تارنگاشت عدالت- بایگانی دورۀ دوم
۱۵ خرداد ۱۳۹۷
جایگاه نویسندگان «نامه مردم» در جنبش کمونیستی امروز؟
«خبرگزاری بینالمللی کمونیستی» به تازگی یک گفتوگوی ویژه با رفیق کمال اوکویان دبیرکل حزب کمونیست ترکیه داشت، که در ۱۶ مه ۲۰۱۸ با عنوان «اوکویان: چیزی به نام “مارکسیسم محلی” وجود ندارد»[۱] منتشر شده است. در ارتباط با عنوان این نوشتار و مانورهایی که نویسندگان «نامه مردم» با سوءاستفاده از اعتبار جنبش کمونستی و کارگری جهان برای مشروعیت بخشیدن به موضعگیری نادرست و بعضاً ضدملی خود به آن دست میزنند، ابتدا پاسخهای رفیق اوکویان به سه پرسش مهم نقل میشود.
«خبرگزاری بین المللی کمونیستی: امروزه، احزاب کمونیست سالی یکبار گردهم میآیند. اجلاس بینالمللی احزاب کمونیست و کارگری احتمالاً جامعترین تلاش بعد از فروپاشی اتحاد شوروی است. اهمیت این نشستها چیست؟ آیا امکان ایجاد یک استراتژی مشترک از آنها وجود دارد؟
کمال اوکویان: داشتن این نشستهای منظم برای ۲۰ سال گذشته در خود و برای خود یک دستآورد بزرگ است. همه احزاب، و در وهله نخست حزب کمونیست یونان، که تلاش میورزند و منابع را به برگزاری این نشستها اختصاص میدهند به یک هدف تاریخی مهم خدمت میکنند. تداوم این نشستها به دلایل بسیاری مهم است: احزابی که تحت شرایط متفاوت مبارزه میکنند در این نشستها گردهم میآیند، به همدیگر گوش میدهند و در باره موضوعات مشخص یک برخورد مشترک اتخاذ میکنند. اما، این واضح است که در آنجا یک استراتژی مشترک نمیتواند شکل بگیرد. هدف از این نشستها قبل از هر چیز رسیدن به یک استراتژی مشترک بود، اما تحت شرایط کنونی، امید به بیرون آمدن یک استراتژی مشترک از نشست احزاب کمونیست بیهوده است.
خبرگزاری بینالمللی کمونیستی: چرا نه؟ آیا اختلاف نظرهای اساسی وجود دارد؟
کمال اوکویان: اختلاف نظر وجود خواهد داشت، این طبیعیترین چیز است. به علاوه، در یک لحظه مشخص فقط ما نیستیم که در پی حقیقت هستیم. چیزی که اهمیت دارد جهتگیری است. احزاب کمونیست ممکن است گاهی اوقات مواضع اشتباهی اتخاذ کنند، اما چیزی که واقعاً مهم است داشتن یک سمتگیری پیوسته میباشد که ممکن است آن اشتباهات را تصحیح، و جبران کند. دلیلی برای پنهان کردن این وجود ندارد؛ ما در جهان امروز در میان احزاب کمونیست یک سمتگیری مشترک نداریم.
خبرگزاری بینالمللی کمونیستی: اختلافات اصلی در سمتگیری کدامند؟ آیا تدوین خطوط سیاسی متفاوت ممکن است؟
کمال اوکویان: زمینه زیادی یک طبقهبندی سیاه و سفید وجود ندارد. احزاب بسیاری دچار کشمکشهای درونی جاری هستند، یا ما ممکن است شاهد مواردی باشیم که یک حزب مشخص ممکن است در این یا آن مورد تغییر سمتگیری دهد. البته، احزابی هم وجود دارند که از نقطهنظر تاریخی تصمیم خود را گرفته اند و نتیجتاً موضع مشخصی را در این مورد نمایندگی میکنند.
اساساً، ما در اینجا دو رویکرد بنیادین داریم: «برخی احزاب به سوسیالیسم به مثابه یک هدف نهایی، نه یک هدف واقعی نگاه میکنند، و اولویتهای دیگری را به مثابه اهداف استراتژیک خود قرار میدهند، که در برخی موارد میتواند استقلال، صلح، دمکراسی، تنزل سلطه ایالات متحده، یا در موارد دیگری، دویدن دنبال ایجاد یک جامعه سکولار باشد. احزاب دیگر فعلیت سوسیالیسم را برجسته ساخته، به اصطلاح مراحل مقدماتی پیش از انقلاب سوسیالیستی را رد میکنند. طبیعتاً، این اختلاف بنیادین خود را تقریباً در همه موضوعات منعکس میکند؛ به عنوان مثال، اختلافات اساسی در سیاستهای اتحاد ظهور میکند. همانطور که گفتم، گونههای بینابینی نیز وجود دارد.»
