تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
٢۴ فروردین ۱۴۰۴
پس از غلبه رویزیویسم سام وب در حزب کمونیست ایالات متحده آمریکا، رهبری حزب در سال ٢٠٠٧ در میان اعتراض کادرها و اعضای حزب، «دهها هزار کتاب، عکس، مقاله و یادداشتهای بیشمار، و اسناد صوتی، تصویری و فیلمهای منحصربهفرد را، به کتابخانه تامیمنت در دانشگاه نیویورک (NYU) هدیه کرد . این مجموعه ٨٨ سال تاریخ حزب و همچنین تاریخ جنبشهای رادیکال پیش از آن را پوشش میدهد. این مجموعه همچنین شامل اسناد جنبشهای کارگری، اجتماعی، دانشجویی و صلح است که کمونیستها در آن شرکت کردند و در بسیاری موارد در رهبری آنها نقش داشتند.» (حزب کمونیست، ایالات متحده آمریکا آرشیوها را به تامیمنت هدیه کرد»، ٢٣ مارس ٢٠٠٧
https://www.cpusa.org/party_info/communist-party-usa-donates-archives-to-tamiment/
***
صدای مردم
به نقل از «به سوی آینده»
دورۀ دوم، سال سوم، شمارۀ ۱۰، آذر ۱۴۰۳
کتابخانۀ شخصی رفیق علی خاوری در خدمت مطالعۀ کتابخوانان و پژوهندگان قرار گرفت
کتابخانۀ شخصی زندهیاد رفیق علی خاوری با انبوهی از کتابهای کمیاب و ارزشمند در خدمت پژوهشگران و کتابخوانان قرار گرفت.
نام رفیق علی خاوری، شخصیتی تکرارنشدنی و از پیکارگران برجسته و ماندگار جنبش کارگری و کمونیستی میهنمان و یکی از ستارگان پرفروغ حزب ما برای تمامی تودهایها، نیروهای چپ و اپوزیسیون پیشرو کشور و بهگونۀ کلی برای همۀ رزمندگان و پویندگان عدالت و برابری در ایران نامی آشناست.
رفیق خاوری در دورانی بسیار دشوار و توفانی رهبری و هدایت حزب توده ایران را برعهده گرفت و حزب را در آن هنگام که درگیر پیکاری سهمگین و خونین بود، از گردنههایی بهغایت خطرناک گذر داد. هنگامی که از پنجههای رژیم خون میچکید و خون همه جا را فراگرفته بود، زنده یاد رفیق خاوری توانست با هدایت خردمندانهاش و با همبستگی، فداکاری و از خودگذشتگی رفقای وفادار به راه و حقانیت حزب تودۀ ایران، موجودیت، بقا و حیات حزب را تامین و تضمین کند.
رفیق خاوری علیرغم مبارزه و هدایت اجرایی و عملیِ حزب، هر روز ساعتها و شاید دستکم ده تا دوازده ساعت را به مطالعه و خواندن کتاب، گزارشها و خبرهای روز ایران و جهان اختصاص میداد و بهراستی از همهجا خبر داشت و از همهچیز میدانست. رفیق خاوری با انبانی از مَثلها، زبانزدها و شعر و خاطره شنونده را مسحور میکرد. شنیدن خاطرههای دوران زندان رفیق با بیان رسا، زلال و بلیغش بهراستی غرورآفرین و شورانگیز بود.
چهار سال پیش در تاریخ ۲۹ اسفندماه ۱۳۹۹ قلب پرمهر رفیق خاوری از تپش ایستاد و دوستداران و همفکرانش در جهان و به ویژه مردم میهنش را در پس هشتاد سال پیکار خستگیناپذیر وانهاد. اندیشههای انسانی، پاک و روشن او و همچنین تاثیر سترگ او بر پیکار جنبش کارگری و کمونیستی میهنمان و همچنین جهان، ما را به ادامۀ راه او دلالت میدهند. پیکر رفیق خاوری در روز ۲۵ فروردینماه ۱۴۰۰ در آرامستان مرکزی «فریدریش فلده» در شهر برلین (آلمان) به خاک سپرده شد.
