تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم

پنج‌شنبه، ۱۳ آذر ۱۴۰۴
منبع: «چپ» (soL)
نویسنده: ارن کورکماز
دوشنبه، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۵

ماجرای ابتکار «حزب شما»ی کوربین چیست؟

 

در انگلیس، حدود به یک سال و نیم از دولت کنونی حزب کارگر می‌گذرد ، این حزب علی‌رغم این‌که اکثریت پارلمانی را در اختیار دارد، اما با کاهش قابل توجه در نظرسنجی‌ها و حمایت عمومی روبه‌رو است. حزب کارگر که به سیاست خارجی طرفدار اسرائیل خود ادامه می‌دهد، حقوق اجتماعی را کاهش می‌دهد و سیاست‌های «ریاضت اقتصادی» را در داخل دنبال می‌کند، با دوره‌ای از فرسایش و دوره‌ای که در آن محافظه‌کاران نمی‌توانند خود را بازیابی کنند، روبه‌رو است. در مقابل، «حزب اصلاحات» در راست در حال ظهور است، و «حزب سبز» در چپ در حال پیشروی است.

در واقع، پیش از ظهور «حزب سبز» با انتخاب رهبر جدید آن در ماه سپتامبر، ابتکاری که در چپ واکنش منفی و حرکت ایجاد کرد، ابتکار «حزب شما» بود که توسط جرمی کوربین و زهرا سلطانا تأسیس شد. زمانی که این ایده تشکیل این حزب اعلام شد، بیش از ۸۰۰۰۰۰ نفر از قبل ‌ثبت‌نام کردند و نظرسنجی‌ها آن را بین ۱۰ تا ۱۲ درصد نشان می‌دادند. اما، این علاقه متعاقباً پس از یک سری درگیری‌ها بین تیم‌های سلطانا و کوربین به ناامیدی تبدیل شد. پیام‌های چپ‌گرایانه زک پولانسکی، رهبر جدید «حزب سبز»، به افزایش حمایت از «حزب شما» منجر شد. «حزب شما» اکنون در حال بازیابی خود است و از طریق جلسات منطقه‌ای برای کنگره نوامبر خود آماده می‌شود.

کوربین پس از شکست در آخرین انتخابات او به عنوان رهبر حزب کارگر، مجبور به استعفا شد. با این حال، کاهش آرای او در مقایسه با آرایی که در اولین انتخاباتش، که بسیار موفق بود، به دست آورده بود، قابل توجه نبود. علاوه بر این، تفاوت زیادی بین سهم آرای استارمر در انتخابات قبلی، که در آن او به راحتی اکثریت پارلمانی را به دست آورد، و سهم آرای کوربین وجود نداشت. با این حال، چون نظام انتخاباتی بر انتخاب بیش‌ترین تعداد آرا در مناطق تعیین شده مبتنی است، حمایت از کوربین در شمال انگلستان کاهش یافت، اما آرای بالای او در لندن و سایر مناطق شهری منعکس نشد. با همان تعداد آرا، یک حزب با اختلاف زیاد باخت در حالی که حزب دیگر پیروزی شد. اگرچه نظرسنجی‌های امروز آراء «حزب اصلاحات» را حدود ۳۰ درصد نشان می‌دهند، اما با توجه به نظام انتخاباتی، انتظار می‌رود که آن‌ها به راحتی اکثریت پارلمانی را به دست آورند.