***
«خبرگزاری بینالمللی کمونیستی» در ۱۰ مه ۲۰۱۸، برای نشان دادن این واقعیت که در جنبش کمونسیت و کارگری جهان «دو رویکرد بنیادین» و متفاوت به اهداف استراتژیک وجود دارد، بیانیه «حزب سوسیالیسم و رهایی» ایالات متحده آمریکا و بیانیه «حزب تودۀ ایران» درباره تصمیم دونالد ترامپ به خروج از «برجام» را در کنار هم منتشر کرده است.[۲]
مطالعه این دو بیانیه در بستر اظهارات رفیق اوکویان در گفتوگو با «خبرگزاری بینالمللی کمونیستی» و به ویژه پاسخ وی به آن سه پرسش مشخص، تفاوت رویکرد احزابی مانند حزب کمونیست یونان، حزب کمونیست ترکیه، حزب سوسیالیسم و رهایی ایالات متحده، «تارنگاشت عدالت»، با حزب کمونیست عراق و نویسندگان «نامه مردم» را نشان میدهد.
***
خبرگزاری بینالمللی کمونیستی
۱۰ مه ۲۰۱۸
«حزب سوسیالیسم و رهایی» و «توده» پیرامون خروج ترامپ از معامله اتمی ایران
در ۸ مه، رییسجمهور دونالد ترامپ تصمیم خود را برای خروج کشورش از «برنامه جامعه اقدام مشترک»، معامله اتمی ایران، امضاء شده در در ۲۰۱۵، اعلام کرد. ترامپ معامله را به مثابه «یک معامله بسیار ناخوشایند یک جانبه که هرگز، ابداً نباید صورت میگرفت» تعریف کرد، و تصمیم خود را با ادعاهایی در باره «رفتار خبیث ایران در منطقه» و درگیری آن در فعالیتهای تروریستی توجیه کرد.
«حزب سوسیالیسم و رهایی» این خروج غیرقانونی را محکوم میکند و این حرکت را «یک گام خطرناک به سوی تشدید خصومت ایالات متحده نسبت به ایران و سیاستهای جنگافروزانه و مداخلهجویانه آن در خاورمیانه ارزیابی میکند. «حزب سوسیالیسم و رهایی» با رد ادعاهای ترامپ، مطرح میکند که امروز بزرگترین خطر برای بشریت واشنگتن است. «حزب سوسیالیسم و رهایی» با افشای نیات طبقه حاکم ایالات متحده برای بازگرداندن ایران به وضعیت نیمهمستعمره آن، به مثابه «کشوری که عملاً از سوی واشنگتن از طریق شاه دستنشاندۀ آن اداره میشد»، حمایت خود را از حق ایران و همه ملتهای تحت ستم امپریالیسم برای تعیین سرنوشت خویش اعلام میکند.
کمیتۀ مرکزی حزب تودۀ ایران در بیانیه خود که در اول مه منتشر شد رویدادهای اخیر مانند انتصاب چهرههای نئوکان مانند مایک پومپئو و جان بولتون در دولت ایالات متحده، حملات موشکی اسرائیل به سوریه، ادعاهای دورغین بنیامین نتانیاهو درباره برنامه اتمی ایران و عزم اعلام شده ترامپ برای اعلام خروج کشورش از معامله اتمی را خلاصه میکند. بیانیه چنین نتیجه میگیرد که خطر درگیری نظامی بین ایران و اسرائیل اکنون از هر زمان دیگری بیشتر است. حزب توده [ایران] به هممیهنان خود درباره «یک تهدید بسیار جدی و عاجل درگیریهای نظامی فاجعهبار هشدار میدهد» و به طور همزمان هم «به اصطلاح اپوزیسیون وابسته به خارج، ضدمردمی» و هم اظهارات تحریکآمیز برخی از چهرههای رژیم مذهبی ایران را مورد انتقاد قرار میدهد. حزب از همه نیروهای میهندوست و صلحطلب ایران و جهان میخواهد برای جلوگیری از یک جنگ فاجعهبار و ویرانگر دیگر در منطقه سازماندهی و بسیج نمایند.
