبه تهران در این زمینه را برای امنیت جهانی خطرناک خوانده است. کلینتون که روز پنجشنبه در کنفرانسی در واشنگتن صحبت میکرد، اظهار داشت که دولت آمریکا این توافق را کمکی به ایران برای جلوگیری از شکلگیری اتحاد بینالمللی علیه برنامه هستهایاش میداند. وی با بیان اینکه رویکرد برزیل و ترکیه جهان را خطرناکتر میسازد، افزود که ایالات متحده، مخالفتهای جدیاش را به لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیسجمهور برزیل، اعلام کرده است.
همشهری آنلاین
۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۹
توافق ۱۰ مادهای ایران، ترکیه و برزیل
منوچهر متکی وزیر امور خارجه کشورمان، بیانیه مشترک ایران، ترکیه و برزیل در اجلاس مورخه ۱۷ مه ۲۰۱۰ (۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۹ تهران) درباره موارد ۱۰ گانه مورد توافق را تشریح کرد.
به گزارش خبرنگار مهر، بر اساس ماده یک، سه کشور بر تعهد خود برعدم گسترش سلاح هستهای تاکید میکنند و حقوق تمام اعضاء از جمله جمهوری اسلامی ایران در تحقیق، پیشرفت و همچنین چرخه سوخت را محترم میشمارند.
در ماده دو این توافقنامه آمده است: سه کشور اعتقاد راسخ خود را بر اجرای این مفاد دارند تا در فضایی مثبت، سازنده و غیرتقابلی هم دور جدیدی از همکاریها و تعاملات آغاز شود.
در ماده سه این توافقنامه میخوانیم: تبادل سوخت هستهای را گامی برای شروع همکاری در عرصههای مختلف فناوری و صلحآمیز هستهای میدانیم.
براساس ماده چهار این توافقنامه، تبادل سوخت هستهای حرکتی رو به جلو و سازنده و نقطه شروعی برای همکاری با ملتهاست و چنین حرکتی باید به همکاری مثبت و همکاری صلحآمیز هستهای منجر شود و از هر گونه تقابل از جمله بیانات و رفتار تهدید آمیز که به حقوق ایران لطمه میزند اجتناب و همکاری هستهای جایگزین آن شود.
مهمترین ماده این توافقنامه به ماده پنج اختصاص دارد: ۱۲۰۰کیلوگرم سوخت اورانیوم کمتر غنی شده در ترکیه به صورت امانت نگهداری شود، که در مالکیت ایران خواهد بود، و ایران و آژانس امکان نظارت بر آن را دارند.
در ماده شش این توافقنامه نیز تصریح شده است: جمهوری اسلامی ایران موافقت خود را در مورد موارد فوق به آژانس بینالمللی انرژی اتمی ظرف ۷ روز اعلام میکند و متناسب با درخواست گروه وین (روسیه، فرانسه، آمریکا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی) جزئیات بیشتری درباره تبادل سوخت از طریق توافقنامهی خطی و ترتیبات مربوط به توافقنامه ایران و وین که متعهد به تحویل ۱۲۰ کیلوگرم سوخت اورانیوم مورد نیاز راکتور تهران میباشند ، شرح داده خواهد شد.
ماده هفت این توافقنامه بر این نکته تاکید دارد از زمانی که گروه وین توافق خود را اعلام کند طرفین خود را ملزم به اجرای ماده ۶ میدانند و ایران نیز موافقت خود را با انتقال ۱۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم کمتر غنی شده (LEU) اعلام میکند و گروه وین نیز متعهد میشود ۱۲۰ کیلوگرم سوخت مورد نیاز راکتور تهران را به ایران تحویل دهد.
در ماده هشت نیز پیشبینی شده است در صورتی که مفاد این توافقنامه مورد توجه قرار نگیرد حسب درخواست ایران، ترکیه سوخت را به ایران برگشت دهد.
