تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم
منبع: حزب کمونیست ترکیه
۱ آوریل ۲۰۲۴
بهار دروغین (یالانچی بهار): ارزیابی کمیته مرکزی حزب کمونیست ترکیه ار انتخابات محلی
این واقعیت که نتایج «هیجانانگیزترین» انتخابات سالهای «حزب عدالت و توسعه» از غیرهیجانانگیزترین انتخابات تاریخ معاصر ترکیه بیرون آمد، جایی که فقدان هیجان در مشارکت منعکس بود، سزاوار است که بطور ویژه توضیح داده شود.
از پاییز ۲۰۲۲، هزینه زندگی و فقر ژرفنده، دغدغه اصلی بخش وسیعی از جامعه ترکیه بوده است. همچنین روشن است که زلزله فوریه ۲۰۲۳ که بر منطقه وسیعی تاثیر گذاشت، دولت «حزب عدالت و توسعه» را در برابر یک پرسش اخلاقی و وجدانی قرار داد، و ضربهای به اعتبار و حیثیت دولت وارد کرد، و بهطور مستقیم و غیرمستقیم بر مشکلات اقتصادی که کارگران با آن دست به گریبان میباشند، افزود.
از این نظر، «حزب عدالت و توسعه» در شرایطی حداقل به سختی امروز وارد انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ۲۰۲۳ شد. آنچه که سال گذشته دولت را نجات داد، در وهله اول این واقعیت بود که شرایط اقتصادی و زلزله در میان بخشهای بزرگی از جامعه باعث جستجوی ثبات و یک دولت قدرتمند شد. در نتیجه، تقریباً تمامی محافل سرمایهداری و بازیگران بینالمللی با دغدغه های متفاوت، ترجیح دادند راه خود را با اردوغان ادامه دهند. همچنین ما باید در نظر داشته باشیم که اردوغان که همواره از حمایت اجتماعی بالاتری نسبت به حزب خود برخوردار بوده است، استعداد خاصی در شخصیسازی انتخابات سال گذشته از خود نشان داد.
عامل دیگری که منجر به موفقیت «حزب عدالت و توسعه» در انتخابات ۲۰۲۳ شد، مشکل اعتبار اپوزیسیون موسوم به «میز برای شش» (به رهبری «حزب جمهوریخواه مردم»، شامل حزب لیبرال – ناسیونالیست و احزابی از درون «حزب عدالت و توسعه» بیرون آمدند) بود. تودههای زحمتکش که با هزینه زندگی دست و پنجه نرم میکردند، در اپوزیسیون نه اتحاد و نه راهحل میدیدند، و «سرنگونی رژیم تکنفره و استقرار نظام پارلمانی تقویتشده» را چارهای برای مشکلات عاجل خود نمیدانستند.
از دیگر سو، انتخابات محلی ۲۰۲۴ در زمانی برگزار شد که از قبل پذیرفته شده بود که حکومت «حزب عدالت و توسعه» برای مدتی دیگر ادامه خواهد داشت. از این حیث، فشار ثبات بر جامعه کاهش یافت، اما خشم و احساس ناامنی ناشی از هزینه های زندگی شدیدتر بود. تصویر یک رهبر قوی که قرار بود در شخصیت اکرم امام اوغلو (شهردار استانبول بزرگ) آفریده شود، در خلاء ناشی از کاهش نفوذ اردوغان شروع به جا افتادن کرد. مداخلات «انجمن صنعت و تجارت ترکیه (TÜSİAD) (سازمان سرمایههای بزرگ در ترکیه [همتای طبقاتی اتاق بازرگانی ایران- عدالت]) در این روند بسیار مهم بوده است. امام اوغلو در توازن داخلی نه تنها (حزب جمهوریخواه مردم) بلکه همه احزاب سیاسی دیگر وزن بیشتری پیدا کرد و یک شبکه رسانهای گسترده بوجود آورد؛ اما، این نتیجه مهارت شخصی نبود، بلکه اراده طبقه سرمایهدار بود.
