تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
منبع: «چپ» (Sol)
۱۶ مه ۲۰۲۵
عملیات بندر طرطوس سوریه از روسیه به امارات متحده عربی منتقل شد
سوریه با یک شرکت اماراتی برای اداره بندر طرطوس به توافق رسیده است. دمشق که این بندر را از یک شرکت روسی تحویل گرفته است، همچنین قصد دارد به جای روسیه، پول جدید را در امارات و آلمان چاپ کند. این تحولات اندکی پس از تصمیم ترامپ برای لغو تحریمها رخ داد.
اداره کل بنادر سوریه با شرکت «دی پی ورلد»، بزرگترین گرداننده بندری امارات متحده عربی در جهان، تفاهمنامهای امضا کرده است که بر اساس آن، این کشور ۸۰۰ میلیون دلار در توسعه ترمینال و خدمات لجستیکی بندر طرطوس سرمایهگذاری خواهد کرد. این خبر توسط خبرگزاری دولتی سوریه، سانا، گزارش شده است.
اداره کل گمرکات زمینی و دریایی سوریه اعلام کرده است که اجرای این پروژه، جایگاه بندر طرطوس را به عنوان «مرکز کلیدی تجارت منطقهای و بینالمللی» تقویت خواهد کرد.
دولت اعلام کرد که «یادداشت تفاهم شامل یک توافقنامه جامع سرمایهگذاری برای توسعه، مدیریت و بهرهبرداری از یک ترمینال چندمنظوره در بندر طرطوس است که به افزایش کارایی بندر، افزایش ظرفیت عملیاتی آن، و تقویت نقش آن به عنوان یک قطب مهم برای تجارت منطقهای و بینالمللی کمک خواهد کرد.»
براساس این گزارش، دولت جهادی جدید سوریه و شرکتی از امارات متحده عربی توافق کردند که در زمینه سازماندهی مناطق ویژه اقتصادی در سرزمینهای این کشور، ساخت ترمینالها و مراکز ترانزیت با یکدیگر همکاری کنند. شرکت «دیپی ورلد»، متعلق به دولت دبی، یکی از بزرگترین اپراتورهای بندری جهان محسوب میشود.
دومین بندر بزرگ سوریه: توسط یک شرکت روسی اداره میشود
طرطوس دومین بندر بزرگ سوریه در سواحل مدیترانه است. در دوران حکومت بشار اسد، رئیس جمهور سوریه، این بندر توسط شرکت روسی «مهندسی اس.تی.جی» (STG Engineering) اداره میشد که دولت سوریه در سال ۲۰۱۹ با آن یک قرارداد سرمایهگذاری امضا کرد. انتظار میرفت این شرکت به مدت ۴۹ سال مدیریت بندر را بر عهده داشته باشد، و بیش از ۵۰۰ میلیون دلار در نوسازی آن سرمایهگذاری کند. نیروی دریایی روسیه نیز در طرطوس پایگاه دارد.
پس از سرنگونی اسد، مقامات جدید سوریه در ژانویه ۲۰۲۵ قرارداد سرمایهگذاری را فسخ کردند.
پس از لغو تحریمها توسط ترامپ
امضای این توافق پس از تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر لغو محدودیتهای تحریمی اعمال شده علیه سوریه صورت گرفت. رئیسجمهور آمریکا در سفر خود به عربستان سعودی، لغو تحریمها را اعلام کرد.
به گفته ترامپ، تصمیم لغو تحریمها پس از مشورت با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و رجب طیب اردوغان، رئیس «حزب عدالت و توسعه» گرفته شده است. ترامپ همچنین در ریاض دیدار کوتاهی با احمد الشراع، رئیسجمهور سوریه، برگزار کرد.
