ارزشهای تعطیلات کریسمس سرمایهداری اساساً در مداخله و اشغالگری ایالات متحده در سراسر جهان ریشه دارند. هالیوود بمثابه یک رسانه فرهنگی برای اشاعه منافع ایالات متحده و دیگر سلطهطلبان غربی خدمت میکند… طی جنگ داخلی ایالات متحده و جنگهای جهانی بعد از آن برای دفاع از منافع آمریکا، سانتا کلاز و سیمای آن بهمثابه ابزاری برای تعریف «خوب» از «بد» برگزیده شد. متعاقباً، در موارد بسیاری سانتا بهمثابه سربازی که برای حفاظت از ایالات متحده و متحدین آن میجنگد، ترسیم شد. تبلیغات سانتا را با یک تفنگ و پیامهایی مانند «سانتا کلاز به جنگ رفته است!» و «کریسمس به همه مبارک و آرزوی جنگ خوب برای همه» ترسیم میکرد. بعلاوه، پس از بمباران پرل هاربر که چند هفته پیش از کریسمس رخ داد، سانتا کلاز شهروندان آمریکایی را به خریدن اورق قرضه جنگی تشویق کرد.
تارنگاشت عدالت – بایگانی دورۀ دوم
منبع: تلهسور
۲۴ دسامبر ۲۰۱۵
برگردان: ع. سهند
بیشتر از یک کریسمس هالیوودی در آمریکای لاتین
ارزشهای تعطیلات کریسمس سرمایهداری اساساً در مداخله و اشغالگری ایالات متحده در سراسر جهان ریشه دارند. هالیوود بمثابه یک رسانه فرهنگی برای اشاعه منافع ایالات متحده و دیگر سلطهطلبان غربی خدمت میکند. با این وجود، علی رغم حضور تجاری کوبنده کریسمس، در سراسر آمریکای لاتین مردم به حفظ جشنهای محلی و فرهنگی خود برای پایان سال، ادامه میدهند.
کریسمس، سانتا کلاز و ماشین جنگی ایالات متحده
سانتا کلاز، سفیر حُسننیبت برای کریسمس آمریکایی، از یک قدیس مذهبی به نماد ارزشهای و ایدهآلهای جامعۀ ایالات متحده دگردیسی یافته است. نیکولاس قدیس، کسی که عمدتاً پایه شخصیت مدرن سانتا کلاز است، یونانیالاصل بود و ۲۸۰ سال پس از مسیح به دنیا آمد، و در شهر میرا در ترکیه امروز اسقف شد. او در جریان سرکوب بزرگ، از کلیسا دفاع کرد و به زندان افتاد. او پس از مرگ به مثابه یک قدیس شهرت یافت.[۱]
طی قرنها، سانتا کلاز به ظاهر شدن در فولکلور، ادبیات و هنر در اروپا و ایالات متحده ادامه داد.
اما، طی جنگ داخلی ایالات متحده و جنگهای جهانی بعد از آن برای دفاع از منافع آمریکا، سانتا کلاز و سیمای آن بهمثابه ابزاری برای تعریف «خوب» از «بد» برگزیده شد.
متعاقباً، در موارد بسیاری سانتا بهمثابه سربازی که برای حفاظت از ایالات متحده و متحدین آن میجنگد، ترسیم شد. تبلیغات سانتا را با یک تفنگ و پیامهایی مانند «سانتا کلاز به جنگ رفته است!» و «کریسمس به همه مبارک و آرزوی جنگ خوب برای همه» ترسیم میکرد. بعلاوه، پس از بمباران پرل هاربر که چند هفته پیش از کریسمس رخ داد، سانتا کلاز شهروندان آمریکایی را به خریدن اورق قرضه جنگی تشویق کرد.
پس از جنگ جهانی دوم، سانتا بهمثابه یک چهره سیاسیشده در سیاست و فرهنگ ایالات متحده باقی ماند. سربازان تصویر سانتا را بمثابه نماد دست و دلبازی ایالات متحده در بازسازی ملتهای جنگزده اشاعه میدادند.
کریسمس بعداً به ابزاری برای القای مصرفگرایی سرمابهداری در ایالات متحده و خارج مبدل شد. این انتقال نیز عمدتاً تحت تأثیر جنگ جهانی دوم بود.
