تارنگاشت عدالت – دورۀ سوم

چهارشنبه، ۲۱ مرداد ۱۴۰۵
منبع: «چپ»
چهارشنبه، ۱۲ اوت ۲۰۲۶

چرخش در مواضع ونزوئلا: برقراری مجدد رابطه با اسرائیل پس از ۱۷ سال

 

ونزوئلا و اسرائیل توافق کرده‌اند که ۱۷ سال پس از قطع روابط در دوران هوگو چاوز، خدمات کنسولی متقابل را مجدداً برقرار کنند. این تصمیم، به دنبال ربوده شدن مادورو توسط ایالات متحده، یکی از جدیدترین نشانه‌های نزدیک شدن کاراکاس به واشنگتن و فاصله‌گرفتن از اتحاد تاریخی‌ آن با ایران است.

در ونزوئلا، تغییر در سیاست خارجیِ دوران پس از مادورو به یکی دیگر از نمادین‌ترین تصمیمات دوره هوگو چاوز نیز تسری یافته است.

دولت‌های ونزوئلا و اسرائیل روز سه‌شنبه اعلام کردند که برای ایجاد یک سازوکار هماهنگی جهت ارائه خدمات کنسولی به شهروندان مقیم خود در هر دو کشور توافق کرده‌اند.

تصمیم طرفین هنوز به معنای برقراری کامل روابط دیپلماتیک نیست، اما یکی از مهم‌ترین گام‌ها به سوی عادی‌سازی روابط میان دو کشور از سال ۲۰۰۹ تاکنون به شمار می‌رود

طبق بیانیه وزارت امور خارجه ونزوئلا، این توافق پس از سفر یک هیئت کمک‌های بشردوستانه اسرائیلی به ونزوئلا در پی زمین‌لرزه‌های ۲۴ ژوئن، و دیدارهای بعدی میان مقامات بلندپایه دو کشور حاصل شد.

دو دولت همچنین توافق کردند که همکاری‌های فنی را که پس از این فاجعه آغاز شده بود، ادامه دهند. این بیانیه همچنین از جامعه یهودیان ونزوئلا به عنوان یک «پل تاریخی دوستی» میان اسرائیل و ونزوئلا یاد کرد

چاوز روابط را به دلیل غزه قطع کرده بود
روابط دیپلماتیک بین ونزوئلا و اسرائیل در ژانویه ۲۰۰۹ توسط دولت هوگو چاوز قطع شد.

دولت کاراکاس این تصمیم را در جریان عملیات «سرب گداخته» اسرائیل اتخاذ کرد؛ عملیاتی که در اواخر سال ۲۰۰۸ در نوار غزه آغاز شد و به کشته شدن هزاران فلسطینی انجامید. در پاسخ به این حملات، دولت چاوز ابتدا سفیر اسرائیل را اخراج کرد و سپس روابط دیپلماتیک با اسرائیل را به طور کامل قطع نمود.

این قطع رابطه همچنین یک عنصر نمادین در سیاست خارجی ونزوئلا در دوره چاوز و متعاقباً دوره نیکولاس مادورو به شمار می‌رفت.

در این دوره، ونزوئلا روابط اقتصادی و سیاسی خود را با ایران تقویت کرد و در مخالفت با سیاست‌های ایالات متحده در منطقه، همسو با تهران قرار گرفت. ایران و ونزوئلا به عنوان دو تولیدکننده بزرگ نفت که تحت تحریم‌های ایالات متحده هستند، روابط نزدیکی را به‌ویژه در بخش انرژی توسعه دادند.

اما، تعادل سیاسی در ونزوئلا در ابتدای امسال به طور ریشه‌ای تغییر کرد.

پیوندهای نزدیک‌تر با واشنگتن پس از ربوده شدن مادورو
در ۳ ژانویه، نیروهای آمریکایی طی یک حمله نظامی، نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، و همسرش را ربودند و با خود به ایالات متحده بردند. در پی ربوده شدن مادورو، دلسی رودریگز، معاون اول وقت رئیس‌جمهور، سرپرست ریاست‌جمهوری شد

دولت رودریگز به سرعت بر برقرار کردن یک رابطه جدید با واشنگتن تمرکز نمود.

در ماه مارس، ایالات متحده و ونزوئلا توافق کردند که روابط دیپلماتیک و کنسولی خود را که از سال ۲۰۱۹ قطع شده بود، به طور رسمی بازرسانی (برقرار مجدد) کنند. رودریگز در پیامی به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، درخواست کرد که مسائل میان دو کشور از طریق «گفتگوی دیپلماتیک» حل و فصل شود و حمایت خود را از برقراری روابط بلندمدت با واشنگتن ابراز داشت.

در بُعد اقتصادی این بهبود روابط، بخش نفت ونزوئلا نقش کلیدی ایفا می‌کند.

در ماه مارس، واشنگتن بار دیگر تا حد زیادی مسیر را برای شرکت‌های آمریکایی جهت تجارت با شرکت دولتی نفت ونزوئلا هموار کرد. در پی این تصمیم، که نشان‌دهنده کاهش چشمگیر رژیم تحریم‌های اعمال‌شده از سوی ایالات متحده از سال ۲۰۱۹ است، تلاش‌ها برای بازگشایی بخش نفت ونزوئلا به روی سرمایه‌گذاری خارجی شتاب گرفته است.

چرخشی که از ایران تا اسرائیل امتداد می‌یابد
آنچه توافق با اسرائیل را قابل توجه می‌کند، تنها این نیست که به یک وقفه ۱۷ ساله پایان می‌دهد.

در دوران دولت‌های چاوز و مادورو، حمایت ونزوئلا از فلسطین و رابطه استراتژیک آن با ایران، از عناصر بنیادین جهت‌گیری بین‌المللی این کشور به شمار می‌رفتند. قطع روابط با اسرائیل نیز یکی از آشکارترین نمادهای این موضع‌گیری بود.

اکنون، دولت پس از مادورو به طور هم‌زمان در حال احیای روابط دیپلماتیک با واشنگتن، باز کردن درهای بخش نفت ونزوئلا به روی شرکت‌های آمریکایی، و برقراری مجدد کانال‌های رسمی ارتباط با اسرائیل است.

عقب‌گرد از قطع رابطه‌ای که ۱۷ سال پیش رخ داد و به نمادی از همسویی منطقه‌ای ونزوئلا علیه محور آمریکا-اسرائیل تبدیل شده بود، تا به امروز یکی از آشکارترین نشانه‌های چرخش در سیاست خارجی کاراکاس در دوران پس از مادورو به شمار می‌رود.

https://haber.sol.org.tr/haber/venezuelada-eksen-degisimi-israille-17-yil-sonra-yeniden-temas-412714