تارنگاشت عدالت – بایگانی دورۀ دوم

۱۷ آبان ۱۳۹۹
منبع: نیوز کلیک
نویسنده: ام. ک. بهادراکومار
۲ نوامبر ۲۰۲۰

کوتاه سخن، امروز ماکرون یک سیاستمدار محاصره شده است. رأی‌دهندگانِ به او در حال رها کردنش هستند و او فکر می‌کند با اقتباس یک صفحه از کتاب بازی افراطی‌ترین راست‌ها می‌تواند زندگی سیاسی خود را نجات دهد.

 

امانوئل ماکرون رییس‌جمهور فرانسه در حال ورود برای سخنرانی درباره جدایی‌طلبی، تعصب.

پاریس، ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰

دولت موودی افتخار «نخستین دولت غیرغربی» را به دست آورده است که در ارتباط با قتل‌های ترسناک اخیر در فرانسه حمایت خود را از امانوئل ماکرون رییس‌جمهور فرانسه اعلام کرد. ظاهراً این افتخار آنقدر مهم است که نباید به سادگی از کنار آن گذشت. تلویزیون «راجیا صبا» یک برنامه را به محکوم کردن «تروریسم اسلامی» در فرانسه اختصاص داد.

بنیادگرایی مذهبی مشمئزکننده است. هندی‌ها باید بهتر از هر کس این‌را بدانند، و درک آن‌چه که در فرانسه می‌گذرد دشوار نیست. شرایط فرانسه شباهت زیادی به ناهنجاری اجتماعی گستردۀ هند دارد.

اسلام‌هراسی در جامعه فرانسه نیز در حال افزایش است. اظهارات مسلمان‌ستیز، نیش‌زنی‌ها و افترا‌ها به وسیله وزیران ارشد فرانسه رخدادی روزمره است. این‌که ضاربین با چاقو در حوالی برج ایفل دو زن مسلمان با پوشش اسلامی را مجروح کردند دیگر خبرساز نیست. برخورد مسلمان‌ستیز آشکارا به اسلام‌هراسی مشروعیت می‌بخشد و به تنش‌های اجتماعی دامن می‌زند، زیرا فرانسه نیز مانند هند یک جامعه چندقومی است.

«مرکز تحقیقات پیو» در «بررسی جهانی رفتارها» در سال ۲۰۱۷ نشان داد که ۵۴٫۲ درصد فرانسه خود را مسیحی، و  ۴۷٫۴ درصد آن خود را متعلق به کلیسای کاتولیک می‌داند. اسلام دومین مذهب در فرانسه است. تعداد مسیحیان حدود ۳۸ میلیون و تعداد مسلمانان نزدیک به ۵٫۵ میلیون است. [حدود ۲۱ میلیون نفر از مردم فرانسه هیچ تعلق مذهبی ندارند].

اما، با وجود این‌که مسیحیت مذهبی است که در فرانسه بیش‌ترین حضور را دارد، در ذهن مسیحی اضطراب ژرفی که نزدیک به کژپنداری (پارانویا) است وجود دارد که اسلام‌هراسی را تغذیه می‌کند. در دمکراسی‌ها، این وظیفۀ ویژۀ سندیکاها، کلیساها، روزنامه‌های محلی و دیگر نهادهای عمومی است که به تقویت انسجام اجتماعی و ارتقای مشارکت مدنی و پرورش احساس مسؤولیت‌های شهروندی کمک نمایند، اما این در فرانسه انجام نمی‌شود.

تنش‌های اجتماعی هم‌چنین به علت رشد نامتوازن و نابرابری‌های اجتماعی فزاینده تشدید می‌شوند. اینترنت به میزان چشم‌گیری در رادیکال شدن جامعه نقش دارد. مهم‌تر این‌که، در دهه‌های اخیر ایدئولوژی ملی سکولاریسم بر روی‌هم تضعیف شده است.

ماکرون را وارد کنید. درست چند روز پیش از حملات فیزیکی اخیر، ماکرون در ۲ اکتبر در یک سخنرانی ملی که مدت‌ها انتظار آن می‌رفت نقشۀ دفاع از ارزش‌های سکولار فرانسه را در برابر چیزی که او «رادیکالیسم اسلامی» نامید، مطرح کرد.

وی گفت: «اسلام مذهبی است که امروز در سراسر جهان در بحران است. ما این‌را فقط در کشور خود نمی‌بینیم.» موضوع اصلی او این بود که دولتش در یک حرکت جدید برای بیرون راندن مذهب از آموزش و بخش عمومی در فرانسه «هیچ امتیازی» نخواهد داد.