خرید پیش از موعد برای کریسمس به این دلیل شروع شد که مدتی طول میکشید تا کشتیها به اروپا برسند. همچنین، به علت تقاضای مواد اولیه برای جنگ، شرکتها ابتکار تولید درختان مصنوعی و مواد گوناگون برای تزیین را آغاز کردند. بعضی شرکـتها حتا برشهای کاغذی را تولید کردند که خانوادهها میتوانستند با موادی که مناسب می دیدند تزیینات خود را بوجود آورند.
کریسمس، یک داستان هالیوودی
هالیوود به هژمونی سیاسی و فرهنگی ایالات متحده وفادار مانده، تاریخها را پاک کرده و در بافت فرهنگی جهان افسانه یک پیرمرد سفید پوست، لباس قرمز شکمگنده عینکی را که با گوزن شمالی و جن و پری میآید، قرارداده است.
صنعت هالیوود با بازنویسی تاریخ و اشاعه ارزشهای آمریکایی در داخل و خارج بشیوهای حقیقاً امپریالیستی، برنامه کاملی را برای تسخیر قلوب، اذهان و تخیل عموم فراهم میکند.
جرمی سیل در کتاب خود «نیکولاس: سفر حماسی از قدیس به سانتا کلاز» توضیح میدهد: «[سانتا کلاز] پر زرق برق، شاد و خرم، گشاده دست، تُوپل و بسیار تجاری است. او همچنین برخی از ایدهآلهای ما را منعکس میکند: پاکی و معصومیت کودکی، زندگی با ازخودگذشتگی، عشق، عدالت، و مهربانی بدون تزلزل… مشکل این است که در روند، برخی از بزرگترین چالشهای جامعه بر دوش او قرار دارند: مادهگرایی، حرص و آز سرمایهداری، و سلطه توسط رسانهها.»
نه فقط برای مخاطبان آمریکایی بلکه برای مخاطبان جهانی نیز صدها فیلم هالیوودی ساخته شده که ایدهآلهای توصیف شده توسط سیل را اشاعه میدهند. علیرغم اینکه برف و درختها برای اکثر کشورها مناسب نیستند، برف، شاخه دارواش و یک درخت کاج که با صدها دلار هدیه تزیین شده، بنحو غیرقابلانکاری با کریسمس همراه شده است.
آهنگهای آمریکایی مرسوم برای کریسمس مانند «White Christmas»، «Have Yourself a Merry Little Christmas»، «Let It Snow»، «Baby, It’s Cold Outside» و بسیاری دیگر در سالهای بلافاصله پس از جنگ جهانی دوم نوشته شده و در فیلمهای هالیوودی گنجانده شدند.
بسیاری از سنتهای آمریکایی کریسمس، از جمله غذاهای اصلی (بوقلمون، کرانبری [نوعی زغالاخته]، کیک کدو و غیره)، تزیینات و روحیه «ایام یول» (yuletide) طی جنگ جهانی دوم آغار شد.
جشنهای پایان سال در آمریکای لاتین
با این وجود، در حالیکه مردم به جشن گرفتن سانتا و کریسمس تجاری در جهان ادامه میدهند، در آمریکای لاتین (و باقی جهان) مردم به حفظ یک طیف گسترده از سنتهایی که باورهای مذهبی، پیشینههای قومی و هویتهای ملی گوناگون را ارج مینهند، ادامه میدهند. در اینجا، تله سور نمونهوار مختصراً به چند مورد اشاره میکند.
کوبا، زنده باد انقلاب
گرچه بسیاری از کوباییها به شیوه خود کریسمس را جشن میگیرند، اما بزرگترین تعطیلات این فصل بزرگداشت انقلاب ۱۹۵۹ کوبا است. در سال ۱۹۶۹، فیدل کاسترو رییسجمهور پیشین کوبا دولت را سکولار اعلام کرد و به تعطیلات کریسمس پایان داد. در سال ۱۹۷۰، «برداشت ۱۰ میلیون تُن شکر» از همه میطلبید که در مزارع نیشکر کار کنند و کریسمس از تقویم تعطیلات حذف شد. بطور پیوسته، از نقش فرهنگسازی کریسمس در جامعه کوبا کاسته شده است، زیرا نسلها هرگز تعطیلات مذهبی را جشن نگرفتهاند. اما، گرچه کوباییها هنوز کریسمس را گرامی میدارند، اما اکثر کوباییها پیروزی انقلاب و سقوط فولخنسیو باتیستای دیکتاتور را در ۱ و ۲ ژانویه جشن میگیرند.
