تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
چهارشنبه، ۱ بهمن ۱۴۰۴
منبع: «چپ» (soL)
سهشنبه، ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶
«پرسش اشتباه» در سوریه: آیا آمریکا به کردها خیانت کرده است؟
پس از حمله اخیر جهادیها در سوریه، که به تصرف بخش قابل توجهی از اراضی تحت کنترل «نیروهای دمکرایت سوریه» و تحمیل «تسلیم کامل» به آنها منجر شد، عبارت «ایالات متحده به کردها خیانت کرده است» پیوسته تکرار میشود.
و معمولاً با این مفهوم ضمنی همراه است که «میبینی، اینجوری میشه»
آیا واقعاً خیانتی در کار بوده است؟ یادآوری آنچه اتفاق افتاد، و بررسی عمیقتر موضوع بسیار مفید خواهد بود.
«۱۰ صفحه اول کتاب»: داستان چگونه آغاز شد؟
از دیروز، رویدادهای سوریه به شدت در پلتفرم «ایکس» مورد بحث قرار گرفته است. از عبارتی که در عنوان فرعی گنجاندهایم، در یکی از این بحثها استفاده شده است. شروع داستان، یعنی «۱۰ صفحه اول»، به شرح زیر است:
در سوریه، آنها کردهایی بدون حقوق شهروندی بودند. در طول جنگ داخلی، جهادگرایان سلفی به آنها حمله کردند. آنها از خود دفاع کردند. در حالی که آنها از خود دفاع میکردند، جمهوری ترکیه به جای اینکه بگوید: «داعش به گروهی حمله میکند که برخی از شهروندان من با آنها احساس نزدیکی دارند، من باید از آنها محافظت کنم»، از داعش حمایت کرد. ایالات متحده نیز از کردهای عراق برای جلوگیری از رشد «داعش» حمایت کرد. (وقتی چپگرایان کشور ما گرد هم آمدند، در این جریان بمباران شدند). پس «یگانهای مدافع خلق» در آن لحظه چه کاری میتوانستند انجام دهند؟
شروع کتاب از این نقطه، تاکتیکی است که اغلب برای توجیه این ادعا، که همکاری بین جنبش ملیگرای کرد در سوریه و ایالات متحده یک «ضرورت» است، بکار گرفته میشود.
در واقع، «داعش» در منطقه وحشت به پا کرده بو،د و موج قتل عامهایی را که در عراق آغاز کرده بود به سوریه منتقل کرد، به جایی که جنبش کردها، با همکاری ایالات متحده، پس از درگیریهای طولانی و تلفات فراوان، توانست به عنوان سدی در برابر «داعش» عمل کند.
اما در اینجا بخشی را که اغلب نادیده گرفته میشود، یادآور میشویم: این موارد در ۱۰صفحه اول کتاب ذکر نشدهاند
عملیات سرنگونی دولت سوریه در جریان «بهار عربی» در سال ۲۰۱۱، یک تحریک امپریالیستی به رهبری ایالات متحده بود. ترکیه از همان ابتدا در این عملیات ایالات متحده شرکت داشت و از آلوده کردن دستان خود، انتقال، تغذیه، پناه دادن، آموزش و تسلیح جهادگرایان ابایی نداشت. ایالات متحده از قبل اوضاع را در دست داشت. حتی خود اسد نیز در آستانه این تحریکات، سعی در نزدیک شدن به ایالات متحده داشت و به دنبال فرصتی برای آشتی از طریق اردوغان بود.
در نهایت، جنگی که امپریالیسم به راه انداخته بود، تشدید شد. در حالی که در ترکیه و جاهای دیگر، داستانهایی درباره «انقلابیون آزادیخواه» بودن جهادگرایان گفته میشد، جنبش ملیگرای کرد در سوریه دقیقاً میدانست که همه چه کسانی هستند. پس از یک دوره بلاتکلیفی و تردید، این جنبش، دقیقاً مانند دوران اشغال عراق توسط آمریکا، عملگرایانه عمل کرد و خود را در کنار طرح آمریکا قرار داد و به صفوف مخالفان پیوست.
اظهارات صلاحالدین دمیرتاش مبنی بر اینکه «اگر موجودیت کردی در سوریه شامل لاذقیه شود، یک مشکل بزرگ برای کردها حل خواهد شد. آنها به دریا عادت خواهند کرد و وابستگی کامل آنها به ترکیه از بین خواهد رفت»، در ماه مه ۲۰۱۳، قبل از جنگ داعش، حتی قبل از اعتراضات پارک گزی، بیان شد.
بنابراین، طرفدار آمریکا بودن برای هیچکس یک ضرورت نبود. جنبش ملیگرای کرد، ترکیه، اسرائیل و گروههای جهادی که امروز همگی طرفهای درگیر در این مناقشه هستند، از همان ابتدا تصمیم گرفتند که بخشی از عملیاتی باشند که توسط ایالات متحده رهبری میشد.
اگر قرار باشد از یک اجبار صحبت شود، تنها بازیگری که «مجبور» به درگیری شد، بشار اسد بود. تلاشهای او برای بهبود روابط با غرب به سرعت خنثی شد و او مجبور به مقاومت در جنگی شد که توسط امپریالیسم تحریک شده بود.
آیا کسی که دوست شما نیست میتواند به شما خیانت کند؟
جنگی که در آن همه اصول خود را کنار گذاشتند و به خاطر منافع خود درگیر شدند، هزینههای بالقوهای داشت. بزرگترین هزینه همچنان توسط کل مردم سوریه پرداخت میشود.
امروز، برای اینکه بتوان گفت «آمریکا به کردها خیانت کرد»، باید اذعان نمود که آمریکا زمانی دوست بوده است. با این حال، همه از بازی که در جریان بود، آگاه بودند. برای همه طرفها روشن بود که امپریالیسم دوستی نمیشناسد.
اگرچه امپریالیسم آمریکا در دوران دولت ترامپ بسیار آشکارتر شده است، اما همیشه مشخص بوده است که امپریالیسم هرگز با هیچ مردمی دوستانه رفتار نکرده است. از این نظر، باید کاملاً با امپریالیسم ناآشنا بود تا حتی از «خیانت» صحبت کرد.
این موضوع پرسش دیگری را پیش میکشد: آیا فقط «حزب دمکرات کردستان سوریه» (PYD) بود با آمریکا همکاری کرد؟
آیا احساسات طرفدار آمریکا در ترکیه زیر سوال نخواهد رفت؟
امروزه، برخی از کسانی که میگویند «آمریکا به کردها خیانت کرد»، به خصوص با اشاره ضمنی به «میبینی؟»، اهمیت «دوستی» با آمریکا را زیر سؤال نمیبرند.
دولت «حزب عدالت و توسعه»، به ویژه از پاییز، بدون قید و شرط موضع کاملاً طرفدار آمریکا را اتخاذ کرده است. آنچه در سوریه میگذرد نشان میدهد که امپریالیسم میتواند باعث خونریزی برای همه شود، زمانی که منافع مشترک دیروز، امروز با هم برخورد میکنند.
لاف زدن درباره «به دستآوردن دوستی» ایالات متحده، چیزی بیش از یک تسلی بیارزش نخواهد بود تا زمانی که نوبت به قربانی شدن در داستانی برسد که حتی امروز آغاز هم نشده است.
https://haber.sol.org.tr/haber/suriyede-yanlis-soru-kurtler-abdnin-ihanetine-mi-ugradi-405509