آنها با این اراده، با ترجیحات فرقههای مذهبی بازی کردند، راه را برای تشکلهایی هموار کردند که به سنت محافظهکارانه «چشمانداز ملی» متمایل بودند، و مهمتر از همه، عوامل جدیدی را وارد بحثهای درون »حزب عدالت و توسعه» کردند. تا حد معینی، این سیاست مالی نِباتی (وزیر خزانهداری و دارایی سابق) بود، که اقتصاددانان لیبرال آن را محصول پوپولیسم جاهلانه میدانستند، که به «حزب عدالت و توسعه» کمک کرد تا در انتخابات ۲۰۲۳ پیروز شود. روشن بود که سیاستهای مهمت شیمشک (وزیر خزانهداری و دارایی فعلی) که توسط همان لیبرالهای اپوزیسیون مورد ستایش قرار گرفت، بخش بزرگی از جامعه و بالاتر از همه بازنشستگان را که از تورم بالا رنج میبرند، کاملاً در تنگنا قرار داد. اما، انحصارات بزرگ، که بیش از حد از گامهای بیاحتیاط جناح لیبرال و طرفدار آمریکا در «حزب عدالت و توسعه»، هم در زمینههای اقتصادی و هم در حوزه سیاست خارجی، بسیار راضی بودند، برای دست یافتن به نتیجه مطلوب، با سرکوب جناح «ناسیونالیست و درونگرا» در داخل دولت و بوروکراسی دولتی – جناحی که فقط تا آنجا که نظام سرمایهداری اجازه میداد میتوانست چنین عمل کنده چ مشکلی نداشت.
در این بستر، این یک امنیت بزرگ هم برای «حزب عدالت و توسعه» و هم برای محافل سرمایهداری است که سهگانه اکرم امام اوغلو-اوزغور اوزل-منصور یاوش (اوزغور اوزل رئیس «حزب جمهوریخواه مردم»، منصور یاوش شهردار آنکارا بزرگ است) پس از انتخابات یک برخورد سازنده و تفاهمی را نسبت به دولت حفظ خواهد کرد. این سهگانه نه با سیاست خارجی منطبقتر با ایالات متحده آمریکا و نه با سیاستهای اقتصادی ضد مردمی مخالفتی ندارد. قبلاً تضمینهای متقابل داده شده و مصالحه حاصل شده است.
ما با سناریویی روبهرو هستیم که اثرات مثبت کاهش آرای «حزب عدالت و توسعه» را از بین میبرد. ساده لوحانه خواهد بود اگر به همه این حقایق نگاه کنیم و خوشحال باشیم که «رژیم کاخ به عقب رانده شده است.»
نارضایتی بزرگی که در مقاومت گزی به اوج خود رسید، ده سال بعد به امام اوغلو، سواره نظام «کوچ» (یکی از بزرگترین خانوادههای بورژوازی در ترکیه) و یکی از اعضای «حزب حرکت ملی» (حزب ملیگرا/فاشیست)، که ذخیره جمهوریخواه در پایتخت را کاملاً به زنجیر کشید، تحویل داده شد. علاوه بر این، عبارت «به نظام پارلمانی باز خواهیم گشت»، که یک سال پیش به هر جمله ضمیمه میشد، جای خود را به سخنرانیهای بالکنی نامزدهای جدید ریاستجمهوری داده است که مشتاق استفاده حداکثری از نظام ریاست جمهوری هستند.
این دقیقاً همان چیزی است که ما گفتیم: «دورهای در حال باز شدن است که در آن رهبران، نه احزاب، به میدان خواهند آمد.»
ترکیه «حزب عدالت و توسعه» و ترکیه مخالفان «حزب عدالت و توسعه» در هم تنیده شدهاند و فرقهها و مجتمعها ملات آن هستند.