براساس ماده نهم این توافقنامه، ترکیه و برزیل از شروع گفتوگوهای ایران با ۵+۱ در هر مکان از جمله ترکیه وبرزیل حول نگرانیهای مشترک استقبال میکنند.
در ماده دهم و نهایی این توافقنامه نیز ترکیه و برزیل از رویکرد سازنده ایران در پیگیری حقوق و پایبندی به معاهده ان پی تی قدردانی شده است، ضمن اینکه ایران نیز از اقدامات دو کشور در این زمینه تشکر کرده است.
نشست سه جانبه ایران، ترکیه و برزیل با محوریت تبادل سوخت هسته ای امروز صبح در حاشیه اجلاس گروه ۱۵ در تهران و پشت درهای بسته برگزار شده است.
محمود احمدی نژاد رئیس جمهور، سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی و منوچهر متکی وزیر امور خارجه نمایندگان مذاکره کننده جمهوری اسلامی ایران در این نشست بودند.
این در حالی است که نشست سه جانبه وزرای امور خارجه ایران، ترکیه و برزیل دیروز یکشنبه در تهران برگزار شد و آن طور که نخست وزیر ترکیه گفته است نتایج این جلسه مثبت و سازنده بود که منجر به سفر ناگهانی وی به تهران شد.
البته نخست وزیر ترکیه قبل از حرکت به سمت تهران در فرودگاه ازمیر در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران مبنی بر اینکه آیا تبادل سوخت در خاک ترکیه انجام می شود؟ پاسخ داده است: به منظور شروع روند تبادل سوخت به تهران می روم.
وی از دریافت خبری مهم از تهران سخن به میان آورد و افزوده است: «این موضوع در متن توافقنامه درج شده است. برهمین اساس، من به تهران می روم.»
اردوغان درباره سفر ناگهانی خود به تهران گفته است: «صبح زود داوود اوغلو وزیر امور خارجه طی تماس تلفنی به من اطلاع داد که مذاکرات به سطح قابل قبولی رسیده است. من قرار بود به آذربایجان بروم ولی تصیم گرفتم حالا که بحث هسته ای به این مرحله رسیده، پس از گرفتن نتایج لازم از ایران به آذربایجان سفرم را ادامه دهم.»
اردوغان در عین حال مطرح کرده است: «پیش از این ایران در آستانه تحریمهای جدید از سوی شورای امنیت قرار داشت که با شروع این ملاقاتها این تصمیمها به تعویق افتاده است.»
اردوغان با بیان اینکه ترکیه و برزیل سعی دارند موضوع هسته ای ایران از راه دیپلماسی حل شود، اظهارداشته است: «این تلاشها هم برای کمک به ایران و هم برای کمک منطقه است.»
شنبه هفته جاری رسانه های ترکیه از لغو سفر اردوغان نخست وزیر ترکیه به تهران برای شرکت اجلاس گروه ۱۵ به ایران خبر داده بود.
***
رادیو فردا
۷ خرداد ۱۳۸۹
کلینتون توافق سهجانبه تهران را خطری برای امنیت جهانی خواند
هیلاری کلینتون، وزیر خارجه ایالات متحده، با سرزنش راهبرد جدید ترکیه و برزیل در مورد مبادله سوخت اتمی ایران، بیانیه سهجانبه تهران در این زمینه را برای امنیت جهانی خطرناک خوانده است.
خانم کلینتون که روز پنجشنبه در کنفرانسی در واشنگتن صحبت میکرد، اظهار داشت که دولت آمریکا این توافق را کمکی به ایران برای جلوگیری از شکلگیری اتحاد بینالمللی علیه برنامه هستهایاش میداند.
وی با بیان اینکه رویکرد برزیل و ترکیه جهان را خطرناکتر میسازد، افزود که ایالات متحده، مخالفتهای جدیاش را به لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیسجمهور برزیل، اعلام کرده است.
خانم کلینتون پیش از این نیز، در سفر به چین، توافق تهران را «ترفندی آشکار» توصیف کرده بود و گفته بود که توافق تهران دارای نقایصی است و نگرانیةای جامعه جهانی را رفع نمیکند.