وی اعلام کرد که دولت قانونی را برای تقویت قانون ۱۹۰۵ که رسماً کلیسا و دولت را در فرانسه جدا می‌کند، ارایه خواهد کرد. ماکرون گفت هدف اقدامات جدید برخورد به مشکل رشدیابنده «رادیکالیزه شدن» در فرانسه و بهبود «توانایی ما برای زندگی با هم» است.

ممکن است انجام این کار همخوان با بهترین سنن جدایی دولت از دین بسیار خوب به نظر برسد. اما شیطان در جزییات است. لذا، در حالی‌که «سکولاریسم سیمان یک فرانسه متحد است»، و قانون جدید به مردم اجازه می‌دهد به هر دینی که می‌خواهند تعلق داشته باشند، نمایش ظاهری تعلق مذهبی در مدارس و خدمات عمومی فرانسه ممنوع خواهد شد! (راستی، پوشیدن حجاب هم‌اکنون در مدارس فرانسه و برای کارمندان عمومی در محل‌کارشان ممنوع است.)

ماکرون ادعا کرد می‌خواهد با بهبود نظارت بر امور مالی مساجد، اسلام را در فرانسه از نفوذ خارجی «آزاد سازد.» هم‌چنین نظارت نزدیک‌تر بر مدارس و انجمن‌هایی که منحصراً به جوامع مذهبی خدمت می‌کنند اعمال خواهد شد. در واقع، ماکرون اعلام کرد که فرانسه یک بار دیگر در رابطه خود با اقلیت مسلمان خود، که بزرگ‌ترین اقلیت مسلمان در اروپا است، تجدیدنظر خواهد کرد.

اظهارات ماکرون موجب واکنش شدید در جامعه مسلمانان شد. یک فعال مسلمان فرانسوی در توئیتر نوشت: «سرکوب مسلمانان که یک تهدید بوده است، اکنون یک قول است. ماکرون در سخنرانی یک ساعته خود به راست افراطی و چپ‌های ضداسلام جسارت بخشید و با خواست کاهش شدید آموزش در خانه، علی‌رغم یک همه‌گیری جهانی، جان دانش‌آموزان مسلمان را در معرض خطر قرار داد.»

ماکرون یک هفته پس از این‌که یک مرد با ساطور در بیرون ساختمان هفته‌نامه فکاهی شارلی ابدو به دو نفر حمله کرد سخنرانی می‌کرد، حمله به وسیله دولت به مثابۀ یک عمل «تروریسم اسلامی» محکوم شد!

ماکرون چکار می‌کند؟ کوتاه سخن، امروز ماکرون یک سیاستمدار محاصره شده است. رأی‌دهندگانِ به او در حال رها کردنش هستند و او فکر می‌کند با اقتباس یک صفحه از کتاب بازی افراطی‌ترین راست‌ها می‌تواند زندگی سیاسی خود را نجات دهد. ماکرون در عمل به وعده‌هایش، به ویژه در حوزه اقتصاد، شکست خورده است. اعتراضات خیابانی گسترده، و اعتصابات بزرگ بخش عمومی نارضایتی را نشان می‌دهند که به حالت تصادی افزایش می‌یاید. اعتراضات به اصطلاح جلیقه زردها (Gilets Jaunes) عمق از خودبیگانگی را برجسته نمود. ماکرون مجبور شد برای سرکوب اعتراضات از قهر استفاده کند.

طی سال گذشته تظاهرات عظیمی علیه اصلاح قانون بازنشستگی، افزایش قیمت سوخت، خشونت پلیس و بیکاری برگزار شد. آن سال با یکی از طولانی‌ترین اعتصابات حمل‌ونقل در تاریخ فرانسه، که کشور را فلج نمود، به پایان رسید.

نارضایتی‌ها و اعتراضات میزان حمایت از ماکرون را که در سال ۲۰۱۷ زمانی‌که به ریاست جمهوری انتخاب شد حدود ۶۰ درصد بود، نصف کرده است. در آخرین انتخابات محلی در ژوئن، حزب او شکست سختی را متحمل شد. با نزدیک‌تر شدن انتخابات ریاست جمهوری در آوریل ۲۰۲۲، ماکرون سراسیمه است.

دمیدن در آتش اسلام‌هراسی به وسیله ماکرون یک تلاش مذبوحانه برای کسب حمایت سیاسی، به ویژه از میان راست افراطی است. ماکرون حساب می‌کند که اسلام‌هراسی کلید به هیجان درآوردن هواداران راست افراطی است.

ماکرون در حال موفق شدن است. گروهی از مفسرین و سیاستمداران در طیف سیاسی به تازگی در این عقیده متحد شده اند که «ارزش‌ها»ی فرانسوی تحت خطر قرار دارند و این‌که جمعیت باید برای نبرد بسیج شود.

