برنامه حاضر برای آينده يک «گفتوگو» در جهت يافتن راهحل برای نابکاریهای گذشته و حال است. اين برنامه حاصل آميزش نارضايتی از چيزی است که داريم و اميد به چيزی است که آرزو میکنيم داشته باشيم؛ آميزهای از خشم و اميد. برنامههايی وجود دارند که اساساً بر مباحث اخلاقی و حقوقی تکيه میکنند و برنامههايی وجود دارند که به دنبال يافتن راهحل برای مشکلات اجتماعی- اقتصادی هستند.
البته، تمام شيوههای عمل به يک هدف میانجامند: کسب قدرت و اعمال آن. اين بدين دليل است که کسب قدرت، امکانِ- تنها امکان مشخص- اجرای مستقيم برنامه برای جايگزين کردن يک ساختار سياسی با ساختار ديگر، و برای تغيير يک جامعه معيوب به يک جامعه ايدهآل را نشان میدهد. يک حزب سياسی که به هر طريقی آرزوی به دست آوردن قدرت را نداشته باشد، دليلی برای وجود ندارد.
تارنگاشت عدالت – بایگانی دورۀ دوم
منبع: انتشارات حزب سوسیاليست متحد ونزوئلا
برگردان: ع. سهند
۲۶ تیرماه ۱۳۸۷
طرح برنامه انقلاب ونزوئلا
طرح زير پيشنويس برنامهای است که از طرف ١۶۷۶ نماينده شرکت کننده در کنگره اول حزب سوسياليست متحد ونزوئلا (United Socialist Party of Venezuela-PSUV) بررسی شد. از موقعی که پرزيدنت هوگو چاوز همه هواداران انقلاب را به وحدت در يک حزب سوسياليستی واحد تشويق کرد، چندين ميليون نفر تقاضای عضويت در PSUV را کردهاند. هر کس که به طور جدی علاقهمند به تغيير و بهتر کردن جهان است بايد اين سند را، که مانيفستی نوين و الهامبخش برای سوسياليسم در قرن ما است، بخواند و مطالعه کند.
طرح برنامه
I– پيرامون برنامه
تمام سازمانهای انقلابی سه عنصر اساسی زير را دارند:
۱- دکترين سياسی- ايدئولوژيک
۲- تجزيه و تحليل نقادانه از گذشته و حال، و
۳- برنامه برای آيندۀ ايدهآل، همراه با شيوهای عملی که از طريق آنها بتوان گذار از حال به اين آينده ايدهآل را ممکن ساخت.
برنامه حاضر برای آينده يک «گفتوگو» در جهت يافتن راهحل برای نابکاریهای گذشته و حال است. اين برنامه حاصل آميزش نارضايتی از چيزی است که داريم و اميد به چيزی است که آرزو میکنيم داشته باشيم؛ آميزهای از خشم و اميد. برنامههايی وجود دارند که اساساً بر مباحث اخلاقی و حقوقی تکيه میکنند و برنامههايی وجود دارند که به دنبال يافتن راهحل برای مشکلات اجتماعی- اقتصادی هستند.
شيوههای مورد نظر برای عمل، به شکلی مختلط يا ساده، يکی از انواع «تکاملگرايی» يا «انقلابیگری» است. گرچه در مواردی، کسانی در آغاز راه شيوه «تدريجی» تکاملی را در پيش میگيرند، اما موقعی که درها در نظام دمکراتيک بسته میشود، به نقطهای میرسند که به عنوان آخرين چاره امکان «انقلاب» را میپذيرند.
البته، تمام شيوههای عمل به يک هدف میانجامند: کسب قدرت و اعمال آن. اين بدين دليل است که کسب قدرت، امکانِ- تنها امکان مشخص- اجرای مستقيم برنامه برای جايگزين کردن يک ساختار سياسی با ساختار ديگر، و برای تغيير يک جامعه معيوب به يک جامعه ايدهآل را نشان میدهد. يک حزب سياسی که به هر طريقی آرزوی به دست آوردن قدرت را نداشته باشد، دليلی برای وجود ندارد.
