تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
منبع: گلوبال تایمز
۱ دسامبر ۲۰۲۳
سرمقاله گلوبال تایمز:امید که در ایالات متحده جانشینهایی برای هنری کیسینجر باشند
شی جینپینگ رئیسجمهور چین در پیام تسلیت خود که در ۳۰ نوامبر به جو بایدن رئیسجمهور آمریکا ارسال کرد، از هنری کیسینجر وزیر امور خارجه سابق آمریکا به عنوان یک استراتژیست مشهور جهانی و دوست قدیمی و دوست خوب مردم چین یاد کرد. شاید اینها در میان القاب متعدد کیسینجر برجستهترینها باشند. همانطور که در پیام تسلیت آمده است، نام وی همواره با روابط چین- ایالات متحده همراه خواهد بود.
در حالیکه کیسینجر زندگی افسانهای خود را در ۱۰۰ سالگی کامل میکند، تأملات و تفکراتی که او به جهان آورده است، همچنین نگرش و بغرنجیهای او درباره آینده بشریت، از روابط چین- ایالات متحده جداییناپذیر است. در حالیکه تجربیات زندگی کیسینجر منحصر به فرد و غیرقابل تکرار است، افکار، بینش و اقدامات دیپلماتیک او یک میراث تاریخی بسیار ارزشمند برای روابط چین- ایالات متحده، به ویژه برای ایالات متحده است. بکاربستن و اثربخشی این میراث توسط ایالات متحده همچنان نامعلوم است، اما وجود آن به خودی خود دارای ارزش و اهمیت بوده، در انتظار کشف شدن و بکاربستن توسط نسلهای آینده ایالات متحده است.
آخرین حضور عمومی کیسینجر در ۲۴ اکتبر، در زمانی بود که وی در مراسم شام سالانه «کمیته ملی روابط ایالات-چین» (NCUSCR) در شهر نیویورک مورد تجلیل قرار گرفت. کیسینجر که روی صندلیچرخدار نشسته بود، گفت: «من به معنای واقعی کلمه نیمی از عمرم را صرف کار روی روابط ایالات متحده-چین کردهام». وی بار دیگر تاکید کرد که «یک رابطه مسالمتآمیز، یک رابطه همکاری بین چین و ایالات متحده آمریکا برای صلح و پیشرفت جهان ضروری است… صلح و پیشرفت بین چین و ایالات متحده به نفع هر دو کشور و جهان است.» این آخرین درخواست عمومی او بود. در بستر تشدید تنشها و خطرات فزاینده رویارویی و درگیری بین چین و ایالات متحده، خواست کیسینجر بیشتر شبیه یک هشدار به نظر میرسد.
همه میتوانند ببینند که جامعه بشری نمیتواند عواقب رویارویی چین و ایالات متحده را تحمل کند. اما، در واشنگتن، نیرویی وجود دارند که روابط چین-ایالات متحده را به این سمت سوق می دهد. کیسینجر با خرد و آرامش فوقالعادهاش، وزن قابل توجهی را به توازن منطقی روابط چین و آمریکا اضافه کرد. کیسینجر در ژوئیه سال جاری در سن ۱۰۰ سالگی آخرین سفر خود را به چین انجام داد. در طول ۵۰ سال گذشته، او بیش از ۱۰۰ بار بین دو کشور رفت و آمد کرد و یک نقشی بیبدیل در تسهیل ارتباطات و پل زدن بر اختلافات بین چین و ایالات متحده داشته است. درگذشت او بدون تردید ضایعه بزرگی برای روابط چین و ایالات متحده است. این پرسش که آیا یک «کیسینجر بعدی» بین چین و ایالات متحده وجود خواهد داشت یا خیر، موضوع احساسات ضد و نقیض است.
سهم تاریخی کیسینجر در عادیسازی روابط چین-ایالات متحده به طور مداوم با دستاوردهای شگفتانگیز در گسترش روابط چین- ایالات متحده نشان داده شده است. این به نفع هر دو کشور بوده و جهان را تغییر داده است. کیسینجر حتا پس از ترک سمت وزیر خارجه، اشتیاق، کنجکاوی و احساس مسئولیت زیادی نسبت به سیاست بینالملل، بهویژه روابط چین-ایالات متحده داشت. او اظهار داشت که همیشه هنگام بازدید از چین بصیرتهای جدیدی به دست میآورد و ادعا میکرد که در درک هر نسل از رهبران چینی تخصص دارد. او همچنین علاقه شدیدی به ایدئولوژی چین و مردم چین داشت. همه اینها پیامدهای مهمی برای روابط چین-ایالات متحده دارد.
بزرگترین مشکل در روابط کنونی چین-ایالات متحده در انحراف قابلتوجه در برداشت واشنگتن از چین نهفته است. بسیاری از کارشناسان تأثیرگذار در سیاست ایالات متحده در قبال چین، فاقد علاقه و احترام اساسی به تاریخ، فرهنگ و مسیر انتخاب شده توسط مردم چین هستند. آنها همچنین نمیتوانند از درسهای اوایل دوران جنگ سرد از رویارویی چین-ایالات متحده بیاموزند. این به ناتوانی آنها در درک و پیشبینی دقیق رفتار خارجی چین و اصلاح آگاهانه کوتهفکری در روند تصمیمگیری سیاستگذاران ایالات متحده در قبال چین منتهی میشود. در این بستر بود که خرد و آرامش کیسینجر بیش از پیش برجسته میشد. با حمایت مداوم از گفتگوی چین- ایالات متحده و ارتقاء فعال ارتباطات و مبادلات بین دو کشور، نفوذ و مشارکت کیسینجر در این زمینه بهترین تفسیر از «خرد دیپلماتیک کیسینجر» است.
مردم چین به خوبی میدانند که کیسینجر قبل از هر چیز یک آمریکایی و مدافع سرسخت منافع آمریکاست. با این حال، این مانع ما نمیشود که به او به مثابه یک دوست قدیمی و یک دوست خوب نگاه کنیم. مردم چین برای دوستی ارزش زیادی قائل هستند و این لقب با صداقت فراوان به او داده میشود. در عین حال، سرمشق کیسینجر همچنین نشان میدهد که حفظ روابط پایدار چین-ایالات متحده با حفظ منافع هر دو کشور در تضاد نیست. بویژه در شرایط کنونی، منافع مشترک دو کشور نه تنها کاهش نیافته، بلکه افزایش یافته است. پتانسیل نامحدودی برای همکاری بین چین و ایالات متحده وجود دارد و آنها میتوانند به موفقیت متقابل و نتایج برد-برد دست یابند.
رئیسجمهور شی در پیام تسلیت خود ابراز داشت که چین آماده همکاری با ایالات متحده برای پیشبرد اهداف دوستی بین دو مردم و ارتقای توسعه سالم و پایدار روابط چین و ایالات متحده، بسود دو مردم است. کمک به صلح و توسعه جهانی این بهترین ادای احترام به شخصیتهای تاریخی مانند کیسینجر خواهد بود.