حزب کمونیست ترکیه از همان ابتدا این عملیات را نشان داد، و با آن مخالفت و مبارزه کرده است. ما راه خود را در این مسیر ادامه خواهیم داد، ما مانند دیگران دستیار این یا آن بازیگر نظام نخواهیم بود.
حزب کمونیست ترکیه در انتخابات محلی ۱۲۷ هزار رای دریافت کرد، و آراء خود در انتخابات ۲۰۲۳ دو برابر کرد، که بسیار کمتر از نفوذ سیاسی آن بود. تعداد آرایی که در انتخابات گذشته به دست آوردیم نیز بسیار کمتر از نفوذ سیاسی و تشکیلاتی حزب است. از دیگر سو، حزب کمونیست ترکیه در منطقه دفنه هاتای، یکی از ویرانترین شهرکهای زلزلهزده، با خواست بازسازی شهر بدون هیچ ائتلافی در انتخابات شرکت کرد. و با اینکه بیش از ۳۹ درصد آرا را به دست آورد، حزب با اختلاف کمی شهرداری را از دست داد. علاوه بر این، بیش از ۱ درصد از آرا را در ۳۲ منطقه و بسیاری از شهرهای کوچک، که برخی از آنها در محافظهکارترین مناطق ترکیه واقع شدهاند، به دست آورد. حزب ما ده کرسی شورای شهر و یک کرسی شورای ایالتی را به دست آورد. مهمترین دستاورد حزب در دوره انتخابات البته ایجاد سازمانهای جدید و ثبت نام تعداد زیادی داوطلب جدید در حزب بوده است.
در انتخابات شهرداری کادیکوی، که توجه عمومی را به خود جلب کرد، حزب ما به نتیجهای بسیار کمتر از حد انتظار دست یافت. همانطور که از قبل معلوم بود، آقای ماچ اوغلو نامزد، به نام «همبستگی خلق کادیکوی» نماینده حزب کمونیست ترکیه برای شهرداری کادیکوی بود. توجه گسترده مردمی که در طول کار فداکارانه و همه جانبه انجام شده در دوره انتخابات مشاهده شد، در صندوقهای رای منعکس نشد. این تا حدودی به تصویر کلی انتخابات در کشور مربوط میشود، اما عمدتاً به دلیل شکافهای سیاسی است که ما به جا گذاشتیم. ما اینها را به تفصیل ارزیابی با دوستان خود ارزیابی خواهیم کرد.
برای حزب کمونیست ترکیه، نتایج انتخابات هرگز نمیتواند تنها، یا حتا یک معیار تعیینکننده برای ارزیابی سیاسی و سازمانی باشد. برای حزب کمونیست ترکیه، انتخابات در خود، موضوع جداگانهای را تشکیل نمیدهد؛ حزب انتخابات را عنصری در مبارزه خود، در مسیر خود بر اساس اصول، برنامه و اهداف خود میداند. از این نظر، ما از مبارزه خود علیه امپریالیسم، انحصارات چندملیتی، سرمایههای بزرگ و فرقههای مذهبی در ترکیه ذرهای منحرف نخواهیم شد. با این حال، ما بحث و ارزیابی شجاعانه درباره دلایل عدم انعکاس نفوذ سیاسی حزب در آرا را به تعویق نخواهیم انداخت. از این نظر، همانطور که بلافاصله پس از انتخابات ۲۰۲۳ گفتیم، برای حزب کمونیست ترکیه ، این یک ضرورت مطلق است که حرکت خود برای گسترش و محلی کردن را به ژرفش همزمان روند مبدل نماید. در غیر این صورت، برای یک حزب طبقه کارگر غیرممکن است که به ماموریت انقلابی خود عمل کند. دوستان ما بایدمطمئن باشند که حزب اقدامات لازم را انجام خواهد داد.
حزب کمونیست ترکیه در حال انحام وظیفه است. ما این کشور را به امپریالیستها، استثمارگران و فرقههای مذهبی نمیسپاریم.