بنابراين، هر برنامهای بايد دربرگيرندۀ «فهرست کاملی» از راهحلها و شيوههايی باشد که نشان دهد اين راهحلها در (زمان، لحظه و مکان مشخص) به اجرا گذاشته میشوند، با درک اين نکته که همه عناصر اين برنامه نمیتوانند بلا- انعطاف، بلا-استثنا و به طور نامحدود در همه زمانها و مکانها به اجرا گذاشته شوند، مکانهايی که در همان شرايط يا شرايط مشابه ديگر محل کسانی نخواهد بود، که در آغاز برنامه را تدوين کردند. به اين دليل است، که گرچه «اعلاميه موازين» يا «اساسنامه» يک سازمان اغلب دايمی است، اما برنامه يا برنامه عمل آن بايد به طور ادواری از طرف سازمان (نهادهای رهبری و کنگره) ترميم شود. فرصتها و ضروريات جديد، و همچنين مشکلات و راهحلهای جديد دايماً ظهور میکنند. در ارتباط با «برنامههای» سياستهای سنتی بايد گفت که آنها چيزی هستند که قرار نيست با کسانی که از آنها آسيب میبينند در ميان گذاشته شوند.
II– برنامه حزب سوسياليست متحد ونزوئلا
١- دفاع از انقلاب. ساختمان سوسياليسم
با حرکت از نقطه پشتيبانی و دفاع بدون قيد و شرط از دولت انقلاب بوليواری، به رهبری پرزيدنت هوگو چاوز، و از عزم مردم ونزوئلا برای ساختمان سوسياليسم قرن بيست و يکم، برنامه حزب سوسياليست متحد ونزوئلا ابزاری است که با آن اهداف، اشکال و شيوههای اين طرح انقلابی تعيين شده و با شعارهايی که بتوانند گذار از واقعيت کنونی به هدف نهايی را تسهيل نمايند ابراز میشود- شعارهايی که بنا به تعريف، دايماً با شرايط جاری منطبق میشوند.
۲- انترناسيوناليسم
انقلاب بوليواری سوسياليستی در چارچوب بينالمللی و واقعيت ملی صورت میگيرد. از اينرو، تعاريف برنامهای در دو عرصه مختلف ريشه دارند: در يک سو، در اراده برای دگرگونی مبتنی بر يک تعبير از شالودههای مادی تکامل تاريخ در مقياس جهانی، و در سوی ديگر، در شرايط مشخص کشور ما در لحظه معين.
برنامه حزب سوسياليست متحد ونزوئلا، متکی بر سنت بوليواری منادی انترناسيوناليسم است و اين را نقطه حرکت خود قرار داده است که اهداف اصلی انقلاب تنها موقعی تحقق میيابند که خلقهای آمريکای لاتين و کارائيب وحدت و رهايی ملی و اجتماعی به دست آورند و مشترکاً با ديگر خلقهای سراسر جهان با دفن کردن امپرياليسم در را به روی عصر جديدی در تاريخ بشر بگشايند.
اما انترناسيوناليسم مورد نظر حزب تنها «برادری جهانی خلقها»، يا پند دادن ساده به «تعامل» نيست. حزب برای ايجاد يک جبهه واحد حقيقتاً انترناسيوناليستی خلقها میرزمد، جبههای که ضد- امپرياليست است و با انحرافاتی که امپرياليسم در صدد جهانی کردن آنهاست، مقابله میکند.
حزب سوسياليست متحد ونزوئلا به طور خستگیناپذير:
● برای ارتقای تمام فعاليتهايی که اتحاد خلقها را بهجای تبادل نظر صِرف، بر اصل «اقدامات مشترک» قرار میدهد، و برای اينکه خلقها با هم آشنا شده و نسبت به هم تعهدی احساس نمايند، فعاليت میکند.
● برای چندجانبه گرايی در روابط بينالمللی و ايجاد ائتلافهای جديد در جهت ايجاد يک محور جديد و متفاوت با محورهايی که منافع بازار جهانی، فرامليتیها و نئوليبراليسم را تأمين مینمايند، فعاليت میکند.
● برای ارتقای مبادله- مبتنی بر همبستگی- منابع با ديگر کشورها، به ويژه کشورهای آمريکای لاتين و کارائيب، مبادلاتی که جنبه همبستگی و انسانی آن بر منافع تجاری صِرف غالب باشد، فعاليت میکند.
۳- ايجاد قدرت مردمی. قدرت اجتماعی شده
برنامه حزب سوسياليست متحد ونزوئلا تجقق شعار «برای پايان دادن به فقر، بايد محرومين (يا به عبارت بهتر مردم) را توانمند کرد»، هدف خود قرار داده است. اين يعنی ايجاد دولتی متکی بر شوراهای قدرت مردمی، دولتی که در آن کارگران، کشاروزان و کارگران کشاورزی (campesinos)، دانشجويان و تودههای مردم بازيگران مستقيم در اعمال قدرت سياسی هستند.