کوانزای مسرتبخش، جشن آمریکاییها آفریقاییتبار در ایالات متحده
کوانزا جشنی اسیت که به مدت یک هفته (از ۲۶ دسامبر تا ۱ ژانویه) عمدتاً در ایالات متحده برگزار میشود و سنتهای گوناگون آفریقا و مهاجرین آفریقایی را در برمیگیرد. کوانزا از اصطلاح سواحیلی «ماتوندا یا کوانزا» میآید که به معنی «نخستین میوهها» میباشد، و در سال ۱۹۶۶ توسط دکتر مائولانا کارِنگا، پرفسور مطالعات آفریقایی در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در لانگ بیچ بوجود آمد. کوانزا هفت اصل محوری («انگوزو سابا») را گرامی میدارد: «اوموجا» (وحدت)، «کوجیچانگویلا» (خودفرمانی)، «اوجیما» (کار و مسئوولیت جمعی)، «اوجاما» (اقتصاد تعاونی) «نیا» (هدف)، «کوومبا» (خلاقیت)، و «ایمانی» (ایمان). خانوادهها مراسمی را برای گرامی داشت اجداد خود برگزرا میکنند، شمع روشن کرده و خانههای خود را با اشیاء آفریقایی مانند کارهای دستی، پارچههای دست بافت آفریقایی و میوه میآرایند
تحویل زمستانی و تابستانی
جوامع آمریکای لاتین و فراسوی نیمکره غربی تغییر فصل را گرامی میدارند. کشورها، بسته به نیمکرهای که در آن قرار دارند (شمالی یا جنوبی) مراسمی را به مناسبت تحویل زمستانی با تابستانی برگزاز میکنند و تغییر جایگاه زمین بر حول خورشید را جشن میگیرند. در سراسر آمریکای لاتین، این جشن ها که در باورها بومی ربشه دارند، برداشت محصول، سلامت برای جامعه را گرامی میدارند. جشنهای تحویل فصل در کشورهایی مانند گواتمالا، اکوادور، بولیوی و پرو بسیار رایجاند.[۲]
سه پادشاه و النینو هسوس، نینو دیوس
سنن کاتولیک هنوز نفوذ و حضور نیرومندی در آمریکای لاتین و کارائیب دارند. شنیدن اینکه در کشورهای مختلف «النینو هسوس» (مسیح خردسال) یا «نینو دیوس» «خدای خردسال» جای سانتا کلاز را در کریسمس گرفته است یا در ارتباط با آن عمل میکند، غیرعادی نیست. همینطور، جشنهای «سه پادشاه» یا «سه فرزانه» [سه مغ، سه مجوس] که در «روز سه پادشاه» معروف به «روز اپیفنی» [روز ظهور عیسی به سه مجوس] در روز ۶ ژانویه برگزار میشود و در آن به کودکان هدیه داده میشود.
کودکان جعبههایی را که با علف برای خوراک شترها پُر شده آماده میکنند و «سه پادشاه» بجای علف در جعبهها شیرینی میریزند. همینطور، بازسازی صحنههای «میلاد» بخشی لاینفک از فصل تعطیلات است و اغلب مهمتر و برجستهتر از درختهای کریسمس یا جورابهای هدایا میباشند. اغلب اوقات مردم در کارائیب، آندز یا آمازون از مواد محلی برای تزیین و بازسازی صحنههای «میلاد» طبق آیین کاتولیک استفاده میکنند.
—————–
توضیح مترجم:
۱- برای «داستان واقعی سانتا کلاز» به فارسی به نشانی زیر مراجعه نمایید:
http://www.kalameh.com/Pages/ArticleDetails.aspx?ArticleId=1678
۲- تحویل زمستانی و آیینهای مردمی و مذهبی در جهان
http://www.edalat.org/sys/content/view/7809/47/
۳- پیش از سال ۱۹۳۱، سانتا به شکلهای گوناگون ترسیم میشد. در آن سال شرکت «کوکاکولا» از تصویر زیر برای تبلیغات خود استفاده کرد. از آن به بعد این تصویر نماد سانتا کلاز آمریکایی-هالیوودی شده است.