متن کامل بیانیه «حزب سوسیالیسم و رهایی»
بیانیه حزب سوسیالیسم و رهایی ترامپ، نتانیاهو در مسیر جنگ با ایران
جتهای نیروی هوایی ایالات متحده بر فراز عراق
حزب سوسیالیسم و رهایی به شدیدترین لحن ممکن خروج غیرقانونی ایالات متحده از «برنامه جامع اقدام مشترک»- معامه اتمی ایران که در ۲۰۱۵ امضاء شد- به وسیلۀ رییسجمهور ترامپ را محکوم میکند. ما این حرکت را گام خطرناکی در جهت تشدید خصومت ایالات متحده نسبت به ایران و سیاستهای جنگ افروزی مداخلهجویانه آن در خاورمیانه ارزیابی میکنیم.
شبیه تاکتیک خوفانگیز دولت بوش در سال ۲۰۰۳ درباره «ابر قارچی بر فراز واشنگتن»، ترامپ به نحو مسخرهای ادعا کرد: «ما نمیتوانیم اجازه دهیم شهرهای آمریکا به نابودی تهدید شوند.» ایالات متحده با نقض کامل «پیمان منع گسترش اتمی» که خود آن را امضاء کرده، با هزینهای حدود ۱٫۲ تریلیون دلار یک برنامه مدرنیزه کردن اتمی را دنبال میکند.
ترامپ، به طرز شنیعی سعی میکند ایران را که اصلاً هیچ سلاح اتمی ندارد، یک تهدید نسبت به صلح و در آستانه حمله به شهرهای ایالات متحده ترسیم کند. امروز واشنگتن، تحت رهبری باندی از عناصر فاسد، به سرکردگی ترامپ- میلیاردر نژادپرست، سکسیست، کوتهفکری که ریشههای عمیق حمایت خود را در میان سفیدپوستان برتریطلب راستگرا مییابد- بزرگترین خطر برای بشریت است. دولتهای ایالات متحده، اسرائیل و عربستان سعودی اکنون در هماهنگ ساختن یک سری اقدامات برای آماده ساختن صحنه برای تجاوز نظامی علیه ایران شراکت دارند.
با روشن شدن هر چه بیشتر خطر ترامپ و کابینهاش برای مردم، حزب سوسیالیسم و رهایی برای ایجاد یک جنبش مردمی، مستقل از هر دو حزب امپریالیستی، برای مقاومت در برابر این باند جنایتکاری که برای ایالات متحده و باقی جهان چیزی به جز جنگ، نژادپرستی و بینوایی نمیآورد، در سراسر کشور به میان مردم میرود.
دولتهای گوناگون ایالات متحده، هنگام هدف قرار دادن کشورهای مستقل برای تغیر رژیم، وانمود کردند از جانب جامعه بینالمللی سخن میگویند، اغلب این ظاهر دروغین را به وجود آوردند که کشور هدف قرار گرفته از سوی جهان منزوی و محکوم است. امروز، جامعه جهانی، هر طور که تعریف شود، در مخالفت با تصمیم ۸ مه ترامپ متحد است. حمایت از خروج ایالات متحده از «برجام» به آپارتاید اسرائیل و دولتهای اَیَر-ارتجاعی خلیج فارس محدود است. حتا قدرتهای امپریالیستی اروپایی مخالفت شدید خود را با خروج ترامپ اعلام کرده اند.
حزب سوسیالیسم و رهایی از حق ایران برای تعیین سرنوشت خویش، و دیگر ملتهای تحت ستم امپریالیسم حمایت میکند. از انقلاب ۱۹۷۹ ایران تاکنون، ایالات متحده چیزی غیر از بازگرداندن ایران به وضعیت نیمهمستعمره آن نخواسته است. ترامپ به مردم ایران وعده میدهد در بازگشت [آنان] به «ایرانی که در صلح با همسایگان خود شکوفا شود و تحسین جهان را به دست آورد» کمک کند. ایران پیش از انقلابی که ترامپ از آن میگوید از سوی «عفو بینالملل» به داشتن «بدترین پرونده حقوق بشر بر روی کره زمین» اعلام شد، اما منابع ایران در خدمت شرکتهای بزرگ نفتی قرار داشت. جناحهای گوناگون طبقه حاکم ایالات متحده ممکن است درباره تاکتیکها اختلاف داشته باشند، اما همه آنها میخواهند ایران-کشوری را که عملاً از سوی واشنگتن از طریق شاه دست نشاندۀ آن اداره میشد- باز ستانند.