برنامه حزب سوسياليست متحد ونزوئلا تشکيل قدرت سياسی اجتماعی کننده، اعمال مستقيم قدرت تصميمگيری از طرف تودهها و سازمانهای آنها، حق نامحدود آنها به پژوهشهای علمی و آفرينش هنری آزاد، و دمکراتيزه کردن دسترسی به تمام سياستهای فرهنگی را پيشنهاد میکند.
حزب سوسياليست متحد ونزوئلا به طور مستمر برای اهداف زير مبارزه خواهد کرد:
● ارتقای دمکراسی و فرهنگ در درون حزب، و در تمام حوزههايی که حزب حضور دارد (محلات، جبهههای کار، عرصههای آموزشی و غيره.)
● مبارزه برای واقعيت بخشيدن به خودگردانی در شهرها، شوراهای کمون و در کمونها به عنوان واحدهای سياسی پايه.
● در صورت لزوم، ارتقای ايجاد قلمروها و (يا) شهرکهای جديد در مناطق سکونت انسانی، برای دلايل ژئوپليتيک، فرهنگی، توليدی يا استراتژيک لازم برای غلبه بر پراکندگی، همراه با ايجاد دولت خودگران آنها.
● مبارزه برای انتقال هر چه بيشتر برنامهريزی، اجرا و کنترل سياستهای عمومی به دولتهای شهری، کمونها و شوراهای کمون از طريق قدرتهای تشکيل دهنده و مؤسسات آن.
● ارتقای مشارکت مستقيم و دايمی. اينکه بيشترين تعداد ممکن مردان و زنان در حل تمام مشکلاتی درگير شوند که مبارزه در مراحل و سطوح مختلف خود مطرح میکند: از شهرهای سوسياليستی، کمون و شوراهای کمون در عرصههای مختلف (قدرتهای مردم، مأموريتهای اجتماعی، کميتههای آب، کميتههای ورزشی، کميتههای فرهنگی، کميتههای مسکن و غيره) تا ذخيرههای نظامی. در ارتباط با عرصه مشخص کارگران صنعتی، دو محور اساسی برای اچرای اين وظيفه، مفاهيم قدرت مردمی و خود- مديريتی است.
۴- اقتصاد برنامهای. دولت همگانی
برنامه حزب سوسياليست متحد ونزوئلا حرکت در مسير يک اقتصاد به طور دمکرايتک برنامهريزی و کنترل شده را، برای اينکه بتواند به از خودبيگانگی کار پايان داده و تمام نيازهای تودهها را تأمين نمايد، پيشنهاد میکند. هدف حرکت در جريان اين دوره گذار، که در اين لحظه از سرمايهداری تحت سلطه نيروهای بازار، به سمت سوسياليسم دولتی دارای بازار مهارشده حرکت میکند، به سمت يک حکومت همگانی سوسياليستی است- هدف استراتژيک خنثا کردن کامل قانون ارزش در درون اقتصاد است.
حزب سوسياليست متحد ونزوئلا موارد زير را پيشنهاد میکند:
● يک الگوی اقتصادی مولد، ميان مرحلهای، متنوع و مستقل مبتنی بر ارزشهای انسانی همکاری و اولويت منافع مشترک.
● جامعهای که بزرگ مالکی (latifundia) را ممنوع کند، اين اراضی را به مالکيت واحدهای دولت انقلابی، شرکتهای عمومی، تعاونیها، سازمانهای محلی و اجتماعی قادر به اداره و مولد کردن زمين، منتقل نمايد.
● جامعهای که انحصارات و انحصارگران وسايل کار- يعنی «سرچشمههای زندگی»- يا هر نوع فعاليت، موافقتنامه، پراتيک، رفتار يا قصور آنها را که موجب آسيبپذيری شيوهها و سيستمهای توليد احتماعی و همگانی بشود، منع نمايد.
● جامعهای با الگوهای مالکيتی که به مالکيت عمومی، اجتماعی مستقيم و غيرمستقيم، همگانی، شهروندان و اشتراکی و به سيستمهای مختلط مزيت بدهد، و به مالکيت خصوصی که کاربرد عمومی يا منفعت عمومی داشته و تابع ماليات، عوارض، محدوديتها و تعهدات باشد، احترام بگذارد.