کوربین نه تنها رهبری را از دست داد، بلکه به اتهام یهودستیزی از حزب اخراج شد. او نتوانست در انتخابات برای حزب کارگر نامزد شود، و به عنوان کاندیدای مستقل وارد پارلمان شد. جناح‌های چپ سنتی و سندیکایی حزب کارگر از حق اظهار نظر محروم شدند و تمام نمایندگان چپ‌گرا که علیه تصمیمات دولت در محدود کردن حقوق افراد از کارافتاده و بازنشسته رأی دادند، اخراج شدند. در میان این نمایندگان، زهرا سلطانه سوسیالیست نیز حضور داشت که بعداً اعلام کرد قصد بازگشت به حزب را ندارد. در میان اخراج‌شدگان، دایان ابوت سوسیالیست، اولین نماینده زن سیاه‌پوست پارلمان، نیز حضور داشت، اما او در جامعه سیاه‌پوستان آنقدر محبوب بود که استارمر پس از واکنش شدید مجبور شد عقب بنشیند. ابوت امروز هم‌چنان نماینده حزب کارگر است و مسلماً تنها نماینده‌ای است که آشکارا از فلسطین حمایت و از دولت انتقاد می‌کند. علاوه بر این، به دلیل حمایت استارمر از اسرائیل، پنج نماینده مستقل در انتخابات گذشته در مناطقی که به طور سنتی حزب کارگر در آن‌ها پیروز می‌شد و محل سکونت اقلیت‌های بزرگ مسلمان است، انتخاب شدند. با اضافه شدن کوربین، آن‌ها یک گروه مستقل شش نفره تشکیل می‌دهند که در پارلمان، به ویژه در مورد مسئله فلسطین، با هم همکاری می‌کنند.

درر نتیجه، با بسته شدن کامل فضای اپوزیسیون چپ‌گرا در درون حزب کارگر و ظهور حزب اصلاح‌طلب راست افراطی، جستجوی یک حزب جدید در جناح چپ در اولویت قرار گرفت و کار تحت رهبری کوربین و سلطانا آغاز شد. در فراخوان حزب برای تأسیس آن آمده است که همه چیز از نام گرفته تا برنامه حزب به صورت دموکراتیک توسط اعضای آن تعیین خواهد شد. بنابراین، نام حزب موقتاً «حزب شما» اعلام شد. این امر در ابتدا سردرگمی قابل توجهی ایجاد کرد، در خالی که رسانه‌ها آن را به عنوان نام حزب گزارش دادند، متعاقباً اصلاحاتی صورت گرفت. ما درباره جنبشی صحبت می‌کنیم که حتی برای توضیح نام خود نیز مشکل دارد.

این‌که همه تصمیمات توسط اعضا مورد بحث و بررسی قرار گرفته و اتخاذ شده، موضوع کاملاً متفاوتی است. با این حال، رویدادهای بعدی نیز نشان داد که جناح‌های مختلفی که در تأسیس حزب دخیل بودند، درگیر اختلافات جدی بین خود بوده‌اند. این ادعا را فراموش کنید که همه دور هم جمع می‌شوند و در مورد همه چیز، از نام گرفته تا محتوای آن، تصمیم می‌گیرند، اما مشخص شد که یک مبارزه قدرت فرقه‌ای در درون وجود دارد. دو گروه اصلی در اینجا کوربین و سلطانا هستند، اما احزاب و تشکل‌های سوسیالیستی و انقلابی متعددی نیز در این روند دخیل هستند.

در واقع، این مشکلات و ناسازگاری‌ها حتی در مرحله اعلام نتایج نیز آشکار شد. سلطانا در رسانه‌های اجتماعی اعلام کرد که او و کوربین تصمیم به تشکیل حزب جدید گرفته‌اند و او ریاست مشترک آن را بر عهده خواهند گرفت. جالب این‌جاست که کوربین اعلامیه مشابهی صادر نکرد و سکوت نمود. بعداً در رسانه‌ها گزارش شد که کوربین این اعلامیه را زودهنگام دانسته و با ایده ریاست مشترک نیز مخالفت کرده و ترجیح می‌دهد رئیس مستقیم آن باشد. با این حال، این موضوع در آن زمان توجه زیادی را به خود جلب نکرد. اندکی پس از آن، کوربین و سلطانا اعلامیه‌های خود را همزمان منتشر کردند و ابتکار عمل «حزب شما» را اعلام کردند و از مردم خواستند که پیش‌ثبت‌نام کنند. این امر واکنش عمومی قابل توجهی را به همراه داشت. بیش از ۸۰۰۰۰۰ نفر به سرعت ثبت‌نام کردند و حزب در نظرسنجی‌ها پیشی گرفت. تجربه و اعتبار کوربین، همراه با پویایی، جوانی و مبارزه‌جویی سلطانا، به کارگران، جوانان و اقلیت‌ها امید بخشید.