متن کامل بیانیه حزب توده [ایران]
بازی خطرناک آمریکا، اسرائیل، و عربستان سعودی
در منطقه خطر درگیری نظامی با ایران جدّی است؛ باید نیروهای صلحطلب را بسیج کرد و به حرکت درآورد
هممیهنان گرامی!
با برگماری مایک پومپئو، رئیس سابق سازمان سیا، به وزارت امور خارجهٔ آمریکا، و جان بولتن به سمت مشاور امنیتی ترامپ، که هر دو از چهرههای بهشدّت جنگطلب و از جناح نئوکانها (نومحافظهکاران افراطی) در آمریکا هستند، و در پی آن، سفر مایک پومپئو به خاورمیانه در روزهای اخیر و دیدار او با وزیر امورخارجهٔ عربستان سعودی و نخستوزیر اسرائیل، تنش میان آمریکا و اسرائیل و عربستان سعودی از یک سو و جمهوری اسلامی از سوی دیگر ابعاد بسیار خطرناکی به خود گرفت.
در پی دیدار مایک پومپئو از اسرائیل، خبرگزاریهای جهان روز دوشنبه ۱۰ اردیبهشت از حملۀ موشکی گستردهٔ اسرائیل به پایگاههای نیروی هوایی سوریه و مراکز سپاه پاسداران جمهوری اسلامی در سوریه، و کشته شدن شماری از نظامیان ایرانی در این عملیات خبر دادند. به گزارش آفتاب نیوز، منابع محلی و فعالان صلح و حقوق و بشر مدعی شدهاند که ۱۸ نیروی ایرانی در این حمله کشته و تعداد دیگری، از جمله یک فرمانده و مقام مسئول در مرکز “حیان طلال محمد”، در نتیجهٔ اصابت موشک به این مرکز واقع در شهرک سلحب و روستای نهرالبارد در حومهٔ غربی حماه زخمی شدهاند. همچنین، بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر سوریه، انفجارهای شدیدی مناطق حومهٔ الحموی و استان حلب را لرزاند که ناشی از حملههای موشکی به مقرّ تیپ ۴۷ در حومهٔ جنوبی حماه و مناطق دیگر در نزدیکی شهرک سلحب بود. «تشرین»، روزنامهٔ رسمی دولت سوریه، به نقل از منابع میدانی نوشته است که حملهٔ اخیر به مقرّهای نظامی در استانهای حماه و حلب از پایگاههای انگلیسی و آمریکایی در شمال اردن آغاز شده و از ۹ موشک بالیستیک در آن استفاده شده است.
در پی این حملههای تحریکآمیز، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر حکومت ضدمردمی اسرائیل، در نمایشی تلویزیونی که از مقرّ وزارت دفاع این کشور پخش میشد، مدّعی شد که ایران با دروغ گفتن به مجامع بینالمللی همچنان برنامهٔ اتمی خود را ادامه داده است. نتانیاهو در شرایطی این ادعاها را مطرح کرد که در روزهای آینده دولت ترامپ قرار است تصمیم خود را در زمینهٔ خروج از برجام اعلام کند، و همهٔ شواهد حاکی از این است که بهرغم درخواست کشورهای فرانسه، آلمان، و بریتانیا بر ضرورت پایبندی بر توافقنامهٔ برجام (و تلاش برای تغییر برخی مفاد مهم آن به ضرر منافع ایران)، دولت ترامپ بر اساس توافقهایی که با اسرائیل و عربستان سعودی کرده است، مصمّم است که خروج خود را از این توافقنامه، اعلام کند. در پی ادعاهای نخستوزیر اسرائیل در مورد دستیابی به مدارک متعددی حاکی از تخطّی جمهوری اسلامی از تعهدات بینالمللیاش در زمینهٔ فعالیتهای هستهیی، پومپئو گفت که “این مدارک دستکم کاملاً روشن میکند که حکومت ایران همواره به مردم خود دروغ گفته است.” وزیر امور خارجهٔ آمریکا در مورد واکنش دولت آمریکا به این ادعاهای اسرائیل گفت: “من این موضوع را به حقوقدانان واگذار میکنم، و در نهایت رئیسجمهوری [آمریکا] است که باید این موضوع را تشخیص دهد و در این مورد تصمیم بگیرد.”