روسیه امیدوار بود که توافق لغو نشود
در ماه ژانویه، روزنامه سوری «الوطن» به نقل از مدیر گمرک طرطوس گزارش داد که دولت جدید این کشور توافقنامه امضا شده در سال ۲۰۱۹ با روسیه برای مدیریت این بندر را که برای ۴۹ سال طراحی شده بود، لغو کرده است. ریاض جودی، مدیر گمرک طرطوس، گفت که این بندر به دلیل قانون، هزینههای بالای خدمات بندری و مشکلات فنی در عمل کار نمیکند.
در ماه ژانویه، یک هیئت روسی به رهبری میخائیل بوگدانوف، معاون وزیر امور خارجه، برای گفتگو در مورد سرنوشت پایگاههای نظامی روسیه در طرطوس و حمیمیم به سوریه سفر کرد. بوگدانوف گفت که این ملاقات «سازنده» بود اما مذاکرات در مورد این موضوع ادامه خواهد یافت. در ۱۲ فوریه، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، اولین دیدار خود را با احمد شراع، رهبر جدید سوریه، برگزار کرد. در ۱۷ فوریه، «بلومبرگ» گزارش داد که روسیه به یک توافق جدید با دولت سوریه نزدیک شده است که به آن اجازه میدهد حضور خود را در پایگاههای نظامی در طرطوس و حمیمیم حفظ کند.
رویترز: سوریه به جای روسیه، پول جدید خود را در امارات و آلمان چاپ خواهد کرد
با این حال، سه منبع به رویترز گفتند که سوریه قصد دارد پول جدید خود را به جای روسیه، در امارات و آلمان چاپ کند.
مقامات سوریه اوایل امسال بررسی امکان چاپ پول در آلمان و امارات را آغاز کردند، تلاشی که پس از لغو برخی از تحریمهای اتحادیه اروپا علیه دمشق در ماه فوریه، شتاب بیشتری گرفت.
با طراحی مجدد واحد پول، پوند بنفش سوریه که هنوز تصویر بشار اسد، رئیسجمهور سابق سوریه را بر خود دارد، از گردش خارج خواهد شد.
روسیه، یکی از حامیان اصلی اسد، پس از لغو قرارداد سوریه با یک شرکت اروپایی در پی اعمال تحریمهای اتحادیه اروپا، در طول بیش از یک دهه جنگ داخلی سوریه، چاپ پول سوریه را به دست گرفت.
حاکمان جدید دمشق علیرغم خروج روسیه در دسامبر گذشته پس از سقوط اسد، روابط خود را با مسکو حفظ کردهاند و در ماههای اخیر چندین محموله اسکناس و همچنین سوخت و گندم دریافت کردهاند، در عین حال مسکو کوشش میکند دو پایگاه نظامی در سواحل سوریه را حفظ کند.
این موضوع کشورهای اروپایی را که در تلاش برای محدود کردن نفوذ روسیه در طول جنگ اوکراین بودهاند، نگران کرده است. در ماه فوریه، اتحادیه اروپا تحریمها علیه بخش مالی سوریه را به حالت تعلیق درآورد و به طور خاص به آن اجازه چاپ پول داد.
دو منبع مالی سوری گزارش دادند که مقامات سوری در حال مذاکرات پیشرفتهای پیرامون توافق چاپ پول با شرکت اماراتی «چاپ امنیتی املات» هستند، شرکتی که رئیس بانک مرکزی سوریه و وزیر دارایی در سفر خود به امارات متحده عربی در اوایل این ماه از آن بازدید کردند.
یک منبع سوری دیگر و یک مقام اروپایی نیز گفتند که ضرابخانه فدرال آلمان (Bundesdruckerei) که تحت حمایت دولت است و شرکت خصوصی Giesecke Plus Devrient علاقه خود را نشان دادهاند، اما هنوز مشخص نیست کدام یک این سکهها را چاپ خواهد کرد.
https://haber.sol.org.tr/haber/suriye-tartus-limaninin-isletmesini-rusyadan-baeye-verdi-398329