پس از آن، طبق نقشه راه، از کسانی که پیش‌ثبت‌نام کرده بودند دعوت خواهد شد به عضویت کامل حزب درآیند، اسناد بحث منتشر خواهد شد و کنگره در ماه نوامبر تشکیل خواهد شد. این روند هنوز ادامه دارد.

اما در این دوره مسائل دیگری نیز مطرح شد. کوربین شش نماینده مستقل مجلس را به عنوان نمایندگان این ابتکار در پارلمان و جامعه قرار خواهد داد. این افرادی را که از حزب کارگر اخراج شدند را نیز درب برخواهد گرفت. هم‌چنین انتظار می‌رود که نمایندگان جدید حزب کارگر پس از تأسیس حزب به آن منتقل شوند. اما ، پنج نفر از این شش نماینده مستقل صرفاً به دلیل مسأله غزه وارد پارلمان شدند و سوسیالیست یا عضو جنبش چپ یا سندیکایی نیستند. آن‌ها به کوربین در مورد فلسطین احترام می‌گذارند و از او حمایت می‌کنند و کوربین مراقب است که آن‌ها را در کنار خود نگه دارد. با این حال، این افراد اظهارات جالبی نیز بیان می‌کنند. به عنوان مثال، یکی اظهار داشت که سوسیالیست نیست، بلکه یک محافظه‌کار اجتماعی است، در حالی که دیگری اظهاراتی ضد LGBT بیان کرد. برعکس، سلطانا، که از جنبش سوسیالیستی و اتحادیه کارگری ظهور کرده بود، اظهاراتی در دفاع از حقوق ترنس‌ها بیان کرد و علناً به آن‌ها پاسخ داد. توصیف سلطانا از حزب به عنوان یک حزب ضد-صهیونیستی، حمایت او از خروج ناتو و پیشنهاد او برای قطع تمام روابط دیپلماتیک با اسرائیل نیز توسط تیم کوربین زودهنگام و در برخی موارد غیرضروری تلقی شد. البته همه گروه‌ها در مورد فلسطین در یک طرف ایستادند، اما این سلطانه بود که ارزش‌های سوسیالیستی را واضح‌تر و به شیوه‌ای که به طرف مقابل پاسخ می‌داد، بیان کرد.

در حالی‌که این تبادل نظرهای متقابل، چه خطاب به عموم و چه در داخل حزب، ادامه داشت، جنجال بزرگ‌تری درگرفت. در ماه سپتامبر، سلطانا در رسانه‌های اجتماعی اعلام کرد که زمان پیوستن فرا رسیده است و از همه دعوت کرد تا فرم ارائه شده را پر کنند، حق عضویت را بپردازند و عضو حزب شوند. ظرف دو ساعت، ۲۰،۰۰۰ نفر ثبت‌نام کردند و بیش از ۱ میلیون پوند جمع‌آوری شد. در همین حال، کوربین پیامی تکان‌دهنده در رسانه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشت و همزمان، افرادی که از قبل ثبت‌نام کرده بودند، ایمیلی دریافت کردند. در این پیام آمده بود که دعوتنامه تأیید نشده است و همه باید عضویت خود را لغو کرده و برای بازپرداخت درخواست دهند. البته این موضوع همه را شگفت‌زده کرد. آیا سلطانا هک شده بود، آیا از طریق یک حمله سایبری به نام سلطانا پول جمع‌آوری شده بود یا کلاهبرداران در این ماجرا دخیل بودند؟ سلطانا با بیانیه‌ای تند پاسخ داد و ادعا کرد که گروه مستقل پارلمانی به یک باشگاه پسرانه جنسیت‌زده تبدیل شده است، به حرف او گوش داده نشده است، این تصمیم یک هفته قبل با هم گرفته شده بود، اما به دلایلی هیچ اقدامی انجام نشده بود و او این کار را آغاز کرده بود. او سپس از چندین عضو کلیدی تیم کوربین نام برد و آن‌ها افشا کرد. کوربین هرگز پاسخی نداد. ابتکار «حزب شما» نیز سلطانا را تکذیب کرد.