● جامعهای که از کار ازخودبيگانه نشده حمايت کند، با وقت آزاد کافی برای آنکه افراد بشر وقت کافی برای کار داوطلبانه و برای استراحت و خلاقيت علمی و انسانی داشته باشند، برخلاف نظام توليدی سرمايهداری که بر محور طولانی کردن روز- کار، طولانی کردن کار رايگان (برای مالک سرمايهدار) يا افزايش «توليد»، يعنی افزايش سطح فشار وارده به نيروی کار، عمل میکند.
● جامعهای که اشکال همگانی مالکيت و کار را ارتقا دهد، و قادر به توزيع «توليد اجتماعی» در راستای حفظ وسايل توليد، گسترش توليد، ايجاد صندوقهای بيمه عليه سوانح يا پديدههای طبيعی، تأمين هزينههای اداری، تأمين نيازهای همگانی (مدارس، بيمارستانها و غيره) و تأمين کسانی که قادر به کار نيستند، بوده و عوايد باقیمانده را برای اهداف مصرفی «تقسيم نمايد».
۵- دفاع از طبيعت. توليد برنامهای
برنامه حزب سوسياليست متحد ونزوئلا حفظ طبيعت و برنامهريزی توليد برای تأمين احتياجات همگانی در هماهنگی با الزامات زيست بومی را پيشنهاد میکند.
حزب سوسياليست متحد ونزوئلا برای اهداف زير مبارزه میکند:
● منع گسترش صنايع بسيار آلوده کنندهای که دارای منافع بالای استرتژيک برای تمام ملت نيستند.
● توسعه فنآوریها منطبق با الگوی سوسياليستی و انسانی جامعه.
● احترام به فنآوریها رايج، سنتی و مدرنی که در هماهنگی با انسانها و طبيعت توليد میکنند.
● حفاظت از حوزهها و منابع آب.
● ارتقای آگاهی در باره حفاظت از طبيعت در مقابل مدل جامعه مصرفگرا که به توليد اشياء بیفايده به قيمت از بين بردن کامل منابع طبيعی میانچامد.
● ارتقای مصرف محصولات زيست بومی.
● ارتقای استفاده از حمل و نقل همگانی و عمومی.
● ارتقای توسعه منابع بديل انرژی.
● ارتقای آگاهی نسبت به صرفهجويی در مصرف انرژی.
۶- دفاع از انقلاب و حاکميت
برنامه حزب سوسياليست متحد ونزوئلا موضوع دفاع از انقلاب، حاکميت ملی و امنيت عمومی از طريق اتحاد گسستناپذير بين نيروهای مسلح ملی و مردم مسلح را دنبال میکند.
در اين عرصه، حزب سوسياليست متحد ونزوئلا به وظايف زير توجه دارد:
● اتحاد با نيروهای مسلح. اتحاد مردم به عنوان يک کل با نيروهای مسلح ملی، و همچنين اتحاد کارگران با اقشار متوسط روستايی و شهری (دهقانان کوچک و متوسط، صنايع کوچک و بورژوازی تجاری کوچک در مناطق شهری و روستايی) موضوع مرکزی استراتژی انقلابی است.
● سازماندهی ميليشای مردمی.
● سازماندهی کميتههای دفاع در شوراهای کمون و با همکاری نيروهای ذخيره.
● کاربست اصول دفاع نظامی يکپارچه و جنگ مقاومت مردمی.
۷- دولت متکی بر قدرت مردمی
برنامه حزب سوسياليست متحد ونزوئلا ساختمان يک دولت متکی بر شوراهای قدرت مردمی، با مشارکت کامل و دمکراتيک کارگران، دهقانان، دانشجويان، زنان خانهدار، روشنفکران، هنرمندان، توليدکنندگان و تجار کوچک شهر و روستا را پيشنهاد میکند، دولتی که مشارکت و حضور مردم در تعيين و تحقق سرنوشت خود را به وسيعترين شکل ممکن تضمين نمايد.
براساس اين اصول، جستوجو، بررسی و تدوين برنامه عمل حساسترين وظيفه حزب به شمار میآيد. اين همچنين موضوعی است که ثابت میکند آيا نهادهای رهبری حزب به انتظارات رزمندگان حزب- که بنا به تعريف، بايد تيزترين چشم و گوش برای کشف تمام نيازها و احتياجات کل مردم، و تغيير در رفتار جمعی و دگرگونی در روحيات تودهها باشند- پاسخ میدهند يا نه.