رفیق خاوری در خلال سالهای دراز تبعید در خارج از کشور مجموعهای از کتابها و آرشیوهای کمیاب و ارزشمند به زبان فارسی را گرد آورده بود و در زمان حیاتش بارها خواهان اهدای آنها به کتابخانهها شده بود تا در دسترس افرادی پرشمار قرار بگیرند. چندی پیش رفقای حزبی ،هماهنگ با خانوادۀ محترم رفیق خاوری، کتابخانۀ شخصی رفیق را از طریق «دانشگاه هومبولت» آلمان به سه دانشگاه و نهاد مختلف هدیه کردند. مسئولان این سه نهاد با ارسال پیامهایی گرم که بخشهایی از آنها در زیر میآید از اهدای این کتابها سپاسگزاری کردهاند.
«دانشکده مطالعات خاورمیانهِ دانشگاه کارل» در پراگ پس از دریافت بخشی از کتابهای رفیق خاوری و از جمله مجموعۀ ۵۰ جلدی لغتنامۀ دهخدا، در پیامی تشکرآمیز چنین مینویسد:
«برای ما موجب احترام است که میراث ایشان، بهویژه مجموعۀ فرهنگ لغت دهخدا از طریق دانشگاه هومبولت برلین به دانشگاه کارل در پراگ منتقل شده است. این مجموعۀ استثنایی یک میراث مهم و هدیهای ارزشمند است که ما را بسیار مفتخر میسازد. ما به ارتباط ویژهای که آقای خاوری با پراگ داشتند، آگاهیم. چرا که ایشان سالها برای مجلۀ مسائل صلح و سوسیالیسم در این شهر فعالیت میکردند. برای ما خوشایند و مایۀ افتخار است که فرهنگ لغت دهخدا را در دانشگاه خود جای دادهایم. اطمینان داشته باشید که این اثر در اینجا جایگاهی ویژه دارد و بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران از آن استفاده خواهند کرد.از طریق این میراث گرانبها یاد آقای خاوری همچنان زنده خواهد ماند. لطفا پذیرای سپاس ژرف ما برای این ارتباط تاریخی و فرهنگی باشید. ارتباطی که از اهمیتی زیاد برخوردار است.»
«نهاد اورس(ors)» سازمان حمایت از پناهجویان و پناهندگان در شهر برن سوئیس نیز در پیام مهرآمیز خود چنین مینویسد:
«به نام مرکز پناهندگان و پناهجویان مایلیم سپاس ژرف خود را برای هدیه سخاوتمندانۀ بخشی از کتابهای دبیرکل فقید حزب تودۀ ایران آقای علی خاوری بیان کنیم. برای ما مایۀ افتخاری ویژه است که این گنجینۀ ارزشمند را که از طریق دانشگاهِ هومبولتِ برلین به دست ما رسیده است، دریافت کنیم. این کتابها جایی ویژه در مرکز ما یافتهاند و از سوی ساکنان فارسیزبان ما با قدردانی استفاده میشوند. این کتابها برای بسیاری از آنان در غربت، منبعی برای پیوند با خانه [میهن] است. با این هدیۀ بزرگوارانه، آقای علی خاوری در قلب ما و اندیشههای ما زنده است. باورهای او و میراث او با این کتابها به دیگران منتقل خواهد شد.“
«خانه روسیه» در برلین نیز در پیامی تشکرآمیز چنین مینویسد:
«سپاسهای صادقانه ما را برای اهدای کتابها علی خاوریِ فقید پذیرا باشید. ما مطمئن هستیم که این کتابها جایگاهی شایسته در کتابخانۀ ما کسب خواهند کرد و خوانندگانی پرشمار از آنها به مانند منبعِ الهام و دانش بهره خواهند برد.»
یاد عزیز رفیق خاوری «صدای حقانیت حزب تودۀ ایران» گرامی باد!
هیئتِ تحریریۀ «بهسوی آینده»