مسئولین مالی حزب اعلام کردند که حق عضویت پرداخت شده توسط اعضای حزب امن است و هیچ مشکلی وجود ندارد. آن‌ها از کوربین و سلطانا خواستند تا با هم ملاقات کنند و مشکلات را حل نمایند. این کمیته متشکل از افراد شناخته شده و محبوب است.

مدتی گذشت و طرفین با هم ملاقات کردند و به توافق رسیدند. این بار، کوربین یک عذرخواهی ویدیویی منتشر کرد و از همه دعوت کرد تا حق عضویت خود را پرداخت کنند و عضو حزب شوند. با این حال، استقبال مورد انتظار نبود و تعداد اعضا دیگر اعلام نمی‌شود. پیش از این، اطلاعیه‌ها هر ساعت منتشر می‌شد. این بار، پولانسکی، رهبر جدید «سبز»ها، پا پیش گذاشت و «سبز»ها اعلام روزانه تعداد اعضای رو به افزایش خود را آغاز کردند.

ابتکار «حزب شما» طی دو هفته گذشته جلسات منطقه‌ای برگزار کرده است. کوربین و سلطانا با هم در برخی از آن‌ها شرکت می‌کنند. در ماه نوامبر یک کنگره برگزار خواهد شد. پیش‌نویس اسناد حزب منتشر شده است. این اسناد بیان می‌کنند که این حزب سوسیالیست، حزب طبقه کارگر، مخالف امپریالیسم و نظامی‌گری، طرفدار کمونیسم و صلح و حامی فلسطین است. موضع آن از نظر تأکید بر سوسیالیسم و مخالفت با اتحادیه اروپا و ناتو با موضع «سبز»ها متفاوت است. با این حال، خواهیم دید که آیا پس از کنگره پیشرفتی حاصل می‌شود یا خیر. رویکرد مثبت آن‌ها به اتحاد با «سبز»ها در مناطق مشخص در طول انتخابات و پیام‌های مثبت متقابل آن‌ها نیز به نفع «سبز»ها بود.

چپ‌های انگلیس به خاطر درگیری‌ها و فرقه‌گرایی خود بدنام هستند. کوربین از دهه ۱۹۸۰ چهره‌ای شناخته‌شده، و محبوب بوده است. او از صلح و جامعه‌گرایی حمایت می‌کند، و با گروه‌های سوسیالیستی همکاری دارد. او در حالی که در راس حزب کارگر بود، در برخورد با کسانی که کودتاها را ترتیب می‌دادند، کسانی که مانع او می‌شدند و رسانه‌ها، موضع آشتی‌جویانه‌ای را حفظ کرد. علی‌رغم این‌که به عنوان مدافع حزب برای اتحادیه اروپا شناخته می‌شد، با درخواست همه‌پرسی جدید درباره اتحادیه اروپا موافقت کرد، و رهبری حزب و کارکنان دفتر مرکزی را که مانع او شده بودند، منحل نکرد. سپس، در اولین شکست خود، آن‌ها او را اخراج کردند. از قضا، موضع آشتی‌جویانه او در ارتباط با دشمنانش، در حال تبدیل شدن به فرقه‌گرایی در روابط میان سوسیالیست‌ها است. این به فرسایش انرژی منجر شده است که در زمان تأسیس حزب پدیدار شده بود. اکنون آن‌ها سعی خواهند کرد آن را بازسازی کنند. اما این واقعیت که نام حزب نشان می‌دهد که توسط چند گروه تأسیس شده است و ادعا می‌کند اعضاء همه چیز را تعیین خواهند کرد و فوق‌العاده دموکراتیک خواهد بود، یک چیز است؛ و این واقعیت که این گروه‌ها، حتی در روزهای اولیه حزب، نتوانستند با هم همکاری کنند، وارد درگیری شدند و پیش از این‌که حزب حتی تأسیس شود، یکدیگر را به چالش کشیدند، چیز دیگری است.

https://haber.sol.org.tr/haber/corbynin-senin-partin-girisiminde-neler-oluyor-402623