بر اساس توافق سهجانبه تهران، ایران بخشی از اورانیوم ۳.۵ درصد غنیشده خود را به ترکیه میفرستد و در برابر سوخت هستهای ۲۰ درصد غنیشده برای رآکتور تحقیقاتی تهران دریافت میکند.
با این حال تهران در چارچوب این توافقنامه توقف غنیسازی اورانیوم را نپذیرفته است، روندی که به واسطه کاربرد دوگانهای که در مصارف نظامی و غیرنظامی دارد، میتواند به ساخت جنگافزارهای هستهای هدایت شود.
آمریکا و متحدانش که تا کنون روشهای مختلفی را برای وادار ساختن ایران به توقف برنامه غنیسازیاش دنبال کردهاند، اکنون در پی آن هستند که با وضع تحریمهای جدید در شورای امنیت سازمان ملل فشار بر مقامهای ایرانی را افزایش دهند.
کشورهای غربی از توافق تهران به عنوان گامی برای اعتمادسازی میان ایران و جامعه بینالمللی استقبال کردهاند اما با ناکافی خواندن آن، بر توقف غنیسازی که خواست جامعه بینالمللی از ایران است، تأکید کردهاند.
ایران اما ماهیت برنامه اتمی خود را صلحآمیز و غیرنظامی توصیف میکند و غنیسازی را خط قرمز خود میداند، گرچه برنامه غنیسازی خود به غنیسازی با غنای پایین محدود نکرده و به تازگی از آغاز غنیسازی ۲۰ درصدی خبر داده است.
«بر سر اصول خود سازش نمیکنیم»
در همین حال نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی،روز پنجشنبه، در روز ماقبل آخر کنفرانس یک ماهه بازنگری معاهده منع اشاعه سلاحهای هستهای، گفت که اگر تهران از لحن بیانیه پایانی کنفرانس راضی نباشد آماده است یک تنه بایستد و جلوی توافق در زمینه بیانیه پایانی کنفرانس را بگیرد.
آن طور که علیاصغر سلطانیه عنوان کرده است، تصمیمات در کنفرانسهای منع اشاعه سلاحهای هستهای بر اساس اتفاق نظر اتخاذ میشود و ایران در این نشستها عملاً از حق وتو برخوردار است.
آقای سلطانیه همچنین تأکید کرد که تهران بر سر اصول خود سازش نخواهد کرد.
در کنفرانس بازنگری در ان پی تی، که روز جمعه به کار خود پایان میدهد، نمایندگان ۱۸۹ کشور امضاکننده معاهده ان. پی. تی تلاش کردهاند در زمینه طرحی برای اصلاح این پیمان تاریخی کنترل تسلیحات به توافق برسند.
اما نماینده ایران میگوید که پنج قدرتی که اجازه دارند تحت معاهده منع اشاعه سلاحهای هستهای، ان. پی. تی سلاحهای هستهای داشته باشند، درخواستهای کلیدی ایران و ۱۱۵ کشور در حال توسعه وابسته به جنبش غیرمتعهدها در خصوص بیانیه پایانی را رد کردهاند.
اشاره آقای سطانیه به کشورهای ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، روسیه و چین، پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد است.
آقای سلطانیه این خواستهها را تعیین ضربالاجلی دقیق برای قدرتهای هستهای جهت خلع سلاح، فراخوانی برای مذاکرات در زمینه معاهدهای برای منع استفاده از سلاحهای هستهای و تعهد قدرتهای هستهای در خصوص عدم استفاده از سلاحهای هستهای علیه کشورهای فاقد اینگونه سلاحها برشمرده است.
وی اضافه کرده است که بیشتر اعضای ان. پی. تی خواهان الحاق فوری اسرائیل به این معاهده و قرار گرفتن فعالیتها و تأسیسات هستهای این کشور تحت مقررات و موازین آژانس بینالمللی انرژی اتمی هستند.
پیوند کوتاه: https://tinyurl.com/4frwceth