گفتنی است که پس از این اظهارات پومپئو، دولت های بریتانیا، فرانسه، و آلمان همچنان تأکید کردند که بر تعهدات خود در چارچوب برجام پایبند خواهند ماند. آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز روز سهشنبه ۱۱ اردیبهشت اعلام کرد که نشانهای از تلاش جمهوری اسلامی ایران برای دستیابی به تسلیحات اتمی در سالهای اخیر در دست ندارد. همچنین، به گزارش ایسنا، فدریکا موگرینی در سخنانی در قاهره گفت: «برجام بر اساس فرضیات یا اعتماد استوار نیست، بلکه بر تعهدات مشخص، راستیآزمایی، و نظارت دقیق توسط آژانس انرژی اتمی استوار شده است.» وی افزود: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید ابتدا اطلاعات منتشر شده از سوی نتانیاهو را بررسی کند، زیرا که آژانس بینالمللی انرژی اتمی تنها سازمان مسئول نظارت بر تعهدات هستهیی ایران است.»
بسیاری از خبرگزاریهای جهان ضمن ارزیابی تحولات جاری در دولت ترامپ و هماهنگی هرچه بیشتر دولت اسرائیل و عربستان سعودی با آن دولت، نوشتند که خطر درگیری نظامی میان اسرائیل و ایران بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است. آموس یادلین، رئیس اطلاعات نظامی سابق اسرائیل، به گاردین گفت: “امکان شدّت گرفتن یک درگیری نظامی تمام عیار در سوریه بیشتر از هر زمان دیگری است. بدون شک ایران در حال برنامهریزی برای پاسخ دادن است و ما باید صبر کنیم. ”
حاتمی، وزیر دفاع رژیم ولایی ایران نیز در پاسخ به ادعاهای نتانیاهو و اقدامات تحریکآمیز اسرائیل گفت: «به رژیم اشغالگر قدس و حامیان آن هشدار میدهم که دست از دسیسه و رفتارهای خطرناک بردارند، چرا که پاسخ ایران غافلگیر کننده و پشیمان کننده خواهد بود…»
هممیهنان گرامی!
میهن ما و منطقهٔ خاورمیانه و خلیج فارس بار دیگر با خطر بسیار جدّی و فوری درگیریهای فاجعهبار نظامی روبهروست که پیامدهای بسیار دهشتناکی برای ایران و کل منطقه به همراه خواهد داشت. بیتوجهی به این خطرات و حمایت از سیاستهای مخرّب و مداخلهگرایانهٔ آمریکا، اسرائیل، و عربستان سعودی، برخلاف مدعیات برخی از نیروهای بهاصطلاح اپوزیسیون وابسته و ضدمردمی، نهفقط به رهایی ایران از چنگال رژیم ولایت فقیه منجر نخواهد شد، بلکه همچون جنگ امپریالیسم برافروخته با عراق، پیامدهای بسیار مخرّبی برای میهن ما و جنبش مردمی خواهان آزادی، استقلال، و عدالت اجتماعی به همراه خواهد داشت. در شرایط حسّاس و بحرانی کنونی باید همهٔ نیروهای میهندوست و صلحدوست در ایران و جهان را بسیج کرد و به حرکت درآورد و اجازه نداد تا مجموعهای از نیروهای ارتجاعی و جنگطلب در منطقه و ایران دوباره فاجعه بیافرینند. سخنان تحریکآمیز افرادی همچون حاتمی و برخی دیگر از سخنگویان رژیم ولایت فقیه فقط میتواند به سیاست تجاوزکارانهٔ نیروهای جنگطلب یاری رساند.
مبارزهٔ مردم ایران برای طرد رژیم ولایت فقیه و استقرار حکومت ملّی و دموکراتیک در ایران و استقرار آزادی، دموکراسی، استقلال، و عدالت اجتماعی با دخالت نظامی و مخرّب نیروهای مرتجعی همچون دولتهای ترامپ، نتانیاهو، و بنسلمان امکانپذیر نیست. در این لحظات حساس، مهمترین وظیفهٔ همهٔ نیروهای ملّی و دموکراتیک بسیج کردن و به حرکت درآوردن همهٔ نیروهای صلحطلب میهن و جهان برای جلوگیری از آغاز جنگی ویرانگر و فاجعهبار در منطقهٔ ماست.
کمیتۀ مرکزی حزب تودۀ ایران
۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷
—————————————————–
۱- «اوکویان: چیزی به نام “مارکسیسم محلی” وجود ندارد»
http://icp.sol.org.tr/interviews/okuyan-there-no-such-thing-local-marxism
۲- «حزب سوسیالیسم و رهایی» و «توده» پیرامون خروج ترامپ از معامله اتمی ایران
http://icp.sol.org.tr/international/psl-and-tudeh-trumps-withdrawal-iran-nuclear-deal