این روحیه در توئیت میر حبیب، سیاستمدار ارشد و معاون ریاست کمیته امور خارجی مجلس ملی [که تابعیت دوگانه اسرائیلی و فرانسوی دارد- عدالت]، با استفاده از یک عبارت تهییجی از سرود ملی فرانسه منعکس است: «شهروندان، مسلح شوید.»

هوا از مطالبات شدیداً تحریک‌آمیز – این‌که «جنگ» باید شامل لغو شهروندی مهاجرین مسلمان، تعهد به انتخاب اسامی فرانسوی، بازگرداندن مجازت اعدام و غیره بشود- پُر است.

اکنون، لفاظی‌های خصمانه، ژان- لوک ملنشون، رهبر سوسیالیست، صدر «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» (France Insoumise) رقیب سیاسی اصلی ماکرون در انتخابات ریاست جمهوری را، که علیه او به دلیل مخالفتش با انگ زدن به مسلمانان در جامعه فرانسه، یک کارار افترازنی به راه افتاده است [شبیه کارزاری که علیه جرمی کوربین به راه انداخته شد و به تازگی منجر به تعلیق او از حزب کارگر انگلیس شد- عدالت] در موضع دفاعی قرار داده است.

در تلاش برای تضعیف چپ از طریق وصل کردن آن به «اسلام‌گرایی»، که بار بسیار منفی در اذهان اکثریت فرانسوی دارد، به ملنشون انگ «چپ اسلامی» زده شده است. این کارزار ترور شخصیت ممکن است به نفع ماکرون کار کند.

اما برای رعایت انصاف دربارۀ ماکرون، باید در نظر گرفت که او بر یک موج عمومی سوار است، زیرا برای بیش از دو دهه دولت فرانسه در یک دور باطل در رابطه خود با شهروندان مسلمانش بوده است. علی سعد، جامعه‌شناس و منتقد رسانه‌ای برجسته فرانسوی با تمرکز بر رسانه‌های عمومی، به تازگی نوشت:
«دولت [فرانسه] این‌را که اسلام یک مذهب فرانسه است، این‌را که یادآوری یا اشاره سیستماتیک به مسلمانان فرانسوی با منشأ نژادی یا جغرافیایی آن‌ها عاقلانه نیست، و این‌را که مسایل مسلمانان فرانسه ماهیتاً مسایل فرانسوی هستند، نمی‌پذیرد.»

«دولت نمی‌خواهد این فاکت را به رسمیت بشناسد که رادیکال شدن یک پدیده اجتماعی است و  هیچ مدرک تجربی وجود ندارد که نشان دهد مذهب انگیزه اصلی برای افراط‌گرایی خشونت‌بار است… دولت برای برخورد با تبعیض در اشتغال و مسکن، ددمنشی پلیس، فقر و نژادپرستی روزمره کار چندانی انجام نداده است، با این وجود جامعه مسلمانان فرانسه را به قصور در «همگرایی» یا حتا «جدایی‌طلبی» محکوم می‌کند. دولت بر یک رویکرد امنیت‌محور تکیه کرده است، رویکردی که در آن اسلام به طور سیستماتیک به مثابۀ شری تصور می‌شود که جامعه باید با آن مقابله نماید، و مسلمانان برای سبک زندگی و حقوق اساسی، مانند آزادی بیان یک تهدید به شمار می‌آ‌یند.»

به طور خلاصه، دولت فرانسه خود را از بخش جمعیت مسلمانش جدا کرده و در برخورد با آن‌ها به مثابۀ خارجی‌ها پافشاری می‌کند. و از اذعان به این‌که چندفرهنگی در ذات جوامع کثرت‌گرا است و باید آن‌را پذیرفت امتناع می‌شود. (این جایی است که بریتانیا فرانسه را شرمنده می‌کند).

به هر حال، دولت موودی نمی‌باید به مثابه پرچمدار در سنگری ظاهر می‌شد که ماکرون خود را در آن قرار داده است. این بدون آن‌که لازم باشد توجه را به بیماری شدیداً ریشه‌دار هند جلب می‌کند. این ساده‌لوحی صِرف است اگر تصور شود بحران در فرانسه بر سر «نسخه فرانسوی از آزادی مطلق» است (معنی «آزادی مطلق» هر چه که می‌خواهد باشد).

این در هند منظرۀ آشنایی است: یک سیاستمدار بی‌اعتبار برای بازگشت و دوباره انتخاب شدن راه محتملی را در پیش می‌گیرد- و آن‌هم در زمان هرج‌ومرج همه‌گیری. ناتوانی در دیدن سیاست‌های بزدلانه‌ای که ماکرون دنبال می‌کند ما را به مدافعان تعصب مبدل می‌نماید.

https://www.newsclick.in/deconstructing-france-emmanuel-macron